Кіріспе

Төменгі организмдердің өмірлік цикл кезеңі

Зооспора – сулы немесе ылғалды ортада қозғалыс үшін жарақшасын пайдаланатын қозғалмалы, жыныссыз спора. Бұл спораларды кейбір протоидтар, бактериялар және саңырауқұлақтар өзін көбейту үшін жасайды. Кейбір зооспоралар жұқпалы және жұғатын болады. Зооспоралардың бір жалпы белгісі – олардың асимметриялық пішіні; жарақша табанын қамтитын құрсақшаның нәтижесі. Кейбір зооспоралар әртүрлі кезеңдерден өтеді, алғашқы кезеңді әдетте "бастапқы" деп атайды, 1-суретте оң жақта көрсетілген:

Арқа жақтағы қамшы тәрізді жарақшалар – Chytridiomycota-ның ерекшелігі және жануарлар мен саңырауқұлақтарды қамтитын эукариоттардың ірі клады – opisthokonts-тің біріктіру белгісі. Олардың көпшілігінде бір артқы жарақшасы бар (1а-сурет), ал Neocallimastigales-те 16-ға дейін болады (1б-сурет). Анизоконттар – екі түрлі жарақшасы бар, әртүрлі ұзындықтағы екі жарақшасы бар бифлагеллятты зооспоралар (1с-сурет). Олар Myxomycota және Plasmodiophoromycota тұқымдастарының кейбірінде кездеседі. Бір алдыңғы жарақшасы бар зооспоралар (1d-сурет), маска тәрізді Hyphochytriomycetes-ке тән. Гетероконттар – екі жарақшалы зооспоралар (1e, 1f-суреттер), қамшы тәрізді (тегіс) және мастигонема деп аталатын ұсақ өскіндері бар маска тәрізді жарақшалары алдыңғы немесе бүйірлік жағынан бекітілген. Бұл зооспоралар Oomycota және басқа гетероконттарға тән.

Зооспорянгиум

Зооспорангий – өсімдіктерде, саңырауқұлақтарда немесе протистерде (мысалы, Оомикота) зооспоралар дамитын жыныссыз құрылым (спорангий). Оомицеттердің дамитын спорангиялары бөліну процесінен өтеді, онда белок киназасы, Phytophthora infestans мысалында, спорангия цитоплазмасын бөліп, түрлі зооспораларды босатуға итермелейді. Споралардың шығуы зооспорангийдің ішінде (интраспорангиалдық зооспорагенез) немесе сыртында (экстраспорангиалдық зооспорагенез) жүзеге асуы мүмкін. Ал кейбіреулері бақалардың түрлерін (мысалы, Bufo marinus және Rana catesbieana) тасымалдаушы ретінде пайдаланып, кең аумаққа таралуына жағдай жасайды.