Стивен Жирар: Француз-американ банкірі және қайырымдылық шаруасы

Кіріспе

Француз-американдық банкир (1750–1831)

Стивен Жирар (туған Этьен Жирар, 20 мамыр 1750 – 26 желтоқсан 1831) – Францияда туған американдық банкир, меценат және құл иесі. Бордода дүниеге келген Жирар кейіннен Америка Құрама Штаттарына көшіп, американдық банк саласында өзін бекітті. 1812 жылғы соғыс кезінде Жирар жеке қаржыландыру арқылы АҚШ федералдық үкіметін банкроттықтан сақтап қалды. Нәтижесінде Луизианадағы құл плантацияларын қоса алғанда, зор мүлік жинады. 2007 жылы Fortune журналы оны тарихтың ең бай американдықтарының төртіншісі деп атады. Балалары болмаған Жирар өзінің байлығының көп бөлігін меценаттыққа, әсіресе жетім балалардың білімі мен тұрмысын жақсартуға жұмсады. Оның мүлкі бүгінгі күнге дейін меценаттық жобаларды қаржыландыруда.

Ерте өмір

Жирар 1750 жылдың 20 мамырында Францияның Бордо қаласында теңіз капитанының ұлы болып дүниеге келді. Ол сегіз жасында оң көзінің көру қабілетін жоғалтты және білімі шектеулі болды. 1760 жылы Нью-Йорк колониясына кабиналық болып сапар шекті, онда тұрып, шығыс жағалауындағы және Кариб теңізіне дейінгі жағалау саудасында жұмыс істеді. 1783 жылы Стивеннің ағасы Джон Жирар, Сент-Домингден келген сапарында, оған Ханна есімді, жиырма жастағы құл қызын қалдырды. Опиум да болды, ол Қытайға контрабандалық жолмен әкелінді. Мэри, кеме жасаушы Джон Лумның қызы еді, ол некеге тұрудан үш ай бұрын қайтыс болды. 1778 жылы Жирар Пенсильвания штатының тұрғыны болды. 1785 жылға қарай Мэри кенеттен және түсініксіз эмоционалдық құбылмалылықтарды бастан өткерді. Психикалық тұрақсыздық пен қаһарлы ашулар туды, нәтижесінде емделмейтін психикалық ауру диагнозы қойылды. Жирар бастапқыда қатты күйзелгенімен, 1787 жылы Салли Бикхэм есімді сүйіктісін алды. 1790 жылдың тамызында Жирар әйелін Пенсильвания ауруханасына (қазіргі Пенсильвания университетінің бөлігі) емделмейтін ақылсыздықтан зардап шегетін адам ретінде жатқызды, оған барлық мүмкіндіктермен жайлылық жасады. Осы уақытта ол қыз бала дүниеге келтірді, оның әкесінің кім екені толық белгісіз. Мэри деген атпен крещениеленген бала, Джон Хатчер ханымның күтімінде бірнеше айдан кейін қайтыс болды, ол Жирардың медбикесі ретінде жұмысқа алынған еді. Жирар өмірінің қалған бөлігін сүйіктілерімен өткізді. 1797-1798 жылдардағы сары қызылша эпидемиясы кезінде ол кедейлерге көмектесу және науқастарды күтуде жетекшілік етті. Жирар банкі 1812 жылғы соғыс кезінде 1 миллион долларлық үкіметтік несиенің негізгі көзі болды. Соғыстың соңында, АҚШ үкіметінің қаржылық беделі ең төменгі деңгейге жеткенде, Жирар өзінің дербес қаражатының басым бөлігін үкіметке ұсынды және соғысқа қарыздың 95 пайызын кепілдеді, бұл АҚШ-қа соғысты жалғастыруға мүмкіндік берді. Соғыстан кейін ол АҚШ-тың Екінші банкінің ірі акционері және директорларының бірі болды. Жирар банкі 1831 жылы қайтыс болғаннан кейін қызметін тоқтатты, бірақ Жирардың беделін пайдалануға құштар Филадельфия кәсіпкерлері Жирард Траст Компаниясы деп аталатын банк ашты, кейіннен Жирард Банкі болып өзгерді. Ол 1983 жылы Mellon Bank-пен бірікті, ал екі онжылдықтан кейін Citizens Bank-қа сатылды. Оның монументалды бас кеңсесі Филадельфиядағы Броуд және Каштанот көшелерінің қиылысында әлі де тұр.

Girard was born in Bordeaux, France on May 20, 1750, the son of a sea captain. He lost the sight in his right eye at the age of eight and had little education. In 1760, he travelled to the colony of New York as a cabin boy and stayed there, working in the coastal trader system along the east coast and as far south as the Caribbean. In 1783, Stephen's brother John Girard left him with a slave, a woman in her twenties named Hannah, during a visit from Saint Domingue. as well as opium, which was smuggled into China. Mary was the daughter of John Lum, a shipbuilder who died three months before the marriage. In 1778 Girard became a resident of Pennsylvania. By 1785 Mary had begun succumbing to sudden, erratic emotional outbursts. Mental instability and violent rages ensued, leading to a diagnosis of incurable mental instability. Though Girard was initially devastated, by 1787 he took a mistress, Sally Bickham. In August 1790 Girard committed his wife to the Pennsylvania Hospital (today part of the University of Pennsylvania) as an incurable lunatic, providing her every luxury for comfort. During this time she gave birth to a girl whose sire is not entirely certain. The child, baptized with the name Mary, died a few months later while under the care of Mrs. John Hatcher, who had been hired by Girard as a nurse. Girard spent the remainder of his life with mistresses. Again during the yellow fever epidemic of 1797 1798 he took the lead in relieving the poor and caring for the sick. Girard's Bank was the principal source of government credit during the War of 1812, worth an outstanding $1 million. Towards the end of the war, when the financial credit of the U. S. government was at its lowest, Girard placed nearly all of his personal resources at the disposal of the government and underwrote up to 95 percent of the war loan issue, which enabled the United States to carry on the war. After the war, he became a large stockholder in and one of the directors of the Second Bank of the United States. Girard's Bank ceased operations upon his death in 1831, but Philadelphia businessmen, eager to cash in on Girard's reputation, opened a bank called the Girard Trust Company, and later Girard Bank. It merged with Mellon Bank in 1983, and was largely sold to Citizens Bank two decades later. Its monumental headquarters building still stands at Broad and Chestnut Streets in Philadelphia.

Өлім, өсиет және мұра

1830 жылы 22 желтоқсанда Стивен Жирар Филадельфиядағы Екінші және Маркет көшелерінің жанында көшеден өтіп бара жатып ауыр жарақат алды. Оны ат пен арба қағып, доңғалағының бірі бетінің сол жағынан өткендіктен, жаны мен құлағын жаралады, сондай-ақ жақсы (сол) көзіне зақым келді. 80 жасқа жетсе де, ол өз күшімен тұрып, жақын жердегі үйіне қайтып келді, онда дәрігер жарасын таңды. Ол екі ай бойы көзге көрінбесе де, қайтадан банк ісіне кірісті. Дегенмен, Жирар толыққанды қалпына келмеді және 1831 жылы 26 желтоқсанда қайтыс болды. Ол өзінің інісі үшін салған мазарда, содан кейін Алтыншы және Спраус көшелерінде жерленді. Жиырма жыл өткен соң, оның денесі Филадельфияда тұратын француз мүсіншісі Николас Гевелоның мүсінінің артында, Жирар колледжінің негізін қалаушылар залының вестибюліне қайта жерленді. 1996 жылы инфляцияға байланысты түзетулер ескерілсе, Жирар Джон Рокфеллер, Эндрю Карнеги, Корнелиус Вандербильт және Джон Джейкоб Астордан кейін барлық уақыттағы бесінші бай американдық болды. Ол қайтыс болған кезде шамамен 7,5 миллион долларға ие болған. Жирардың өсиетнамасын Франциядағы оның отбасы мүшелері қарсылыққа білдірді, бірақ АҚШ Жоғарғы Соты «Видал және басқалар Жирардың мұрагерлеріне қарсы» (Vidal et al. vs Girard's Executors, 43 U. S. 127 (1844)) атты маңызды істе оны қолдады. Ол өзінің барлық мүлкін Филадельфия мен Нью-Орлеан қалаларының қайырымдылық және коммуналдық мекемелеріне сыйлады, соның ішінде Филадельфияда «кедей, еркек, ақ балаларға» арналған пансиондық мектеп ашуға шамамен 6 миллион доллар (шамамен…) бөлді. Бұл мектеп көбінесе көмір шахталарында жұмыс істейтін адамдардың балаларын тәрбиеледі және 1848 жылы Жирар колледжі ретінде ашылды. Досы, судья Генри Бриге ол Луизианадағы плантациясын, онда отыз құл бар еді, мұра етті. 1907 жылы Фронт және Маркет көшелерінің бұрышындағы 22 Солтүстік Уотер көшесіндегі Жирардың бұрынғы кеңсесі бұзылғанда, жер астындағы камералар табылды. Олардың құлдарды түрмеге қамауға пайдаланылғаны айтылды. Бұл сөздер қазір кеңінен қолданылмаса да, «Стивен Жирардың жұмысы» немесе «Стивен Жирардың тапсырмасы» деген тіркес пайдасыз жұмысқа синоним ретінде қолданылатын. Жирар бекерлікке қарсы болды және адамдар қолға түскенге қуанбайтын заманда, ол пайдасыз жұмыс үшін ақы төледі. Мысалы, жұмысшыларға ауланың бір жағынан екінші жағына кірпіштерді тасымалдау үшін (содан кейін кері) ақы төлеу.

On December 22, 1830, Stephen Girard was seriously injured while crossing the street near Second and Market Streets in Philadelphia. He was knocked down by a horse and wagon, and one of its wheels ran over the left side of his face, lacerating his cheek and ear as well as damaging his good (left) eye. Despite his advanced age of 80 years old, he got up unassisted and returned to his nearby home, where a doctor dressed his wound. He threw himself back into his banking business, although he remained out of sight for two months. Nevertheless, Girard never fully recovered and he died on December 26, 1831. He was buried in the vault he built for his nephew in the Holy Trinity Catholic cemetery, then at Sixth and Spruce Streets. Twenty years later, his remains were re interred in the Founder's Hall vestibule at Girard College behind a statue by Nicholas Gevelot, a French sculptor living in Philadelphia. posit that, with adjustment for inflation, Girard was the fifth wealthiest American of all time as of 1996, behind John D. Rockefeller, Andrew Carnegie, Cornelius Vanderbilt, and John Jacob Astor. He was worth around $7.5 million at the time of his death,

Girard's will was contested by his family in France but was upheld by the U. S. Supreme Court in a landmark case, Vidal et al. vs Girard's Executors, 43 U. S. 127 (1844). He bequeathed nearly his entire fortune to charitable and municipal institutions of Philadelphia and New Orleans, including an estimated $6 million (approximately $ in ) for establishing a boarding school for "poor, male, white orphans" in Philadelphia, primarily those who were the children of coal miners, which opened as Girard College in 1848. To his friend the judge Henry Bree, he bequeathed the plantation he owned in Louisiana, including thirty slaves. When Girard's former counting house on 22 North Water Street near the corner of Front and Market Streets was demolished in 1907, a set of underground cells were uncovered. At the time of discovery, it was alleged that the cells were used to incarcerate slaves. Although no longer in common use, people used to use the phrase "Stephen Girard work" or "Stephen Girard job" to refer to useless work. Girard did not believe in idleness, and in a time when people were loath to take handouts, he instead would pay for useless work. An example is paying workers to move bricks from one side of a yard to another (and then back again).