Кіріспе

Ежелгі Рим жазу стилі. Римдік квадраттық бас әріптері, сондай-ақ capitalis monumentalis, жазу бас әріптері, әдемі бас әріптер және capitalis quadrata деп аталады, бұл ежелгі Рим жазуының бір түрі және қазіргі заманғы бас әріптердің негізі болып табылады. Квадраттық бас әріптер өткір, түзу сызықтармен, серпімді қисықтармен, қалың және жұқа сызықтармен, бұрыштық стресспен және ойылып жасалған серифтермен ерекшеленеді. Егер бұл стиль құжаттарда қолданылса, ол латын кітап жазуы деп белгілі.

Ежелгі дәуір

Квадраттық бас әріптер жазулар үшін қолданылды, ал сирек жағдайда латын кітап хаты ретінде күнделікті қолжазбаларды толықтыру үшін пайдаланылды. Күнделікті жазу үшін римдіктер латын жазуы деп аталатын ағымдағы дөңгелек әріптерді қолданды. Римдегі Пантеон, Траян бағанасы және Тит аркасы – жазуларда қолданылған квадраттық бас әріптердің көрнекті мысалдары. Бұл римдік бас әріптер де меровинг және каролинг сияқты кішкентай әріптерге қарама-қарсы ретінде үлкен әріптер деп аталады. Христиандар, әсіресе Вергилийдің еңбектері "мәжүси" деп саналған авторлардың шығармаларының сәнді көшірмелерін жазу үшін 4-ші ғасырға дейін квадраттық бас әріптерді қолданды; осы әріптерді қолданатын жалғыз үш қолжазбаның ішінде Вергилий Августейі бар, ол Вергилийдің еңбектерін қамтиды. 5-ші ғасырдан кейін квадраттық бас әріптер қолданыстан шығып, тек атаулар мен тарау тақырыптарын әртүрлі жазу түрлерімен бірге көрнекті әріп ретінде қолданылды, мысалы, унциалдар. Эдвард Катич римдік квадраттық бас әріптердің формасы, оның ішінде серифтері, тас кесу құралдарының қажеттілігіне емес, жалпақ қылқаламды қолдануға байланысты болды деген тезисті толық дамытқаны үшін белгілі. Бұл тезис барлық тараптан қабылданбаса да, он тоғызыншы ғасырда қылқаламмен жасалған түпнұсқа туралы пікір айтылған. Катич толық зерттеу жүргізіп, формалардың қалай жасалғанын көрсететін, жалпақ қылқалам және кейін кескіш арқылы жасалған сенімді жазу жолын ұсынды.

Қайта өрлеу дәуірі

Квадраттық әріптер Ренессанс дәуірінің шеберлері, мысалы Джеффри Тори және Феличе Фелисиано тарапынан жоғары бағаланған.

Өнер және қолөнер қозғалысы

19 және 20 ғасырларда олар Эдвард Джонстон және Эрик Гилл сияқты «Өнер және қолөнер» қозғалысының шеберлеріне зор ықпал етті, ал 20 ғасырда қасады түрде көркемдік дизайнмен жасалған көптеген таңбалар мен өрнектер олардың негізінде құрылған.

Қазіргі заманғы қаріптерге әсері

Жылжымалы типті баспахананың алғашқы кезеңінде римдік квадраттық әріптер ертедегі серифтік қаріптердегі үлкен әріптердің басты шабыт көзі болды; римдік қаріп, әсіресе Альдус Манутиуспен байланысты адамдар жасаған қаріптер, қазірге дейін қолданылып келе жатқан көптеген қаріптерді жасауға әкелді. Adobe компаниясының 1989 жылғы Trajan цифрлық қаріпі – Траян бағанасындағы римдік квадраттық әріптердің тікелей, тек үлкен әріптерден тұратын нұсқасы.