«Такома» крейсерінің тарихы — Мақалалармен ағылшынша

Кіріспе

Денвер классындағы крейсер

USS Tacoma (C 18/PG 32/CL 20) – Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ Әскери-теңіз күштерінің қорғалған крейсері. Ол Вашингтон штатының Такома қаласының атымен аталған екінші кеме болды.

Құрылыс және іске қосу

Такома 1900 жылдың 27 қыркүйегінде Калифорния штатындағы Маре аралында "Union Iron Works" компаниясымен салынды. Ол 1903 жылдың 2 маусымында Miss Julia M. Harris-тің демеушілігімен суға түсірілді және 1904 жылдың 30 қаңтарында командир Реджинальд Фэрфакс Николсон басқаруымен құрамына қабылданды.

Бірінші дүниежүзілік соғыстан бұрын

Такома, Вашингтон қаласына сапармен келгеннен кейін, қорғалған крейсер сәуір және мамыр айларында Гавайиге сапар шекті. 2 маусымда Сан-Францискоға оралды және бір айдан кейін Хорон мүйісіне қарай бет алды. Саяхат барысында Чилидің Вальпараисо қаласынан шығып, жоғалған SS Conemaugh сауда кемесін іздеуге қатысты. Мүйісті айналып, Оңтүстік және Солтүстік Американың Атлантика жағалауын бойлап жүзгеннен кейін, 5 қарашада Нью-Йорк портына кірді және 1905 жылғы 1 қаңтарда Солтүстік Атлантика флотына қосылғанға дейін сол жерде қалды. 25 қаңтарда Кулебра аралы маңындағы маневрлер аяқталғаннан кейін, "Такома" Испанияға жөнелтілді. Осы тапсырмадан кейін, "Такома" Флорида жағалауында 27 наурыз бен 25 сәуір аралығында нысананы сынақтан өткізді. 19 мамырда Еуропаға сапарын дайындау үшін Нью-Йоркке оралды. 18 маусымда Францияға жөнелтіліп, 30 маусымда Шербургке жетті. Ол сол жерде қалды, ал теңізшілер батальоны Парижге Джон Пол Джонстың АҚШ-қа қайтарылатын сүйегін құрметтеу рәсімдеріне қатысу үшін барды. 8 шілдеде "Такома" Шербургтен шығып, "Бруклин" кемесіндегі қайтыс болғандардың сүйегін Мэриленд штатының Аннаполис қаласына алып барды. 24 шілдеде АҚШ Әскери-теңіз академиясында өткен рәсімнен кейін әскери кеме Нью-Йорк штатының Томпкинсвилл қаласына қарай бет алды. 5 тамызда Нью-Йоркте жапондық дипломаттарды алып, оларды Нью-Йорктегі Ойстер-Бейдегі президент Теодор Рузвельттің жазғы үйіне, Сагамор-Хиллге жеткізді. Онда олар алғаш рет бейбіт келіссөздер үшін келген Ресей комиссарларымен кездесті, кейін Портсмут, Нью-Гэмпширде өткен келіссөздер орыс-жапон соғысын аяқтады. "Такома" 8-і күні Филадельфияға оралды және Кариб теңізіндегі операциялар үшін Солтүстік Атлантика флотына қосылғанға дейін Пенсильвания және Массачусетс әскери-теңіз күштеріне жаттығу жүргізді. 1906 жылдың алғашқы бес айында Жерорта теңізінде болған кеме Танжер, Алжир, Виль-Франш, Неаполь және Генуя қалаларына барды. Гранд-Канари аралына сапардан кейін ол Жерорта теңізіне оралып, Александрия мен Порт-Саидқа барып, маусым айында АҚШ-қа оралды. Келесі он жыл ішінде, 1911 және 1912 жылдары Филадельфияда сегіз айлық резервтен басқа, "Такома" шығыс жағалауда қызмет көрсетумен Кариб теңізі мен Батыс Үндістанға круиздермен ауысып, осы тұрақсыз кезеңде американдық азаматтар мен мүдделерді қорғады. 1906 жылдың соңы мен 1907 жылдың басында Куба негізгі қиындыққа ұшырады; крейсер қыркүйектің соңынан қарашаның ортасына дейін және желтоқсанның соңынан маусымға дейін Гавана, Тунас, Манзанилья, Сантьяго-де-Куба, Сиенфуэгос және Гуантанамо шығанағына барады. 1908 жылдың көктемінде ол Вест-Индияға қайта оралды. Ол Сент-Томас, Сент-Кристофер, Мартиника, Маргарита аралы, Порт-Мочима, Кунама, Ла-Гуаира және Кюрасаоға тоқтады. 1908 жылдың екінші жартысы мен 1909 жылдың бірінші жартысында ол Гаити мен Гондурастағы саяси жағдайды бақылады. 1909 жылдың шілдесінен қыркүйегіне дейін крейсер Никарагуадан жұмыс істеді. Кейіннен оның іс-жолына Коста-Рикаға бару және Гондурасқа қайта оралу кірді, мұның бәрі Латын Америкасының тұрақсыз республикаларына Американың әскери күшінің тұрақты ықпалын әкелу үшін. 1910 жылдың қаңтар мен наурыз айлары аралығында "Такома" Никарагуаның жағалауында жүзіп, Канал аймағы мен Коста-Риканы аралады. Америка Құрама Штаттарының шығыс жағалауына жазғы сапардан кейін кеме Америка Құрама Штаттарының мүдделерін қорғау үшін Орталық Америкаға қайта оралды. Келесі тоғыз айда ол Панама, Гондурас, Коста-Рика, Никарагуа және Гватемалаға барды. 1911 жылдың қаңтар айында Мариетта канонерлік қайығында отырған жоғары әскери офицердің бұйрығына сәйкес, "Такома" АҚШ-тың банан бароны Сэмюэл Земюррей қаржыландырған үкіметке қарсы көтеріліске қатысуға өзгертілген яхта "Хорнетке" кедергі жасады. Сол айдың соңында ол американдық банан компанияларын қорғау үшін Пьюерто-Кортеске (Гондурас) теңіз жауынгерлерін жіберді. Кемеде келіссөздер жүргізілді, нәтижесінде Франсиско Бертран Гондурастың уақытша президенті болып тағайындалды. Ақпан айында оның палубасында арнайы комиссар Т. С. Доусон жүргізген бейбітшілік конференциясы өтті. Келіссөздер төңкерісті аяқтады және Гондураста жаңа уақытша үкімет құрылды. Сол жазда "Такома" Пуэрто-Мексико мен Галвестон арқылы Нью-Йоркке жөнелтілді. Ол қарашаның ортасына дейін Нью-Йорк теңіз жағалауында болды, кейін Филадельфияда резервке түсті. 1912 жылдың шілдесінде "Такома" резервтен шығып, көп ұзамай Мексика шығанағының дүрбелеңіне қайта бет алды. Сол айдың соңында Никарагуада төңкеріс басталды және қарашаға дейін жалғасты. Крейсер 3 тамыздан 25 қазанға дейін Никарагуа жағалауындағы Блюфилдс және Грейт Корн аралында тынымсыз патруілдік тартты. Қарашада ол Тампико, Мексика және Галвестон, Техас арқылы Бостон теңіз жағалауына бағыт алды, онда 1913 жылдың ақпан айының ортасына дейін қалды. 22-сі күні ол қайтадан Никарагуа мен Гватемала жағалауларында патруілдік тарту мен бақылау жұмыстарын жүргізді. Кеме шілдеде Нью-Йоркке оралды, содан кейін Мексика жағалауында жұмыс істеді. Ол 1914 жылдың қаңтарына дейін Тампико мен Вера-Крузді аралап жүрді, содан кейін АҚШ-тың шығыс жағалауына жөндеуге келді. "Такома" 1914 жылдың мамыр айының басында Тампко оқиғасынан кейін және Вера-Круз кеден үйінің басып алынуынан кейін Мексика суларындағы операцияларын қайта бастады. Әскери кеме Хуэрта-Карранса күресінің соңғы кезеңдері мен жаңа Карранса үкіметінің бұрынғы одақтастарына, атап айтқанда Панчо Вилла мен Эмилиано Сапатаға қарсы билігін консолидациялау кезеңінде Мексика жағалауында қыркүйекке дейін жүзіп өтті. 1914 жылдың қыркүйегінің соңында "Такома" Мексика жағалауын қалдырды, Ямайка және Куба арқылы Гаитиге бет алды және желтоқсанның басына дейін Кейп-Гаитиенде патруілдік тартты. Канал аймалына барғаннан кейін, крейсер ақпан айында Гаитиге қайта оралды, содан кейін наурызда Санто-Домингоға көшті. 21 наурызда ол жөндеуге Портсмут (Н. Х.) теңіз жағалауына кірді. Портсмутте "Такома" резервке қойылды. 1916 жылдың 19 мамырында ол Массачусетс штатының Бостон қаласына көшті, онда ол қабылдау кемесі ретінде қызмет етті. 1 желтоқсанда ол қайтадан толыққанды комиссияға алынды. 1917 жылдың қаңтардан сәуір айына дейін патруілдік міндеттерді орындау үшін Мексика суларына тағы бір сапар жасады.

Following a post commissioning visit to her namesake city, Tacoma, Washington, the protected cruiser voyaged to Hawaii in April and May. She returned to San Francisco on 2 June and, a month later, sailed for Cape Horn. During the voyage, she participated in the search for merchant ship SS Conemaugh, which had departed from Valparaíso, Chile, and vanished. After rounding the Horn and steaming up the Atlantic coast of South and North America, Tacoma entered New York Harbor on 5 November and remained there until joining the North Atlantic Fleet on 1 January 1905. Following the completion of maneuvers off Culebra Island on 25 January, Tacoma sailed for Hispaniola where she performed special duty protecting American interests during one of the many periods of turmoil that have troubled that island. Following that assignment, Tacoma conducted target practice off the Florida coast between 27 March and 25 April. She returned to New York on 19 May to prepare for a voyage to Europe. On 18 June, she sailed for France and arrived at Cherbourg on 30 June. She remained there while a battalion of sailors went to Paris to participate in ceremonies honoring the remains of John Paul Jones which were being returned to the United States. On 8 July, Tacoma departed Cherbourg to escort the remains, aboard Brooklyn, to their final resting place at Annapolis, Maryland. After the ceremony at the United States Naval Academy on 24 July, the warship proceeded to Tompkinsville, New York. On 5 August, she embarked Japanese diplomats at New York and transported them to Sagamore Hill, President Theodore Roosevelt's summer home at Oyster Bay, New York. There, they first met the Russian commissioners for the peace negotiations which were later held at Portsmouth, New Hampshire, and resulted in the termination of the Russo Japanese War. Tacoma returned to Philadelphia on the 8th and conducted training for the Pennsylvania and Massachusetts naval militias before rejoining the North Atlantic Fleet for operations in the Caribbean Sea. Deployed to the Mediterranean for the first five months of 1906, the ship visited Tangier, Algiers, Ville Franche, Naples, and Genoa. After a trip to Grand Canary Island, she returned to the Mediterranean and visited Alexandria and Port Said before returning to the U. S. in June. For the next ten years, except for an eight month period in reserve at Philadelphia in 1911 and 1912, Tacoma alternated service along the east coast with cruises to the Caribbean and West Indies protecting American citizens and interests there during this turbulent period. In late 1906 and early 1907, Cuba was the major trouble spot; and the cruiser operated along her coasts from late September until mid November and again from late December until June, visiting Havana, Tunas, Manzanilla, Santiago de Cuba, Cienfuegos, and Guantanamo Bay. She returned to the West Indies again in the spring of 1908 for stops at St. Thomas, St. Christopher, Martinique, Margarita Island, Port Mochima, Cunamá, La Guaira, and Curaçao. During the second half of 1908 and the first half of 1909, she observed political conditions in Haiti and Honduras. From July to September 1909, the cruiser operated of Nicaragua. Later, her itinerary included a visit to Costa Rica and a return to Honduras, all in an effort to bring the steadying influence of American military power to the volatile Latin American republics. Between January and March 1910, Tacoma cruised off the coast of Nicaragua and visited the Canal Zone and Costa Rica. After a spring voyage to the east coast of the United States, the ship headed back to Central America to protect United States interests there. During the following nine months, she visited Panama, Honduras, Costa Rica, Nicaragua, and Guatemala. In January 1911, pursuant to the orders of the senior naval officer present embarked in the gunboat Marietta, Tacoma prevented the converted yacht Hornet from participating in an insurrection against the government financed by U. S. banana baron Samuel Zemurray. Later that month, she landed a force of marines at Puerto Cortés, Honduras, to protect American banana companies. Negotiations were held aboard which resulted in Francisco Bertrand being named interim President of Honduras. In February, her deck was the scene of a peace conference conducted by special commissioner T. C. Dawson. The negotiations brought the revolution to a close and established a new provisional government in Honduras. That summer, Tacoma steamed — via Puerto Mexico and Galveston — to New York. She remained at the New York Navy Yard until mid November when she went into reserve at Philadelphia. In July 1912, Tacoma came out of reserve and was soon on her way back to the troubled waters of the Gulf of Mexico. Late that month, a revolution broke out in Nicaragua and lasted until November. The cruiser patrolled almost incessantly off the Nicaraguan coast at Bluefields and at Great Corn Island from 3 August to 25 October. In November, she headed — via Tampico, Mexico, and Galveston, Texas — for the Navy Yard at Boston where she remained through mid February 1913. By the 22nd, she was back patrolling and observing, this time along the coasts of Honduras and Guatemala. The ship returned to New York in July; then operated off the Mexican coast. She cruised off Tampico and Vera Cruz until January 1914 when she returned to the east coast of the U. S. for repairs. Tacoma resumed operations in Mexican waters early in May in the wake of the Tampico Incident and the resultant seizure of the customs house at Vera Cruz. The warship cruised the Mexican coast through September during the latter stages of the Huerta Carranza struggle and while the new Carranza government consolidated its power against former allies, notably Pancho Villa and Emiliano Zapata. Late in September 1914, Tacoma departed the Mexican coast; steamed, via Jamaica and Cuba, to Haiti, and patrolled off Cape Haitien until early December. After a visit to the Canal Zone, the cruiser returned to Haiti in February; then moved to Santo Domingo in March. On 21 March, she entered the Portsmouth (N. H.) Navy Yard for repairs. While at Portsmouth, Tacoma was placed in reserve. On 19 May 1916, she shifted to Boston, Massachusetts, where she served as receiving ship. On 1 December, she again was placed in full commission. She made another voyage to Mexican waters for patrol duty from January to April 1917.

Бірінші дүниежүзілік соғыс

АҚШ Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысқан кезде «Такома» Атлантика теңіз жағалауына конвойлік міндеттерге дайындалу үшін оралды. Соғыс барысында ол әскер мен жабдықтарды тасымалдаған конвойлерді қорғап, Еуропаға бес рет қарымта сапар жасады. Еуропаға үшінші сапарынан АҚШ-қа қайтып келе жатып, 1917 жылғы 6 желтоқсанда француздық оқ-дәрі кемесі жарылып, қалаға ауыр зақым келтірген Галифакс, Жаңа Шотландияда тоқтады. «Такома» құтқару жұмыстарына көмектесті, және сегіз күн бойы крейсердің офицерлері мен теңізшілері қираған портовый қалаға көмектесу үшін тынымсыз еңбек етті.

Соғыстан кейінгі

Соғыс аяқталғаннан кейін крейсер Тынық мұхиты эскадрильясына қосылып, 1920 жылға дейін қызмет етті. Сол жылдың басында ол Кариб теңізіндегі тұрақтылықты сақтауға бағытталған бұрынғы міндетіне қайта оралды. Латын Америкасы мен Кариб бассейніндегі жағдайды бақылауға және сол аймақтардағы американдық мүдделерді қорғауға тапсырылған Арнайы қызмет эскадрильясының құрамында Такома 1924 жылдың қаңтарына дейін тасқынды жағалауды күзетті. Осы кезеңде ол CL 20 жеңіл крейсері ретінде қайта жіктеліп, тағайындалды. 16 қаңтардағы қатты дауыл кезінде соғыс кемесі Веракрус маңындағы Бланкилья рифіне тіреліп қалды. Шамамен бір апта бойы экипаж оны құтқаруға тырысты, бірақ капитан Герберт Г. Спароу, екінші сыныпты радиооператор Эдвард Такстер Херрик, бірінші сыныпты радиооператор Гомер Гарри Луссиер және үшінші сыныпты радиооператор Соломон Сивин осы әрекеттер кезінде суға батып қайтыс болды. Тергеу комиссиясынан кейін, 1924 жылдың 7 ақпанында теңіз күштері оның атын кемелер тізімінен өшіріп тастады. 1924 жылдың 5 қыркүйегінде ол Веракрустағы американдық консулдықтың өкілі Р. Себастьянға сатылды.

Мұра

"Такома" кемесінің түпнұсқа кеме қоңырауы қазіргі уақытта Вашингтон штатының Такома қаласындағы Соғыс ескерткіші саябағында қойылған.