Кіріспе
Үндістандағы Химчал Прадеш штатының ауданы.
the district in India
Каңгра ауданы – Үндістанның Химчал Прадеш штатындағы ең көп халқы бар аудан. Дхарамшала – ауданның әкімшілік орталығы.
Тарих
Кангра әлемдегі ең көне патшалық әулеттерінің бірі - Кангра мемлекетінің Катохымен танымал. 1758 жылы Раджа Гаманд Чанд афғандардың билігінде Джуллундур Доабының назимі немесе губернаторы болып тағайындалды. Гаманд Чанд батыл және күшті билеуші болды, ол Канграның беделін қайта жаңғыртты. Кангра бекінісін басып ала алмағандықтан, ол Беас өзенінің сол жағалауындағы Тира Сужанпурде, Алампурдың қарсы бетінде, қалаға қарап тұрған төбеде тағы бір бекініс салдырды. Ол 1774 жылы қайтыс болды, ал оның ұлы Тегх Чанд 1775 жылы ерте қайтыс болды. Гаманд Чандтың немересі Раджа Сансар Чанд (1775–1823) Канграның айналасындағы барлық төбелік мемлекеттерге билігін орнатты. Оның билігі тұсында Кангра өнердің маңызды орталығына айналды және бірнеше сарайлар салынды. 1805 жылы көршілес төбелік мемлекеттер Гурка әскерінің көмегімен бүлік көтерді. Раджа Сансар Чанд Сикх империясының махаражасы Ранджит Сингхтен көмек сұрауға мәжбүр болды. Гурка әскері ығыстырылды, бірақ Ранджит Сингх Кангра алқабының ең құнарлы бөлігін де аннексиялады, Канграның Катохтарын және көршілес раджаларды вассалдар деңгейіне төмендетті.
Демография
2011 жылғы халық санауы бойынша Кангра ауданында 1 510 075 адам тұрады. Ауданның халық тығыздығы 2001-2011 жылдар аралығындағы он жылдықта 12,77% өсімді көрсетті. Халықтың 5,71%-ы қалалық жерлерде тұрады. Кангра ауданында 1000 еркекке 1012 әйел шақтап, сауаттылық деңгейі 85,67% құрайды. Касталық топтар мен тайпалар халықтың тиісінше 21,15% және 5,60% құрайды. Кангра ауданы штаттың 12 ауданының ішінде ең көп, 3869 ауылға ие. Кангра ауданы жұмыс істейтін халық саны бойынша бірінші орында тұр, оның жұмыспен қамтылғандарының саны 675 170 адамды құрайды, ал штат бойынша бұл көрсеткіш 3 559 422 адамды құрайды. Кангра ауданы сауатты халық саны бойынша штат аудандары арасында бірінші орында. Онда сауатты 1 152 640 адам бар. Кангра ауданының экономикасы негізінен ауыл шаруашылығына байланысты. 303 007 адам егінші ретінде тіркелген, бұл көрсеткіш штат аудандары арасында екінші орынды иеленеді. Кангра ауданы тартымды туристік орындарымен де әйгілі. Дхарамсала, Кангра, Палампур, Байжнат, Джаваламуки және Масрур аудандағы танымал туристік орындар болып табылады. Дхарамсаладағы МакЛеодгандж Далай-ламаның резиденциясы ретінде 1966 жылдан бері халықаралық деңгейде танымал болды. Химчал-Прадештің орталық университеті 2009 жылғы 20 наурызда Үндістан Парламентінің 2009 жылғы Орталық университеттер туралы заңына (№25, 2009) сәйкес құрылды. Жергілікті тұрғындар – кангри халқы, ал ана тілі – кангри тілі, ол догри тіліне өте ұқсас. Халықтың көп бөлігі индуистерді құрайды, бірақ буддизмді ұстанатын көптеген тибеттіктер мен басқа да адамдар да соңғы кезде осында қоныстанды. Сонымен қатар, сикхтер, мұсылмандар және христиандар сияқты басқа да аз ұлт өкілдері де бар. Джамақда – Канграның халықтық биі. Оны тек әйелдер орындайды, бұл биде соқпалы аспаптар мен әндер қолданылады.
All the inhabited villages of the district enjoy the facility of electricity and potable drinking water. Kangra district is also known for its attractive tourist destinations. Dharamsala, Kangra, Palampur, Baijnath, Jawalamukhi and Masroor are the famous places of tourist interest in the district. McLeodganj in Dharamsala is a seat of the Dalai Lama has become a place of international fame since 1966. Central University of Himachal Pradesh at Dharamsala in Kangra district was established on 20 March 2009 under the Central University Act 2009(No.25 of 2009) of Indian Parliament. The native people are the Kangri people and the native language is Kangri, which is very similar to Dogri. The majority of the people are Hindu, although many Tibetans and others who follow Buddhism have also settled here recently. There are also other minorities such as Sikhs, Muslims, and Christians. Jhamakda is a folk dance of Kangra. It is exclusively performed by women. It features percussion instruments and songs.
Саясат
Сайлау округі Партияның МЛАР белгісі No. Аты-жөні6Нурпур BJP Ранвир Сингх7Индора (SC) INC Малендер Раджан8Фатехпур INC Бхавани Сингх Патания9Жауали INC Чандер Кумар Кабинет министрі10Дехра IND Хошьяр Сингх11Жасван Прагпур BJP Бикрам Тхакур12Жауаламүки INC Санджай Раттан13Джайсингхпур (SC) INC Ядвиндер Гома14Суллах BJP Випин Сингх Пармар15Нагрота INC Рагубир Сингх Бали16Кангра BJP Паван Кумар Каджал17Шахпур INC Кевал Сингх Патания18Дхарамшала INC Судир Шарма19Палампур INC Ашиш Бутайл20Байжнатх (SC) INC Кишори Лал
Дхауладар жануарлар қорығы
Дауладар жануарлар қорығы 700 м-ден 1400 м биіктікте орналасқан. Бұл қорық 1994 жылы Химачал-Прадеш штатының Жануарлар қорғау департаментімен құрылған. Ол Кангра ауданында орналасқан. Жануарлар қорығының үш жағы қар басқан таулармен қоршалған. Дауладар жануарлар қорығының өсімдік әлеміне деодар, рододендрон, емен, шырша, қарағай және аралас қылқан жапырақтылар кіреді. Бұл қорықта қызыл түлкі, қара аю, леопард, самбар, азиялық арыстан, ангора қоян және бұғы сияқты жануарлар мекендейді. Оның аумағы 982,86 шаршы километрді құрайды.
Понг Дам көлі жануарлар қорығы
Понг Дам көлі қорығы Қаңға ауданында 207,95 шаршы километрді қамтиды. Ол Понг бөгетінің террасасы (Талвара) мен Дехрадағы Беас өзеніндегі көпір арасындағы суға батқан аумаққа таралады. Ол 1975 жылы Сивалик төбелерінің сулы-батпақты аймағында Беас өзеніне Үндістандағы ең биік топырақтан жасалған бөгетті салу арқылы құрылған.