Кіріспе

Простратин – Самоаның мамала ағашының қабығында табылған протеинкиназа C активаторы, Homalanthus nutans (Euphorbiaceae). Простратин бастапқыда Австралиядағы Пимелия (Thymelaceae) туысының түрлерінен жаңа форбол эфирі ретінде бөлініп, анықталған. Алайда, простратиннің вирустық белсенділігі этноботаник Пол Алан Кокс пен АҚШ Ұлттық қатерлі ісіктер институтының тобы самоалық емшілердің дәстүрлі білімдерін зерттеу барысында Фалеалупо ауылында табылды. Самоалық емшілер гепатитті емдеу үшін мамала ағашын пайдаланады. Зерттеулер простратиннің ВИЧ инфекциясын емдеуде тиімді болуы мүмкін екенін көрсетті, себебі ол латентті жұқтырған CD4+ T-лимфоциттеріндегі вирус резервуарларын жоюға қабілетті. Протеинкиназа C модуляторы ретінде, ол қатерлі ісік және Альцгеймер ауруы сияқты басқа да ауруларға қарсы үміттендірерлік терапиялық әлеуетке ие. 2015 жылғы зерттеуде простратиннің ауыз арқылы қабылдануы адамның бүйрек безі ісігін басатыны анықталды.

Шолу

Простратинге деген қызығушылықтың себебі – оның жасырын вирустық резервуарларды белсендіре алу қабілетінің ерекшелігі, сонымен қатар сау жасушаларды инфекциядан қорғауы және этноботаникалық зерттеулер арқылы оның табылуы. Самоа халқының интеллектуалдық меншік құқықтарын қорғау жөніндегі келісімдер Самоа үкіметі мен СПИД зерттеу альянсы арасында жасалды, соған сәйкес ARA табысының 20% Самоа халқына қайтарылады, ал Самоа үкіметі мен Берклидегі Калифорния университеті арасында Джей Кислинг басқаратын топ простратин биосинтезіне жауапты ген тізбегін бөліп алуға тырысуда. Самоа және Беркли университеті ген өнімінен түскен коммерциялық табысты тең бөлісуге келісті. 2008 жылы Стэнфорд университетінің командасы, химияшы Пол Вендердің жетекшілігімен, форболдан простратиннің төрт қадамдық химиялық синтезін жариялады. Бұл практикалық синтез простратиннің грамм мөлшерінде өндірілуін қамтамасыз етеді және простратиннің фармацевтикалық дамуындағы маңызды қадам болып табылады. 2010 жылы Лос-Анджелестегі СПИД зерттеу альянсы Стэнфорд университетімен жаңа лицензиялық келісімге қол қойып, Стэнфорд зерттеу тобы әзірлеген технологияның эксклюзивті құқықтарын алғанын хабарлады. Простратиннің адамдарға қатысты бірінші кезеңдік клиникалық сынақтары Лос-Анджелестегі (Калифорния штаты) СПИД зерттеу альянсы тарапынан жүргізіледі.