Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тынық мұхитының оңтүстігіндегі атолл.
Atoll in the south Pacific Ocean
Суварроу (сонымен қатар Суворов, Сувару немесе Суваров деп те аталады) – Тынық мұхитының оңтүстігіндегі Кук аралдарының солтүстік тобындағы арал. Ол экватордан оңтүстікке қарай және бас қаласы Раротонга аралының солтүстік-батысына қарай орналасқан.
Suwarrow (also called Suvorov, Suvarou, or Suvarov) is an island in the northern group of the Cook Islands in the south Pacific Ocean. It is about south of the equator and north northwest of the capital island of Rarotonga.
География
Суварроу - шамамен төртбұрышты пішінді коралл атолы, айналасы 20-дан астам кішкентай аралдармен (моту) қоршалған, олардың ішінде орталық лагуна орналасқан. Циклондар жиі дауылды толқындарды тудырады, олар атоллдың өте төмен жатқан құрлық бөлігінің үстінен өтеді.
Suwarrow is a roughly quadrilateral shaped coral atoll, in circumference, with over 20 small islets (motu) surrounding a central lagoon Cyclones often create storm surges which sweep over the atoll since its small component of land is extremely low lying.
Аралдар кестесі
Арал ауданы (км²)ХалықАнкоридж аралы 0,1391Шығыс аралы 0,2780Кіріс аралы 0,0140Ману аралы 0,1210Моту-ту аралы 0,310Бір ағаш аралы 0,1340Басқа (Брушвуд аралы, Кит аралы, Қарға аралы) 0,390Тасбақа аралы 0,2140Суарроу барлығы 1,61
Island Areakm2PopulationAnchorage Island 0.1391East Island 0.2780Entrance Island 0.0140Manu Island 0.1210Motu tou Island 0.310One Tree Island 0.1340Other (Brushwood Island, Whale Island, Gull Island) 0.390Turtle Island 0.2140Suwarrow total 1.61
Тарих
Суваррода полинезиялықтар мекендеген, бірақ орыс-американдық компаниясының «Суворов» кемесі 17 қыркүйек 1814 жылы ашқан кезде ол елсіз болды. (Кеме орыс генералы Александр Суворовтың есімімен аталып, Лорд Байронның «Дон-Жуан» эпостық поэмасында «Суварроу» деп, ал Аларик Александр Уоттстың «Белградты қоршау» аллитеративтік поэмасында кездеседі.) Одан бері ол үзір-кесір мекенделген. Атолл атауы әртүрліше – Суворов, Суворов, Суворов деп жазылған. «Суварроу» – Жаңа Зеландияның ресми орфографиясы. 19 ғасырдың ортасында (жазбаларда 1848 немесе 1855 жыл болғандығы туралы дау бар) Таитиден келген кеме құтқару жұмыстарын жүргізу кезінде 15 000 НЗ долларына бағалы монеталар салынған қорапты қазып шығарды. Бірнеше жылдан кейін, жаңа зеландиялық Генри Мейр бір құс ұясынан сегіздің бөлшегін тапты. Мейр дауға қатысты, табысқан жері жасырылды және одан бері табылған жоқ. Джон Лавингтон Эванс Суварроуды алғаш жалға алған адам, ол жалға алу құқығын Тынық мұхит аралдары сауда компаниясына өткізді. Эванс компанияның Тынық мұхитындағы операцияларын басқарушы болып қалды. 1867 жылы компания капитаны Хэндли Б. Стерндейлді жұмысқа алды және Эванспен бірге Австралияның Мельбурн қаласынан Кук аралдарына (сол кезде Харви тобы деп аталған) сапарлады. Бір кеме Раротонга рифінде жоғалып кеткен кезде, 22 сәуір 1889 жылы британдық тәуелсіздік жарияланды. 1903 жылы атолль «гуано немесе басқа тыңайтқыштарды алу, жерді кокос жаңғағымен егу, жемшөп қабықтарын жинау және осы сияқты мақсаттар үшін» Lever Brothers компаниясына жалға берілді. Олар аралда отыздай адамды ұстап тұрды, бірақ 1914 жылы болған дауыл операцияны қатты зақымдады, нәтижесінде арал тасталып кетті. 1890 жылдың сәуір айында Роберт Луис Стивенсон, оның әйелі Фанни Вандегрифт Стивенсон және оның ұлы Ллойд Осборн «Дженет Николл» сауда кемесімен сапарлап, Тынық мұхитының орталық айманында сауда круизі кезінде Суварроуда аялдады. Фанни Вандегрифт Стивенсонның күнделігі «Дженет Николлдың круизі» деген атпен жарияланды. Джек Бакленд те «Дженет Николл» кемесінің жолаушысы болды; кейін ол Суварроуға арал саудагері ретінде оралды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Роберт Дин Фрисби және бірнеше жағалау күзетшілері ең үлкен Анкоридж аралында тұрды. Фрисби өзінің тәжірибесі туралы «Тіл қанатындағы арал» деп жазды. 1942 жылы дауыл атолльдегі 22 аралдың 16-сын жойды. Жағалау күзетшілері су резервуарлары бар қабылдау үйін қалдырып, аралда жабайы шошқалар мен тауықтарды тастап кетті. Кейіннен мысықтарға Анкоридж аралында еркін жүруге рұқсат берілді, олар арал еуропалықтармен ашылғаннан бері (Джонс 2001) сол жерде кездесетін полинезиялық егеуқырларды бақылауға көмектесті, бірақ олар бұрыннан полинезиялық теңізшілермен әкелінген болуы мүмкін. Жаңа зеландиялық Том Нил 1952 және 1977 жылдар аралығында үш кезеңде Суварроуда барлығы 16 жыл жалғыз өмір сүрді. Ол өзінің алғашқы екі кезеңдегі тәжірибесін «Өзіне арал» (1966) еңбегінде сипаттады. 1964 жылы Нил Раротонгада болған кезде, Гавайидің Гонолулу қаласынан келген бұрынғы бухгалтер Джун фон Доноп Суварроудағы үйінде бір апта бойы жалғыз тұрды, ал оның «Еуропа» шхунасының экипажы кемеде қалды. Майкл Свифт 1965-1966 жылдары Суварроуда жалғыз өмір сүрді, бірақ ол тіршілік ету әдістерімен таныс емес еді және жеткілікті тамақ табу қиын болды. 1978 жылы арал көптеген теңіз және құс жануарларына байланысты Кук аралдарының ұлттық паркі деп жарияланды. Арал мен оны қоршаған сулар мемлекеттік жер болып табылады. Таитидің інжу-маржандарын өсіру үшін аквакультура операциясын құру туралы ұсынысқа Кук аралдарының экологиялық үкіметтік емес ұйымы, Тапоропороанга Ипукареа қоғамы сәтті қарсылық көрсетті. 2011 жылдың қазан айында ресейлік саясаткер Антон Баков атолды сатып алып, оны жаңа Ресей империясының астанасы деп жариялады. Бұл мәлімдемені премьер-министр Генри Пуна жоққа шығарды.
Although Suwarrow was inhabited by Polynesians during prehistory it was uninhabited when discovered by the Russian American Company ship Suvorov, which reportedly followed clouds of birds to the atoll on 17 September 1814. (The ship was named after Russian general Alexander Suvorov, who appears as "Suwarrow" in Lord Byron's epic poem Don Juan and also in Alaric Alexander Watts' alliterative poem "The Siege of Belgrade".) It has been only intermittently inhabited since. The atolls name has also been spelled variously as Souvorow, Souwaroff, and Souworoff. "Suwarrow" is the official spelling adopted by New Zealand. In the mid 19th century (records dispute whether it was in 1848 or 1855), a ship from Tahiti was carrying out salvage work when a box containing NZ$15,000 worth of coins was dug up. Some years later, New Zealander Henry Mair found pieces of eight in a turtle nest. Mair became involved in a dispute, the find was covered up, and it has never been rediscovered. John Lavington Evans was the first leasee of Suwarrow, who passes his lease to the Pacific Islands Trading Company Limited. Evans remained as the superintendent of the company’s operations in the Pacific. In 1867, Captain Handley B. Sterndale was engaged by the company and sailed with Evans from Melbourne, Australia to the Cook Islands (then known as the Harvey Group). While one ship was lost off the reef of Rarotonga, British sovereignty was proclaimed 22 April 1889. In 1903 the atoll was leased to Lever Brothers, "for the purpose of removing guano or other fertilising substances therefrom, and of planting the land with coconuts, and for collecting pearl shells, and for other purposes of a like nature." They maintained about thirty persons on the island until a cyclone in 1914 so severely damaged operations that the island was abandoned. In April 1890 Robert Louis Stevenson, his wife Fanny Vandegrift Stevenson, and her son Lloyd Osbourne were passengers on the trading steamer Janet Nicoll, which called at Suwarrow during a trading cruise around the central Pacific. The journal of Fanny Vandegrift Stevenson was published under the title The Cruise of the Janet Nichol. Jack Buckland was also a passenger on Janet Nicoll; he later returned to Suwarrow to be the island trader. During World War II, Robert Dean Frisbie and several Coastwatchers lived on the largest islet, Anchorage. Frisbie wrote about his experiences in The Island of Desire. In 1942, a cyclone washed away 16 of the 22 islets in the atoll. The coastwatchers left a hut with water tanks behind, and left wild pigs and chickens on the islet. Later, cats were allowed to run wild on Anchorage Island, to control Polynesian rats which were documented to occur there since the island was discovered by Europeans (Jones 2001) but conceivably were introduced by Polynesian seafarers a longer time ago. New Zealander Tom Neale lived alone on Suwarrow for a total of 16 years in three periods between 1952 and 1977. He described his experience in the first two of those periods in An Island to Oneself (1966 ). In 1964, while Neale was in Rarotonga, June von Donop, a former accountant from Honolulu, Hawaii, lived alone in his house on Suwarrow for a week, while her crewmates on the schooner Europe stayed on board their vessel. Michael Swift lived alone on Suwarrow in 1965–66, but he was not familiar with survival techniques and had a hard time finding sufficient food. In 1978, the island was declared a National Park of the Cook Islands due to the plentiful marine and bird wild life it supports. The island and surrounding water is Crown land. A proposal to establish an aquaculture operation to farm Tahitian pearls was successfully opposed by Cook Islands environmental NGO, the Taporoporo'anga Ipukarea Society. In October 2011, Russian politician Anton Bakov claimed to have purchased the atoll and declared it the capital of a new Russian Empire. The claim was denied by Prime Minister Henry Puna.
Флора мен фауна
Кіші аралдардың көпшілігі тек шөптер мен бұталармен, Пемфис ацидула және жағажай гелиотропы (Турнефортия аргентеа) өсімдіктерімен қалың өседі. Ірі аралдарда Cordia subcordata (tou) өсімдігі тығыз өсімдік жамылғысын құрайды; ішінде батыс арал Моту Ту осы орманының атымен аталады (Jones 2001). 20-шы ғасырдың соңында әлемдегі барлық қызылқұйрықты тропиктік құстардың 3% (шамамен 400) осы жерде көбейді, сондай-ақ әлемдік фрегат құстары популяциясының 9% (шамамен 8500, бірақ олардың тек бір бөлігі ғана бір уақытта кездеседі) осында мекендейді (Jones 2001). Атолл BirdLife International ұйымы тарапынан маңызды құс аймағы (IBA) деп жарияланды, себебі ол тропиктік құстар мен фрегат құстарынан бөлек, саңқалы терндердің ірі көбею ошағын қамтиды, 2008 жылы 40 000-нан астам балапаны саналып шықты. Бұл сонымен қатар, қылқан қанатты қызыл аяқ құстардың көшпес мекені болып табылады. Суварроу бай теңіз биоәртүрлілігімен ерекшеленеді, ол теңіз тасбақалары, акулалар, манталар және киттер сияқты ірі жануарларға, соның ішінде жұмбақ киттерге, кашалоттарға және жалған киттерге жағдай жасайды.
Most of the small islets have only herbs and shrubs, with Pemphis acidula and beach heliotrope (Tournefortia argentea) growing in abundance. The larger islands have a dense interior vegetation of Cordia subcordata (tou); indeed, the westernmost island, Motu Tou is named after this woodland (Jones 2001). At the end of the 20th century, 3% of all red tailed tropicbirds in the world (some 400) bred there, as well as 9% of the global population of the lesser frigatebird (about 8500, though only a part of these seem to be present at any one time) (Jones 2001). The atoll has been designated an Important Bird Area (IBA) by BirdLife International because it supports, as well as the tropicbirds and frigatebirds, a large breeding colony of sooty terns, with over 40,000 chicks counted in 2008. It is also a non breeding site for bristle thighed curlews. Suwarrow has a rich marine biodiversity, which supports megafauna such as sea turtles, sharks, mantas, and cetaceans including humpback, sperm, and false killer whales.
Демография
Әр бес жыл сайын Кук аралдары үкіметі Суварроу аралының табиғи қорығының күзетшісі лауазымына жарнама жасайды. Лауазым сәуір мен қазан айлары аралығында екі адаммен қамтамасыз етіледі. Күзетшілер атоллдың құс өмірін қадағалайды. 2023 жылдан бастап рейнджерлер енді кеден қызметкерлері емес, сондықтан тіркелу негізгі Кук аралдарының бірінде жүргізілуі керек. Бұрынғы күзетшілер отбасыларын әкелген, сондықтан халық саны көп болған, бірақ қазіргі кезде жағдай басқаша. Оларды жеткізетін баржа алты айлық азық-түлік, мысалы, консервілер және аралды бірінші күні тазалайтын, күзетшілерді қалдырып кететін тағы бірнеше рейнджерлерді де алып келеді. Аралға жеке яхтамен немесе Раротонгадан жалдаған экспедициямен ғана баруға болады, ал келушілерге жағаға түсуге рұқсат алу үшін парктің басшыларынан рұқсат алу қажет.
Every five years, the Cook Islands government advertises for the Suwarrow island nature reserve caretaker position. The position is staffed between April and October by two persons. The caretakers monitor the atoll's birdlife. As of 2023, the rangers are no longer customs officials, and check in must occur on one of the main Cook islands. Previous caretakers have brought their families with them, so the population was significantly higher, but that is not the case today. The barge that brings them also brings six months of supplies such as canned food, and several more rangers that clean the island on the first day and leave the caretakers behind. The only way to visit the island is with a private yacht or by chartered expedition from Rarotonga, and visitors require permits from the park authorities before being permitted to land.