Кіріспе

Бельгиялық велосипедші (1948–1971)

Жан Пьер "Жемпи" Монсере (8 қыркүйек 1948 – 15 наурыз 1971) – әлем чемпионы атанғанда қаза тапқан бельгиялық жол жүру велосипедшісі.

Ерте өмір

Бала кезінде еңбекқор Монсер футбол және жеңіл атлетика сияқты түрлі спорттарда көзге түсті. Ол алғашқы велосипед жарысына 12 жасында Ленделедеде қатысты, онда 15 жастағы велосипедшілермен бәсекелесті. Монсер өзінің алғашқы ресми жарысын 1963 жылдың 7 шілдесінде Руддервордеде өткен Sint Elooi Prize турнирінде жеңіп алды. Ол жарысты толығымен өз бақылауына алып, 7 минуттан кем емес айырмамен жеңіске жетті. 15 жасында Монсерге бірнеше қарсыластары назар аударып, Бельгияның жол чемпионатында жасөсперімдер арасында жеңімпаз атанды. 1965 жылы доктор Дерлуин Жан-Пьер Монсердің командасына қосылды. Оның жетекшілігімен "Джемпи" сол кездегі кең таралған, үздіксіз төзімділік жаттығуларынан интервалдық жаттығуларға көшті. Осының нәтижесінде жаттығу көлемі азайтылып, демалыс уақыты ұзартылды, бұл спортшының жақсырақ қалпына келуіне мүмкіндік берді.

Әуесқой мансап

Монсер 1967 жылы әуесқой велосипедші болды. Бельгия жол чемпионатында ол және Роджер Де Влеминк жеңімпаздыққа үміткерлер саналды. Бірақ олардың арасындағы бәсекелестік екеуіне де титулдан айырды, нәтижесінде Монсер екінші орынға табан тіреді. Келесі жылы ол Бельгия жол чемпионатында қайтадан екінші орын алды. GP Peugeot тау жарысында жеңіске жеткен соң, Монсер 1968 жылғы жазғы Олимпиада ойындарына Роджер Де Влеминкке көмекші ретінде Бельгия құрамасына қосылды. Де Влеминк жаттығу барысында құлағаннан кейін, Монсер өзінің күшімен жүріп жеке жол жарысында 6-шы орынды иеленді. Монсер 1969 жылы Бельгия жол чемпионатында тағы да екінші орынға жүлдегер болды. Әлем чемпионатында соңғы рет өнер көрсеткен ол, Чехословакияның Брно қаласында әлем чемпионы атағын жеңіп алуға үміттенді. Алайда, даниялық Лейф Мортенсен әлем чемпионы атанды. Монсер күміс медаль алды, ал отандасы Стаф Ван Русброк қола медальмен марапатталды.

Кәсіби мансабы және өлімі

Ол 1969 жылы «Фландрия» командасының кәсіпқой велоспортшысы болды және Гербен Карстенстің амфетамин қолданғаны анықталғаннан кейін сол жылы «Джиро ди Ломбардия» жарысын жеңіп алды. Бір жыл өткен соң Монсере Бельгияның трек-омниум чемпионы атанды. Монсере өзінің ерекше қасиеттерін, соның ішінде өзіне деген талапшылдығын және жеңіске деген құштарлығын нығайта берді. Ол соқыр массажирі Жак Дельвамен жақын қарым-қатынаста болды, ол оған негізгі йога асаналарын орындауға көмектесті. 1970 жылы Англияның Лестер қаласында өткен әлем чемпионатына Бельгия құрамасына іліккен. Финалда Эдди Меркс Монсереге «Егер жеңгің келсе, Гиммондиге ұмтылу керек» деп, көш бастап келе жатқан велоспортшыларды қуып жетуге шақырды. Монсере шағын топпен қашып, әлем чемпионатын жеңіп алды. Ол бельгиялық Карел Каерстен кейінгі екінші жас әлем чемпионы болды. 1971 жылы ол тағы да Бельгияның трек чемпионы атанды, бұл жолы мадисон дисциплинасында. Жолда ол 1971 жылдың ақпанында «Вуэльта а Андалусия» жарысын жеңіп алды. 1971 жылдың 15 наурызында Монсере Эрик пен Роджер Де Фламинктердің шақыруымен Ретидегі «Grote Jaarmarktprijs» жарысына қатысты. Монсере бұл жарыстың келесі аптада өтетін «Милан-Сан-Ремо» жарысына дайындық екенін түсінді. Лилльден Жирлеге бара жатқан жолда ол Роджер Де Вламинкпен бірге жеткілікті жаттыққандарын және жарыстан шығуға дайын екендерін айтты. Бірақ, трассаға шыққан бір көлік Монсереге қарсы соқтығысып, оны сол жерде қаза тапты. Оның жерлеу рәсіміне 20 000-нан астам адам қатысты, оның ішінде бірнеше үкімет министрлері, сондай-ақ Эдди Меркс, Роджер Де Вламинк, Патрик Серку және Жооп Зоетемелк сияқты танымал велоспортшылар болды. Меркс «Милан-Сан-Ремо» жарысынан кейін алған гүлдерін оның табытына қойды. Тағдырдың аяусыз сынымен, 1976 жылы Монсеренің жеті жасар ұлы Джованни отбасылық досы, әлем чемпионы Фредди Маертенс сыйлаған жарыс велосипедімен келе жатып көлікке соқтығысып қайтыс болды. Әкесі сияқты, кішкентай бала да жеңіс белгісі – шапан киіп жүрген еді.

Салдары

Жол апатын тергеу барысында жергілікті құқық қорғау органдарының және жарысты ұйымдастырушылардың қателіктері анықталды. Бұл шағын жергілікті жарыс болғандықтан, жандармерия ынтымақтастық жасаудан бас тартты, ал полиция жарыс жолындағы қозғалысты тоқтату қажет деп санамады. Сонымен қатар, алдынан келе жатқан бір көліктен басқа, жарыс жүріп жатқанын ескертетін ешқандай белгі болған жоқ. Көлікті жүргізіп келе жатқан, жиырма жастағы әйелге ешқандай кінә тағылмады. Апаттан кейін барлық деңгейдегі велосипед жарыстарына қатысты ережелер күшейтілді. Бірнеше жыл өткен соң түсірілген деректі фильмде Роджер Де Влеминк: "Меркс онымен көп қиналған болар еді. Монсер одан жақсы болды деп ойлаймын. Ол жан-жақтырақ болды. Ол жақсы спринттеп, тауға да жақсы көтеріле алатын. Меркс пен маған қарағанда ол ойлырақ, салмақтырақ жүрді. Менің ойымша, ол осындай нәтижеге жету үшін аз күш жұмсады" деді. Бұл жарыс "De Zonnestraal" атты Ретизелік велосипед клубы ұйымдастырған. Жемпи Монсердің медальдары Бельгияның ұлттық велосипед музейінде, Роеселар қаласында сақталады.