Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Кейінгі Рим ақыны, рим ақыны
Late Roman poet
the Roman poet
Децимий Магнус Аусоний (/ɔː/'/s//oʊ//n//i//ə//s/; шамамен 310 – шамамен 395) – Аквитанияның Бурдигала қаласынан (қазіргі Бордо, Франция) шыққан римдік ақын және риторика мұғалімі. Бір кезде ол болашақ император Грацианның тәрбиешісі болды, кейіннен ол оған консулдық лауазымын сыйлады. Оның ең белгілі шығармалары – Мозель өзенін суреттейтін «Мозель» және өміріндегі бір күнді баяндайтын «Эфемерис» өлеңдері. Оның көптеген өзге де өлеңдері отбасы, достары, ұстаздары және жақын таныстары туралы ойларын, сондай-ақ өлең өлшемін техникалық тұрғыдан игеруге деген құштарлығын көрсетеді.
Decimius Magnus Ausonius (/ɔː/'/s//oʊ//n//i//ə//s/; c. 310 – c. 395) was a Roman poet and teacher of rhetoric from Burdigala, Aquitaine (now Bordeaux, France). For a time, he was tutor to the future Emperor Gratian, who afterwards bestowed the consulship on him. His best known poems are Mosella, a description of the River Moselle, and Ephemeris, an account of a typical day in his life. His many other verses show his concern for his family, friends, teachers and circle of well to do acquaintances and his delight in the technical handling of meter.
Өмірбаян
Децимий Магнус Аусоний шамамен 290 – 310 жылдары Бурдигалада (қазіргі Бордо) грек тегінен шыққан дәрігер Юлий Аусоний (290-378 ж.ж.) мен Кецилий Аргиций Арбориус қызы Эмилия Эонияның ұлы болып дүниеге келді. Ол екі жағынан да Оңтүстік Галлияның белгілі, жер иеленуші галло-римдік отбасыларынан тараған еді. Грациан өз шәкіртіне ізет пен құрметпен қарады, ал 375 жылы император болғаннан кейін Аусоний мен оның отбасына ең жоғары мемлекеттік наградаларды беруге кірісті. Сол жылы Аусоний Галлияның преториан префекті болып тағайындалды, алеманндарға қарсы жорықтар жасады және олжаның бір бөлігі ретінде Бисула атты құл қызды алды (оған ол өлең арнады), сондай-ақ оның әкесі, тоқсан жасқа жуықтаған болса да, Иллирия префектінің шеніне ие болды. 376 жылы Аусонийдің ұлы Гесперий Африканың проконсулы болды. 379 жылы Аусоний консулдыққа ие болды, бұл Римнің ең жоғары құрметі еді. 383 жылы Магнус Максимустың басшылығымен Британия армиясы Грацианға қарсы бүлік көтеріп, оны Лионда өлтірді; император Валентиан II Италиядан қуылғанда, Аусоний Бурдигала (қазіргі Бордо) маңындағы Галлиядағы өз иеліктеріне қайтып келді. 388 жылы император Феодосий I Магнус Максимусты тақтан құлатты, бірақ Аусоний өз жерлерін тастаған жоқ. Ол оларды «қарттығының ұясы» деп атады және сонда, өмірінің соңына дейін поэзия жазып, көптеген көрнекті замандастарына хаттар жолдады, олардың көптегені оның шәкірттері болған. Оның иеліктерінде қазір Château Ausone сарайына тиесілі жерлер болған деп есептеледі, ол оның атымен аталады. Аусоний христиан дініне кеш және, мүмкін, аса ынталы емес келуші болған сияқты. Ол шамамен 395 жылы қайтыс болды. Оның немересі Пеллалық Паулин де ақын болған. Оның еңбектері Аусонийдің өлімінен кейін Галлияның қандай қиын жағдайға тап болатынын көрсетеді.
Decimius Magnus Ausonius was born c. no – c. 310 in Burdigala (now Bordeaux), the son of Julius Ausonius (c. 290378), a physician of Greek ancestry, and Aemilia Aeonia, daughter of Caecilius Argicius Arborius, descended on both sides from established, land owning Gallo Roman families of southwestern Gaul. Gratian liked and respected his tutor, and when he became emperor in 375, he began bestowing on Ausonius and his family the highest civil honors. That year Ausonius was made Praetorian Prefect of Gaul, campaigned against the Alemanni and received as part of his booty a slave girl, Bissula (to whom he addressed a poem), and his father, though nearly ninety years old, was given the rank of prefect of Illyricum. In 376 Ausonius's son, Hesperius, was made proconsul of Africa. In 379 Ausonius was awarded the consulate, the highest Roman honour. In 383, the army of Britain, led by Magnus Maximus, revolted against Gratian and assassinated him at Lyons; and when Emperor Valentinian II was driven out of Italy, Ausonius retired to his estates near Burdigala (now Bordeaux), in Gaul. Magnus Maximus was overthrown by Emperor Theodosius I in 388, but Ausonius did not leave his country estates. They were, he says, his nidus senectutis, the "nest of his old age", and there, he spent the rest of his days, composing poetry and writing to many eminent contemporaries, several of whom had been his pupils. His estates supposedly included the land now owned by Château Ausone, which takes its name from him. Ausonius appears to have been a late and perhaps not very enthusiastic convert to Christianity. He died about 395. His grandson, Paulinus of Pella, was also a poet. His works attest to the devastation that Ausonius's Gaul would face soon after his death.