Америкалық бас-гитаршы Дональд "Дақ" Данн

Кіріспе

Американдық бас-гитарист

Дональд "Дак" Данн (24 қараша 1941 – 13 мамыр 2012) – американдық бас-гитарист, студиялық музыкант, жазбалар продюсері және ән жазушы. Данн 1960-шы жылдардағы Booker T. & the M. G. тобымен және Stax Records студиясының бассисті ретіндегі жазбаларымен танымал. Stax студиясында Данн Отис Реддинг, Сэм & Дэйв, Руфус Томас, Карла Томас, Уильям Белл, Эдди Флойд, Джонни Тейлор, Альберт Кинг, Билл Уизерс, Элвис Пресли және тағы да көптеген әншілердің хиттерін орындап, мыңдаған жазбаға қатысты. 1992 жылы ол Booker T. & the M. G. тобының құрамында Рок-н-ролл Даңқы залына енгізілді. 2017 жылы Bass Player журналының "Барлық уақыттың 100 ең үздік бас-гитаристтері" тізімінде 40-шы орынға ие болды.

Ерте өмір

Данн Теннесси штатының Мемфис қаласында дүниеге келген. Бір күні Дисней мультфильмдерін бірге тамашалап отырғанда әкесі оны "Дақ" деп лақап ат қойған. Данн спортпен айналысып, болашақ кәсіби музыкант Стив Кроппермен бірге велосипед теуіп өсті.

1960 жылдар: Алғашқы топтар

Кроппер олардың досы Чарли Фрименмен гитарада ойнай бастағаннан кейін, Данн бас-гитара үйренуге шешім қабылдады. Көп ұзағаннан соң, барабаншы Терри Джонсонмен бірге төрт адам Royal Spades тобын құрды. Messick High School тобына клавишашы Джерри Ли "Смучи" Смит, әнші Ронни Энджел (сонымен қатар, Stoots атымен де танымал) және баритон саксофоншы Дон Никс, тенор саксофоншы Чарльз "Паки" Акстон, трубашы (және болашақ Memphis Horns негізін қалаушы) Уэйн Джексон қосылды. Кроппердің айтуынша, өзіндік білімімен үйренген Данн жазбалармен бірге ойнап, онда болуы керек деп ойлаған дыбыстарды қосып толықтырған. "Сондықтан Дак Даннның бас-гитара партиялары өте ерекше", - деді Кроппер, "Олар ешқандай оқулыққа енбеген". Акстонның анасы Эстель және оның інісі Джим Стюарт Satellite Records компаниясына иелік етті және топпен келісімшарт жасасты. 1961 жылы "Mar Keys" деген жаңа атымен "Last Night" әнімен ұлттық хитке ие болды. Booker T. and the M. G.'s тобы 1962 жылы Кроппер мен Букер Т. Джонс, сондай-ақ барабаншы Ал Джексон, кіші, құрды. Бастапқы бассист, "Green Onions" сияқты алғашқы хиттерде Леви Штайнберг болды; Данн оны 1965 жылы алмастырды.

1960 жылдардың соңы 1970 жылдар: Сессиялық музыкант

Стакс Джексонның барабан соқпасының дыбысымен, Мемфис Хорнс-тың дыбысымен және Даннның рифтерімен танымал болды. MG's және Даннның бас желілері Отис Реддингтің "Respect" және "I Can't Turn You Loose", Sam & Dave's "Hold On, I'm Comin'", және Альберт Кингтің "Born Under a Bad Sign" сияқты әндерінде бүкіл әлемдегі музыканттарға үлкен әсер етті. Аспаптық топ ретінде олар McLemore Avenue альбомымен (The Beatles-тың Abbey Road альбомын жаңаша өңдеу) және соңғы альбомы Melting Pot (1971) альбомымен тәжірибелерін жалғастырды, ондағы бас желілері бүгінгі күнге дейін хип-хоп әртістерін шабыттандырып келеді. 1970 жылдары Джонс пен Кроппер Стаксты тастап кетті, бірақ Данн мен Джексон лейблде қалды. Данн 1973 жылы Элвис Преслидің RCA компаниясының "Raised on Rock" альбомында жұмыс істеді. 1971 жылы ырғақ-гитарист Том Фогерти Creedence Clearwater Revival (CCR) тобынан кеткен кезде, қалған мүшелер Даннмен оның топқа қосылу мүмкіндігін талқылады, ал ағымдағы бассист Стю Кук гитараға өтуі мүмкін болды. Бұрын Букер Т. және MG's концерттерде орындап, студияда CCR тобымен бірге джем-сессиялар өткізген, ал Дунн әсіресе топ мүшелерімен жақын дос болған. Бірақ CCR соңында үш адамнан тұратын топ ретінде қалуды шешті.

1980-2000 жылдар

Данн Мэдди Уотерс, Фредди Кинг, Джерри Ли Льюис, Эрик Клэптон, Пол Баттерфилд, Майк Блумфилд және Род Стюартпен бірге ойнады. Ол Стиви Никс пен Том Петтидің "Stop Draggin' My Heart Around" синглінде бас-гитарашы болды, бұл Никстің дебюттік жеке альбомы "Bella Donna" (1981) және 1976-1981 жылдар аралығында Петтидің басқа да тректерінде орындалды. Данн Левон Хелмнің RCO All Stars тобының мүшесі ретінде Кроппермен қайта қосылды, сондай-ақ Кроппермен, бұрынғы Stax барабаншысы Вилли Холлмен және "Blues Brothers" тобының мүшесі Дэн Айкройдпен бірге екі фильмде түсіріліп, өзінің ерекше оңтүстік юморын көрсетті. Данн 1985 жылы Live Aid-те Эрик Клэптонның тобында бассист болды. 1980 жылы "The Blues Brothers" фильмінде ол өзін-өзі сомдады, онда ол "Біздің тобымыздың күші ешкінің зәрiн бензинге айналдыруға жетеді!" деген сөзді айтқандығымен әйгілі болды және ойнағанда түтікке тартылып отыруын жиі көрсететін. Ол 1998 жылғы "Blues Brothers 2000" жалғасында да өзін-өзі сомдады. Dunn & the MGs Боб Диланның музыкалық мансабының 30 жылдығын тойлауға арналған Мэдисон Сквер Гардендегі концертінде үй тобы болды, Дилан, Джордж Харрисон, Эрик Клэптон, Том Петти, Стиви Уондер, Синед О'Коннор, Эдди Веддер және Нил Янг Диланның артында орындады, ал Нил Янг MGs-ті өзімен бірге гастрольдеуге шақырды және Даннмен бірнеше рет бірлесіп жазды. 2000-жылдары Данн жартылай зейнеткерлікке шықты, бірақ клубтар мен музыкалық фестивальдерде Букер Т. & the MG's тобымен кейде өнер көрсетті. 2004 жылдың маусым айында Данн, Кроппер және Джонс Эрик Клэптонның Crossroads Guitar Festival фестивалінде үй тобы ретінде қызмет етті. Топ Техас штатының Даллас қаласындағы Cotton Bowl-дың бас сахнасында Джо Уолш және Дэвид Идальго сияқты гитаристтерді қолдады. 2008 жылы Данн австралиялық соул әншісі Гай Себастьянмен "The Memphis Album" альбомын насихаттау үшін гастрольдеді. Данн мен Кроппер 2008 жылдың 20 ақпанында Австралияға Себастьянның 18 күндік концерттік турнесі - "Memphis Tour" үшін қосалқы топ ретінде келді. Данн Джонс, Кроппер және Мишель Гондримен бірге Гондридің 2008 жылғы "Be Kind Rewind" фильмінде "I Ain't Got Nobody" стандартының нұсқасын орындағандығы туралы мәліметтер бар.

Dunn went on to play for Muddy Waters, Freddie King, Jerry Lee Lewis, Eric Clapton, Paul Butterfield, Mike Bloomfield, and Rod Stewart. He was the featured bass player on the single "Stop Draggin' My Heart Around", by Stevie Nicks and Tom Petty, from Nicks's debut solo album Bella Donna (1981), and on other tracks by Petty between 1976 and 1981. He reunited with Cropper as a member of Levon Helm's RCO All Stars and also displayed his quirky Southern humor making two movies with Cropper, former Stax drummer Willie Hall, and Dan Aykroyd as a member of the Blues Brothers band. Dunn was the bassist in Eric Clapton's band for Clapton's appearance at Live Aid in 1985. Dunn played himself in the 1980 feature The Blues Brothers, where he famously uttered the line, "We had a band powerful enough to turn goat piss into gasoline!" and was frequently shown smoking a pipe while playing. He appeared in the 1998 sequel Blues Brothers 2000, again as himself. Dunn & the MGs were the house band for Bob Dylan's concert celebrating Dylan's 30th anniversary in the music business at Madison Square Garden playing behind Dylan, George Harrison, Eric Clapton, Tom Petty, Stevie Wonder, Sinéad O'Connor, Eddie Vedder, and Neil Young, who recruited the MGs to tour with him and recorded with Dunn several times since. In the 2000s, Dunn was in semi retirement, but still performed occasionally with Booker T. & the MG's at clubs and music festivals. In June 2004, Dunn, Cropper, and Jones served as the house band for Eric Clapton's Crossroads Guitar Festival. The group backed such guitarists as Joe Walsh and David Hidalgo on the main stage at the Cotton Bowl in Dallas, Texas. In 2008, Dunn worked with the Australian soul singer Guy Sebastian touring for The Memphis Album. Dunn and Cropper arrived in Australia on February 20, 2008, to be Sebastian's backing band for an 18 date concert tour, the Memphis Tour. Dunn is credited with performing on a version of the standard "I Ain't Got Nobody" with Jones, Cropper and Michel Gondry in Gondry's 2008 film Be Kind Rewind.

Жеке өмір

Дэнн өмірінің соңына дейін әйелі Джунмен үйленген болатын. Олардың Майк және Джефф есімді екі ұлы мен Майкл деген немересі болды.

Өлім

2012 жылдың 13 мамырында таңертең Дэнн 70 жасында ұйқыда көз жұмды. Ол күні бұрын Токиодағы Blue Note түнгі клубында Кроппермен бірге өткізген бесінші қос концертін аяқтаған еді. Ол Кроппер мен Эдди Флойдпен бірге Жапонияда гастрольдік сапарда болған.

Музыкалық құралдар

16 жасында ол өзінің алғашқы бас-гитарасын сатып алды – Kay 162 электр бас-гитарасын. Шамамен бір жылдан кейін ол өзінің алғашқы Fender Precision Bass-ын алды, оның корпусы күн сәулесінде күйгендей, мойны қара ағаштан, ал баспалдағы алтын түсті анодталған еді. Ол бас-гитарасын Отис Реддинг пен Bar-Kays тобының мүшелері ұшақ апатында қаза тапқанда жоғалтты, сол кезде бас-гитара басші Джеймс Александрға уақытша берілген болатын. Дуннның екінші Fender бас-гитарасы 1959 жылғы Fender Precision Bass болды, оның корпусы күн сәулесінде күйгендей, бір бөліктен жасалған клен ағашынан мойны және алтын түсті анодталған баспалдағы бар еді; ол оны өмірінің соңына дейін сақтап қалды. Дунн өмір бойы бұл бас-гитараның 1958 жылғы модель екеніне сенді, бірақ оның қайтыс болғаннан кейін ұлы Джефф оны жөндеуге тапсырды, сонда мойнында «4 59» деген жазу табылды, бұл оның 1959 жылғы модель екенін нақтылады. 1960 жылдары ол дерлік бірдей 1959 жылғы модельді пайдаланды, бірақ ол қара ағаштан жасалған перде тақтасымен жабдықталған еді. Ол, Джеймс Джемерсон сияқты, қалың La Bella flatwound струналарын жиі қолданды. «The Blues Brothers» фильмін түсірілімі кезінде Дунн 70-ші жылдардың басындағы Fender Precision бас-гитарасын пайдаланды, оның корпусы күн сәулесінде күйгендей, перде тақтасы қара ағаштан және «таяқша қабығы» пішіндес баспалдағы болды. Бұл Carl Radle және Billy Cox сияқты басқа да шебер ойнаушылардың арасында танымал болған комбинация еді. 1980 жылы танымал «Blues Brothers Band» тобы үнемі гастрольдік сапарларда болғанда, Fender Дуннга жаңа бас-гитараны сынап көруге берді, ол компанияның алғашқы активті электроникамен жабдықталған моделі – Precision Bass Special еді. Оның бас-гитарасы (сериялық нөмірі E0xx009) өзінің сүйікті түсі – Candy Apple Red түсімен боялған, бас киімдері де сол түспен үйлесімді, бір бөліктен жасалған клен ағашынан мойны және алтын түсті аппараттық бөліктері болды. Ол осы бас-гитараны қысқа ғана уақыт ойнап, кейін досына сыйға берді. 1980 жылдардың ортасында, үш онжылдыққа жуық уақыттан кейін, Дунн Fender аспаптарынан бас тартып, Миссисипидегі Peavey компаниясының өнімдерін қолдаушыға айналды. Ол бірнеше жыл бойы сахнада және студияда олардың «Dyna Bass» моделін ойнады. Ұзақ жылдар бойы оған достары мен жанкүйерлері әртүрлі бас-гитараларды сыйға берді, олардың ішінде Travis Bean, Rickenbacker, Gibson, сондай-ақ жеке шеберлер жасаған бас-гитаралар бар еді, бірақ оның күнделікті аспабы әрқашан Precision бас-гитарасы болды. 1998 жылы Дунн Fender компаниясымен бірлесіп Precision Bass бас-гитарасының жеке моделін жасады: 1950 жылдардың аяғындағы стильдегі, алтын түсті анодталған баспалдағы, екі катушкалы пикап, клен ағашынан жасалған мойны және винтаждық аппараттық бөліктері бар Candy Apple Red түсті модель. Бұл бас-гитара тек шектеулі санда ғана өндірілді. Дунн отбасының коллекциясында XXX001, XXX002 және XXX003 сериялық нөмірлері бар бас-гитаралар сақталған. #002 қазір Флорида штатының Орландо қаласындағы Hard Rock Cafe-де қойылған. Студиядағы әйгілі музыкант Боб Глауб Дуннды Lakland компаниясының өкілдерімен таныстырды, және оның «Jazzision» бас-гитарасын негізге ала отырып, компания Duck Dunn жеке моделін шығарды (кейіннен 44 64 Custom моделі ретінде қол жетімді болды). Дунн соңғы концерттерін осы бас-гитаралардың бірінде орындады, және ол бас-гитара оның ұлы Джеффпен бірге қалды, оның соңғы ойнаған сәттерінен қалған терлеген іздерімен. Дунннің бас-гитараларының кейбіреулері Hard Rock Cafe орындарында, ал кейбіреулері мұражайларда (мысалы, Кливлендтегі Rock & Roll Hall of Fame) қойылған, ал қалғандары жеке коллекционерлердің қолында сақталған. Ұзақ жылдар бойы Дунн Ampeg Portaflex немесе «Fliptop», B 15 комбосы (басының ішіне сақтауға арналған айналмалы қақпағы үшін осылай аталған), сондай-ақ Kustom 200 стегі және Fender құрылғыларын пайдаланды. Ол Ampeg SVT бас-гитарасын және компанияның 8×10" шкафымен Ampeg компаниясымен жасасқан келісімшарты арқылы танымал болды.

When Dunn was 16, he bought his first bass guitar, a Kay 162 electric bass. About a year later, he acquired his first Fender Precision Bass, with sunburst body, rosewood neck, and gold anodized pickguard. He lost that bass when Otis Redding and members of the Bar Kays were killed in a plane crash, and the bass was on loan to bassist James Alexander. Dunn's second Fender bass was a 1959 Fender Precision Bass, with sunburst body, one piece maple neck and gold anodized pickguard; he owned it until his death. Throughout his life, Dunn believed this was a 1958 model, but after his death, his son Jeff had work done on it, and the neck was inscribed "4 59," putting the date definitively as 1959. During the 1960s, he used a nearly identical 1959 model, but it was outfitted with a rosewood fretboard. He was an avid user of thick La Bella flatwound strings, as was James Jamerson. While filming The Blues Brothers, Dunn used a sunburst early '70s Fender Precision bass with a rosewood fretboard and a "tortoiseshell" pickguard. He also used a red 1966 Precision in some of the scenes, a bass stamped "Demo" on the back, which was later fitted with a late '60s Jazz Bass neck. It was a combination that was popular with other top level players, including Carl Radle, and Billy Cox. This "Jazzision" became the basis for a Skyline Series signature bass made by the Chicago bass company Lakland nearly 20 years later. In 1980, with the popular Blues Brothers Band touring regularly, Fender gave Dunn a new bass to try, the company's first active electronics equipped model, the Precision Bass Special. His bass (serial number E0xx009) was finished in his favorite color, Candy Apple Red, with a matching headstock, and featured a one piece maple neck, and gold hardware. He played this bass briefly, before gifting it to a friend. In the mid 1980s, after nearly three decades, Dunn switched from Fender instruments, and became an endorser for Mississippi based Peavey. He played their "Dyna Bass" model – finished in his favorite red – on stage and in the studio for a number of years. Over the decades, he was given various basses by friends and admirers, which included models by Travis Bean, Rickenbacker, Gibson, custom builders, and others, but his everyday instrument was always his Precision. In 1998, Dunn collaborated with Fender to produce a signature Precision Bass: a candy apple red model based on the late 1950s style, with a gold anodized pickguard, split coil humbucking pickup, maple neck, and vintage hardware for a limited production of 200 instruments. The Bass was offered only for a limited time. The Dunn family has serial numbers XXX001, XXX002, and XXX003 in their collection. #002 is currently on display at the Hard Rock Cafe in Orlando, Florida. Fellow studio legend Bob Glaub introduced Dunn to the people at Lakland, and based on his "Jazzision" bass from the Blues Brothers movie, the company's Duck Dunn signature model was released (later available as the model 44 64 Custom). Dunn played his final shows on one of these basses, and that bass remains with his son Jeff, complete with sweat streaks from his final moments of playing. Some of Dunn's basses are displayed at Hard Rock Cafe locations, some are in museums (like the Rock & Roll Hall of Fame in Cleveland), and others are in the hands of private collectors. Over the years, Dunn played through an Ampeg Portaflex, or "Fliptop", B 15 combo (so named for its head that flipped over to store in the cabinet), as well as a Kustom 200 stack, and a Fender rig. He is best known for his use of an Ampeg SVT head and the company's matching 8×10" cabinet through his endorsement deal with Ampeg.

Марапаттар

1992 жылы Данн «Букер Т. & the MG’s» тобының мүшесі ретінде Рок-н-ролл даңқы залына енгізілді. 2007 жылы Данн және «Букер Т. & the MG’s» (Букер Т. Джонс, Стив Кроппер және Леви Штайнберг) тобының мүшелері, сондай-ақ Аль Джексонның жесірі Барбара Джексон, халыққа танымал музыкаға қосқан үлесі үшін «Грэмми» сыйлығының өмір бойына жетістіктер жиынтығымен марапатталды. 2017 жылы Данн «басс-гитарада ойнау өнеріне, шеберлігіне және кәсібилігіне» қосқан үлесі үшін «Bass Player» журналынан қайтыс болғаннан кейін өмір бойына жеткен жетістіктері үшін марапатталды.