Кіріспе

Кумер теориясына әкелетін даланың циклдік кеңейтулеріндегі Кумерге байланысты нәтиже. Абстракт алгебрада Гильберттің 90 теоремасы (немесе Сац 90) – бұл даланың циклдік кеңейтулеріндегі (немесе оның біріне жасалған жалпылаудағы) маңызды нәтиже, ол Кумер теориясына әкеледі. Оның ең қарапайым түрінде, егер L/K даласының кеңейтуі болса және оның Галуа тобы G = Gal(L/K) бір элементпен құрылған циклдік болса, және егер L-дің салыстырмалы нормасы 1-ге тең элемент болса, онда L-дегі бір элемент бар, яғни . Теорема атын Дэвид Гильберттің "Zahlbericht" еңбегіндегі 90-шы теорема болғандықтан алған, бірақ бұл нәтиже бастапқыда басқа ғалымға тиесілі. Көбінесе, жалпырақ теорема, яғни егер L/K даласының шекті Галуа кеңейтуі болса және оның Галуа тобы G = Gal(L/K) кез келген болса, онда L-дің мультипликативтік тобындағы коэффициенттері бар G-нің бірінші когомология тобы тривиальды болады: .

Мысалдар

Квадраттық кеңею болсын. Галуа тобы 2 реттік циклдік, оның генераторы конъюгация арқылы әрекет етеді:

-дағы элементінің нормасы бар. Нормасы бірге тең элемент, осылайша, теңдеудің рационалды шешіміне сәйкес келеді, яғни бірлік шеңберіндегі рационалды координаттары бар нүктеге. Гильберттің 90-теоремасы, содан кейін, нормасы бірге тең кез келген элементі a теорема қорытындысында көрсетілгендей жазылуы мүмкін, мұнда c және d – екеуі де бүтін сандар. Бұл бірлік шеңберіндегі рационалды нүктелердің рационалды параметрленуі ретінде қарастырылуы мүмкін. Бірлік шеңберіндегі рационалды нүктелер Пифагор үштігіне сәйкес келеді, яғни, бүтін сандардан тұратын үштіктер шартын қанағаттандырады.