Франсиску де Барселош Ролао Прету: Португалиялық саяхатшының өмірі мен қызметі

Кіріспе

Португалиялық саясаткер Франсиско де Барселос Ролао Прето, GCIH (12 ақпан 1893, Гавиао – 18 желтоқсан 1977, Дестерро ауруханасы, Лиссабон) – португалиялық саясаткер, журналист және Португалия ұлттық синдикалистер қозғалысының (MNS) жетекшісі, фашистік ұйым. 1934 жылы Салазар Ұлттық синдикалистік қозғалысты тыйым салуға шешім қабылдағанда, Прето қысқа мерзімге қамауға алынып, кейіннен жер аударылды. Сүргінде жүргенде, Мадридте ол Хосе Антонио Примо де Ривераның үйінде тұрып, Фаланга бағдарламасын жасауға бірге жұмыс істеді. Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін ол итальяндық фашизм туралы еңбегінің жаңа басылымдарын Берлин-Рим одағына үміт артып жариялады. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Ролао Прето фашизмнен бас тартып, солшыл «Демократиялық бірлік қозғалысына» қосылды. 1949 жылы ол генерал Нортон де Матостың президенттік сайлау науқанына қатысты. Ол сондай-ақ Квинтао Меирелес, Франсиско Хигино Крейвейро Лопес сияқты либералды кандидаттарды қолдады және ақырында 1958 жылы Салазардың қарсыласы генерал Хумберто Дельгадоның науқанында маңызды рөл атқарды (науқанның баспасөз хатшысы). 25 сәуір революциясынан кейін Гонсало Рибейро Телес, Хенрике Баррилар Руас, Жоао Камосса де Салданха, Аугусто Феррейра до Амарал, Луис Коимбра және тағы басқалармен бірге Халықтық монархистік партияны құрды. 1994 жылы Португалия президенті Марио Соарес оған қайтыс болғаннан кейін Генрих Навигатор орденінің Ұлы крестін табыс етті.

Ұлттық синдикалистер

Ұлттық синдикалистер, сондай-ақ "Көк көйлектер" (camisas azuis) деп аталатын, оңшыл әскери ұйымдар дәстүрінен жалғасқан, Бенито Муссолининің итальяндық фашизмінен шабыт алған синдикализм мен кәсіподақтарды қолдаған ұйым болды. 1922 жылғы шілдеде Роляо Прето жазғандай, "біздің органикалық синдикализміміз – Муссолинидің жақтастары арасындағы қазіргі синдикалистік ойдың негізі". MNS бұрынғы Integralismo Lusitano-ға адалдығына да негізделген, бірақ қарсыластары айтқандай Action Française-дан шабыттанбады. Ол Эммануэль Муньенің жеке тұлғалық доктринасын және кәсіподақтардың кейбір аспектілерін ерекше жақтады. Оның кәсіподақтық платформасы әлеуметтік әділдіктің солшыл идеяларына, мысалы "ең төменгі отбасылық жалақы", "ақы төленетін еңбек демалысы", "жұмысшы табының білімі" және жұмысшыларға "бақытқа құқығы кепілдік берілген" әлемге негізделген.

Ерте өмір

Лицейдегі оқуын қысқартып, Ролао Прето Испаниядағы Галисияға кетті, онда ол монархист армия офицері Хенрике Митчелл де Пайва Кусейроға қосылды. Олар 1911-1912 жылдары Португалияның Бірінші Республикасын құлатуға жасаған сәтсіз әрекеттерге қатысты. Содан кейін ол Бельгияға барып, "Alma Portuguesa" интегралистік журналында жұмыс істеді, сонымен бірге Лувендегі португалиялық лицейде орта білімін аяқтады, кейін Католик университетінде оқуын жалғастырды. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда Ролао Прето Бельгиядан қашуға мәжбүр болып, Францияға паналады. Ол Тулуза университетінде білімін аяқтады, Португалияға оралғанға дейін заң мамандығын бітірді. Түрмеге қамалған Хиполито Рапосоның орнына "Монархия" журналының редакторы болды. 1922 жылдан бастап Лузитандық интегрализмнің орталық кеңесінің мүшесі болды, тіпті 1926 жылғы 28 мамырдағы мемлекеттік төңкеріске дейін Португалия президенті Гомес да Костамен тығыз байланыс орнатты. Ол төңкеріс басшылары Брагада жариялаған 12 тармақтың редакторы болды, сондай-ақ "Ditaдура Nacional" құрылуына қатысты.

Салазар режиміне қарсы

1930 жылы ол Дэвид Нето және басқа сидонистерге (консерваторлар, бастапқыда Partido Republicano Nacionalista мүшелері) жүгінді, олармен бірге «ұлттық революцияның» өзін-өзі жариялаған қорғаушысы «Лига Nacional 28 de maio» құрды. Роляо Прето ұлттық синдикализмнің жақтаушысы және 1932 жылы алғаш жарияланған Diário Académico Nacionalista da Tarde редакторы ретінде танымал болды, ол көп ұзамай атын Diário Nacional Sindicalista da Tarde деп өзгертті. Ол «Көк көйлектерді» құрды, олар Христиандық орденнің айқасын қолданды, римдік сәлемдеме жасады және университеттерде және португал армиясының жас офицерлері арасында кең танылды. 1933 жылы қозғалыс көшеге шыққанда және Прето ұлттық үгіт-насихат турнесіне қатысқанда Претоның жеке тұлғасына табыну өсті. Прето Италия елшілігінің қабылдауларында жиі кездесетін болды. Қозғалыстың газеттері Претоны «Басшы» (Chefe) деп атауды бастады, ал партияның ішкі хат-хабарлары оның ізбасарлары арасында құрметке ие болғанын көрсетті. Италияның Ұлттық фашистік партиясы мен Германияның нацистік партиясының өкілдері Прето қозғалысының митингілеріне тұрақты түрде қатысты. 1933 жылдың жазында Азаматтық губернаторларға Ұлттық синдикалистік демонстрацияларды тыйым салу туралы нұсқау берілді, бірақ Претоның ізбасарлары демонстрацияларды ұйымдастырып, Лиссабонға келген итальяндық фашистік көшбасшы Итало Балбоны қарсы алу үшін буксир жалдады. Сондай-ақ, Прето жасақтарды (Шоқ бригадаларын) ұйымдастыра бастады. Полицияның мәліметінше, 60-қа жуық адамнан тұратын «Лиссабон бригадасы» (Brigada Negra) көшеде белсенді әрекет ете бастады. Саяси полиция бастығымен ұзақ кездесуден кейін Салазар Ұлттық синдикалистік қозғалысты таратуға шешім қабылдады. 1934 жылдың 4 шілдесінде Прето қысқа мерзімге қамауға алынып, кейіннен Ұлттық синдикалистік қозғалыстың басшылығын тазалау аясында жер аударылды. Салазар Ұлттық синдикалистерді «белгілі бір шетелдік үлгілерден шабыт алғандығы» және олардың «жастарды дәріптеуі, тікелей әрекет арқылы күшті құлшылық етуі, әлеуметтік өмірде мемлекеттік саяси биліктің басымдығы қағидасы, [және] жаппай ұйымдастыруға бейімділігі» үшін айыптады. Британ елшілігі Лондонға Португалияның Ұлттық синдикалистік қозғалысы «өзінің шабытын итальяндық елшіліктен алғанын» және Претоны «интригаға құштар, мақтанқор адам» деп сипаттағанын хабарлап, қанағаттандырды. Прето Салазардың режиміне тым консервативті болғандықтан және Салазардың жаңа корпоративтік мемлекетті нағыз фашистік режимге айналдырудан бас тартқаны үшін қарсылық көрсетті. Прето бір уақыт бойы Кастело-де-Виде шекарасына жақын Валенсия-де-Алькантарада, содан кейін Мадридте Хосе Антонио Примо-де-Ривераның үйінде қонақ ретінде тұрып, Фаланганың бағдарламасын жасауға көмектесті. Прето 1935 жылдың ақпанында Португалияға оралды және Бартоломеу Диас кемесінің экипажымен және Лиссабон аймағындағы Пенха-де-Франса гарнизонымен қыркүйекте көтеріліс ұйымдастырғаны үшін тағы бір рет қамауға алынды. Ол қайта жер аударылды және Испания азаматтық соғысында Франсиско Франконың жағында шайқасты. Екінші дүниежүзілік соғыстың алдында Прето Португалияға тағы бір рет оралды және 1922 жылы жазылған итальяндық фашизм туралы еңбегінің жаңа басылымдарын жариялады. Прето Берлин-Рим осіне үлкен үміт артып, «Фашизмге» (O Fascismo) кіріспесінде Салазар режимін сынап, итальяндық және неміс фашизмін жоғары бағалады. Германияда нацизмнің және Италияда фашизмнің күшеюімен Ролао Прето еуропалық фашизмнің болашағына оң көзқараспен қарады, ол барлық үмітін осінің жеңісіне байлады және «нағыз фашистер» емес, фашизмнің кейбір аспектілерін қабылдағысы келетіндерге қарсы тұрды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Ролао Прето фашизмнен бас тартып, Демократиялық бірлік қозғалысына қосылды және «Буржуазиялық сатқындық» («A Traição Burguesa») атты жинақты жариялады. Кітапта фашистік режимдер буржуазиямен әлеуметтік және саяси келісімдердің құрбаны болғаны үшін сынға алынды. 1945 жылы ол «ұлттық мистиканың даңқты үні де, нацистік күш-жігердің күшті әлеуметтік проекциялары да нацизмнің нені білдіретінін ұмытуға мәжбүр ете алмайды — ұлттық социализмді тудырған революциялық үміттердің алдауы». 1949 жылы генерал Нортон де Матостың 1949 жылғы президенттік сайлау науқанына қатысты. Ол сондай-ақ Квинтао Меирелес, Франсиско Хигино Крейвейро Лопес сияқты либералды кандидаттарды қолдады және ақырында 1958 жылы тағы бір Жаңа мемлекет диссиденті генерал Хумберто Дельгадоның науқанында маңызды рөл атқарды (науқанның баспасөз хатшысы).

In 1930, he approached David Neto and other sidonista (conservatives, initially members of the Partido Republicano Nacionalista), with whom he created the Liga Nacional 28 de maio, self proclaimed defender of the "national revolution". Rolão Preto gained notoriety as an advocate of national syndicalism and as editor of the Diário Académico Nacionalista da Tarde, first published in 1932, which soon changed its name to the Diário Nacional Sindicalista da Tarde. He founded the Blue Shirts, which used the Order of Christ Cross, displayed the Roman salute, and became very popular in universities and among the youngest officers of the Portuguese Army. The Preto personality cult grew in 1933 as the movement took to the streets and Preto engaged himself in a national propaganda tour. Preto became a regular presence at Italian Embassy receptions. The movement’s newspapers began to call Preto the Chief (Chefe), and internal party correspondence reveals that he was revered by his followers. Delegation from the Italian National Fascist Party and German Nazi Party became regularly attended at the rallies of Preto´s movement. In the summer of 1933, the Civil Governors were instructed to prohibit public National Syndicalist demonstrations but Preto's followers managed to organize demonstrations, hiring a tugboat to greet the Italian Fascist leader Italo Balbo when he visited Lisbon. Preto also started to organize militias(Shock Brigades). According to Police reports the Lisbon Brigade, known as the Black Brigade (Brigada Negra), composed of about 60 men, became quite active on the streets. After a long meeting with the chief of the political police, Salazar decided to dissolve the National Syndicalist Movement. On 4 July 1934 Preto was briefly detained and later exiled as part of purge of the leadership of the National Syndicalist Movement. Salazar denounced the National Syndicalists as "inspired by certain foreign models" and their "exaltation of youth, and the cult of force through direct action, the principle of the superiority of state political power in social life, [and] the propensity for organizing masses behind a single leader" as fundamental differences between fascism and the Catholic corporatism of the New State. The British Embassy informed London with some satisfaction stating that the Portuguese National Syndicalist Movement took "its inspiration from the Italian Embassy" and described Preto as a "vain man with a strong sense of intrigue". Preto ended up opposing the Salazar's regime for being too moderate and due to Salazar's refusal to turn the emerging corporative state into a truly fascist regime. Preto resided, for a while, in Valencia de Alcántara, near the border with Castelo de Vide, and then in Madrid, as a guest in the house of José Antonio Primo de Rivera, with whom he collaborated in formulating a program for the Falange. Preto returned to Portugal in February 1935, and was once more detained after instigating a September rebellion with the crew of the Bartolomeu Dias and the garrison in the Lisbon area Penha de França. Again exiled, he fought in the Spanish Civil War on Francisco Franco's side. Preto returned, once more, to Portugal in the eve of the Second World War and published new editions of his work on Italian Fascism originally written in 1922. Preto placed high hopes on the Berlin Rome axis, and in his introduction to Fascism (O Fascismo), he attacked the Salazar regime and exalted Italian and German Fascism. With the rise of Nazism in Germany and Fascism in Italy, Rolao Preto was optimistic about the future of European fascism, he pinned all of his hopes on an Axis victory, and confronted those who were not "real fascists" but wished to adopt aspects of fascism. After World War II, Rolão Preto abandoned fascism and joined the left wing forum Movement of Democratic Unity, and he published a volume entitled A Traição Burguesa ("The Bourgeois Betrayal"). The book criticised fascist regimes for becoming victims of social and political compromises with the bourgeoisie. In 1945 he thought that "neither the glorious clarions of nationalist mysticism nor the powerful social projections of Nazi efforts can make us forget what Nazism represented — the deception of the revolutionary hopes that gave birth to National Socialism". In 1949 participated in General Norton de Matos’s 1949 presidential election campaign. He also backed more liberal candidates for the Presidency, such as Quintão Meireles, Francisco Higino Craveiro Lopes, and, ultimately, had a particularly important role (campaign press manager) in the 1958 campaign of another New State dissident, General Humberto Delgado.

Кейінгі жылдар

Estado Novo режимі құлағаннан кейін Прето Гонсало Рибейро Тельстің Movimento Popular Monárquico қозғалысын қолдап, монархистік қозғалысты біріктіруге тырысты. Прето Гүркілдеген революциясынан (1974) бастап қайтыс болғанға дейін (1977) Монархиялық халық партиясы (Movimento) көшбасшыларының бірі болды. 1994 жылы Португалия президенті Марио Соарес оған өлімнен кейін Принц Генрих Навигатор орденінің Ұлы крестімен марапаттады.

Неке және балалар

Ол Амалия де Брито Боавида Годиньоға (Фундао, Альпедринха туған) үйленді және екі баласы болды:

Франсиско Годиньо Роланьо Прето (Фундао, Соалхейра туған), Мария Изабель Корреа да Сильва Мендеске үйленген; және
Мария Тереза Годиньо Роланьо Прето (Фундао, Соалхейра туған), Эдуардо Тейшера Гомеске үйленген.