Кіріспе

Миддлсбро, Солтүстік Йоркшир, Англия

Мартон немесе Кливлендтегі Мартон – Миддлсбро, Солтүстік Йоркшир, Англия ауданы. 1950 жылға дейін ол Йоркширдің Солтүстік Ридинг аймағындағы Толлесби шағын ауылының жанындағы кішкентай ауыл болған. Мартон приходы бастапқыда солтүстікке қарай Тис өзеніне дейін созылған, бірақ Миддлсброның кеңеюімен приход біртіндеп кішірейіп, ақырында оңтүстік Миддлсброның шағын ауданына айналды. Танымал орындарына 1928 жылы Миддлсбро тұрғындарына бұрынғы кеңесші Дормунд Стюарт сыйлаған үлкен Стюарт паркі кіреді. 2011 жылғы халық санауы бойынша Мартон округінің (2015 жылдан бері Мартон шығыс) халқы 4728 адамды құрады, ал Мартон батыс округінің халқы 5305 адамды құрады.

Джеймс Кук

Барлаушы, картограф және теңізші капитан Джеймс Кук 1728 жылы Мартон ауылында саздан салынған шағын үйde Джеймс және Грейс Куктың ұлы болып дүниеге келді. Ол отбасымен Ұлы Эйтонға көшкенге дейін ауылда қысқа ғана уақыт тұрды. Джордж Куиттің ауылдың салған суреті 1788 жылға қарай үйдің күрт нашарлағанын көрсетті, бұл 1790 жылдары жаңа жергілікті жер иесі Бартоломей Руддтың оны бұзып салуына себеп болды. Бұл үй бастапқыда Мартон Лодж аталған үйдің орналасқан жеріне өте жақын болды, және Рудд оған көптеген өзгерістер енгізді. Кейін Кук Уитбиден кемесімен шығып, батыс әлеміне антипод материктерін және аралдарын, сондай-ақ Тынық мұхитындағы көптеген аралдарды ашты және оларға ат қойды.

Атаулар ауыстырылуы

Австралияның Квинсленд штатындағы Мартон шағын қауымы, Куктаун қаласынан өзен жоғары, Эндевор өзенінің жағасында орналасқан. Ол 1770 жылы осы аймақта 7 апта болған Джеймс Куктың туған жерінің құрметіне аталған. Жаңа Зеландияда да Мартон деген қала бар (1869 жылы Куктың туған жерінің құрметіне осылай аталған). Йоркшир ауылының атауы көне ағылшын және көне норвеж тілдерінің қосындысынан пайда болған (marr tūn), ол «батпақты шаруашылық/елді мекен» дегенді білдіреді.

Стюарт саябағы

1859 жылы қираған ғимаратты және қазіргі парктің орналасқан жерін Миддлсброудың темір өндірушісі Х. В. Ф. Болков сатып алды. Ол жаңа сарай салды, ол қысқа мерзімге мұражай ретінде пайдаланылғаннан кейін, бірнеше жыл бос тұрған соң 1960 жылы өрт сөндіру жұмыстары кезінде қиратылды. Қазір бұл жерде 1978 жылы ашылған Капитан Кук туған жері мұражайы орналасқан. Мұражайда Кукқа қатысты көптеген заттардың үлкен жиынтығын тамашалаудан бөлек, келушілер 1858 жылы Болков орнатқан, бұрынғы Кук үйінің орнында тұрған ІІ санаттағы граниттік урнаны көре алады.

Қасиетті Кутберт шіркеуі

Сент-Кутберт шіркеуінің негізі туралы жазба қалмаған, бірақ оның 12 ғасырға, нормандық дәуірге дейін салынғанына куәліктер бар. Сол кезде Мартонның билеушілері – Шотландияның Роберт Брюстің арғы аталары, де Брюс әулеті болды. Олар 1119 жылы Гисборо монастырына негіз салған, ал әулеттің келесі буындары осы және аймақтағы басқа да діни орындарға жер мен мүлік сыйлаған. Мартондағы шіркеу 1187 жылға дейін Гисбороға сыйланған мүліктердің бірі болды. 1540 жылы король Генрих VIII монастырьды таратып жіберген кезде, монастырьға тиесілі барлық мүлік Корольдік қазынаға қайтарылды. 1545 жылы Мартон шіркеуі Йорк епархиясына берілді және ол осы күнге дейін сонда қалып отыр. 1843 және 1847 жылдары шіркеу күрделі жөндеуден өтті, оның қаржысын негізінен Тольсби Холлдың жергілікті помещигі Дж. Б. Рудд төледі. Кейінірек, шіркеу журналында жарияланған суретте шіркеудің "қайта жаңартылып, кеңейтіліп, ұзартылып, бұрынғы ақтанған, жалпақ төбелі, терезесі бар, екі дәлізбен және бір трасептпен келген қираған ғимараттан қазіргі әдемі ғимаратқа айналғаны" айтылған. Капитан Джеймс Кук Сент-Кутберт шіркеуінде крещениеден өтті. Қазіргі таңда шіркеу Кукқа арналған әсем әйнекпен безендірілген.

Басқару

1961 жылы азаматтық приходта 4393 адам тұрды. 1968 жылдың 1 сәуірінде приход таратылып, оның орнына Тиссайд құрылды. 1974 жылға дейін ол Йоркширдің Солтүстік бөлігінде, 1974 жылдан 1996 жылға дейін Кливленд аймағында болды.

Білім

Мартон қаласында үш бастауыш мектеп бар: Лингфилд бастауыш мектебі, Капитан Кук бастауыш мектебі және Мартон Манор бастауыш мектебі. Мартонда орта мектептер жоқ. Көптеген оқушылар жақын жердегі Нунторп мектебіне, Король академиясына (Coulby Newham-де), немесе Троица католик колледжіне барады.

Ыңғайлылықтар

Мартон дүкендері – жергілікті супермаркеттер, дәмханалар, банктер, дәріханалар және түрлі басқа да сауда орындары A172 (Стоксли жолы) бойында орналасқан. Мартон кітапханасы мен қоғамдық орталығы Лорел жолында, дүкендердің артында жайғасқан. Қоғамдық үйлердің қатарында Оңтүстік Крест және Руддс Армс (екеуі де A172 жолында) бар; біріншісі A172 / Стейнтон Уэй қиылысына жақын, ал екіншісі A172 / A174 торабына жақын орналасқан. Мартон қонақ үйі мен контри клубы (2017 жылдың қазан айында жабылды) 2019 жылдың маусым айындағы үлкен өрт салдарынан қиратылғанша Руддс Армс-қа тікелей қарсы орналасқан. Мартон крикет клубы (шамамен 1853 жылы құрылған), Руддс Армс жанында орналасқан және Солтүстік Йоркшир мен Оңтүстік Дурхам крикет лигасының (NYSD) мүшесі болып табылады. Клубтың павильонында той, туған күн, мерейтой, крещение және жерлеу сияқты шараларға жалға берілетін зал бар.

Көлік

Мартонға Arriva North East 28, 28a, 29 автобус бағдарлары қызмет көрсетеді, олар Миддлсбро қала орталығымен байланыстырады. Аймақтағы станциялар Esk Valley теміржол желісінде орналасқан. Northern компаниясы бұл желідегі барлық қызметтерді жүзеге асырады. 2014 жылы кестеге енгізілген жақсартулар нәтижесінде апта ішінде екі станцияға (әр бағытта) 17 дейін пойыз тоқтайтын болды, ал 2017 жылы, жексенбі күндерін қоса алғанда, толық сағаттық қызмет енгізілді. Мартон станциясы көптеген Мартон тұрғындарына қарағанда Цыганский көшесі станциясынан алыс орналасқан және көбінесе аз келушілерді қабылдайды. Мартон станциясы B1380 (Ладгейт-лейн) тас жолынан жақын жерде, Ормсби Холл кіреберісінің жанында орналасқан, ал Цыганский көшесі станциясы Цыганский көшесінің ортасында, Стайнтон-вей немесе Гисбороу-роуд арқылы, қозғалыс бағытына байланысты қолжетімді. Цыганский көшесі станцияда түңгір жол болып табылады.