Кіріспе

Кеян көтерілісі (慶安事件) – 1651 жылы Токугава шогунатына қарсы бірнеше рониндер жасаған сәтсіз төңкеріс әрекеті. Көтеріліс сәтсіз аяқталғанымен, сол кездегі елдегі наразы рониндердің кең таралған мәселесін көрсеткендіктен тарихи маңызы зор. Юи Шосецу мен Марубаши Чуя басшылық еткен көтеріліс, оның өткен кезеңі – Кеян дәуірімен аталған. Стратег Юидің жоспары бойынша, Марубаши шогунат штаб-пәтері – Едо қамалын, ұнтақ дәуірлерін пайдаланып өртке тоғыстыру арқылы басып алу керек еді. Едодағы өрт сөндіруге бар күш салынғанда, билік назары бұрғанда, рониндер қамалға шабуыл жасап, маңызды лауазымды шенеуніктерді өлтіруді жоспарлады. Сонымен қатар, Юи екінші топқа жетекшілік етіп, Сунпудағы (қазіргі Шидзуока қаласы) Токугава бекінісін жаулап алуы тиіс еді. Осака мен Киотода да әрекеттер жоспарланған. Көтерілістің уақытын шогун Токугава Иемцудың қайтысына сәйкес келуге тырысты, өйткені оның мұрагері Иэцуна әлі бала болғандықтан. Қастандықшылар шогунаттың хандарды тартып алу және даймёларды жерсіз қалдыру саясатын өзгертуге мәжбүрлеуді мақсат етті. Иемцудың билігінде ондаған мың самурайлар лауазымынан және кірісінен айырылып, рониндер қатарына қосылған еді. Бірақ, ақырында, қастандықшылардың жоспары ашылып, көтеріліс сәтсіз аяқталды. Марубаши Чуя ауырып, қызбадан айнылып, бүлікшілер әрекетке кіріспей тұрып, билік органдарына жеткен құпияларды ашты. Марубаши Едода тұтқындалып, өлім жазасына кесілді; ал Юи Шосецу Сунпуда полициямен қоршалғаннан кейін сеппу жасап, осы тағдырдан құтылды. Оның ілесінде бірнеше көтерілісшілер де өз-өзіне қол жұмсады. Заговоршылардың отбасылары да сол кездегі әдет бойынша азапталып, өлтірілді, ал кейбіреулері айқышқа шегеленіп өлтірілді. Көтеріліс басылғаннан кейін, шогунаттың ақсақалдары (Рёю) көтерілістің себептерін талқылау және мұндай оқиғалардың болашақта қайталанбауы үшін шаралар қабылдау үшін жиналды. Бастапқыда, ақсақалдардың көпшілігі барлық рониндерді қаладан қуғынға салу сияқты қатаң шаралар қолдануды ұсынды, бірақ олар Абэ Тадаакиді рационалды шешімге көндіруге сәтті болды. Ол шогунатқа қарсы рониндердің санын азайтуды, оларды қуғынға салу арқылы емес, тиімді саясатты енгізу арқылы ұсынды. Ол кеңеске, әсіресе, шогунаттың құлшылық ету заңын жою және рониндерге лайықты жұмыс табуға көмектесу қажеттігін жеткізді. Ол көптеген адамдарды қаладан күшпен шығару тек үкіметке қарсылықты күшейтетінін мәлімдеді. Кеян көтерілісінен кейін бір жыл өткен соң, бірнеше жүз рониндер қатысқан оқиға болды, содан кейін Садода тағы бір оқиға орын алды. Бұл оқиғалар тікелей байланысты емес еді, яғни, қатысқан адамдардың ешқайсысы бірдей емес, сондай-ақ олардың бірегей басшысы немесе ұйымдасқан идеологиясы болған жоқ. Дегенмен, немесе мүмкін осы себепті, сол кезде шогунатқа деген наразылықтың қаншалықты кең таралғанын және елдегі рониндердің мәселесінің қаншалықты ауқымды болғанын атап өту маңызды. Бұл оқиға "Кеян Тайхейки" (慶安太平記) романында және бірнеше кабуки пьесаларында қайта жаңғырылды. Олардың ең танымал пьесасы, сондай-ақ "Кеян Тайхейки" деп аталды, белгілі драматург Каватакэ Мокуами жазған.