Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Оңтүстік Африка саясаткері
South African politician
Мосима Габриэль "Токио" Сексуэле; (5 наурыз 1953 жылы туған) – Оңтүстік Африка бизнесмені, саясаткері, апартеидке қарсы күрескер және бұрынғы саяси тұтқын. Сексуэле апартеидке қарсы әрекеттері үшін көп жылдар бойы Роббен аралында Нельсон Мандела сияқты тұлғалармен бірге түрмеде отырды. 1994 жылғы жалпы сайлаудан кейін – Оңтүстік Африкадағы тұңғыш толыққанды демократиялық сайлаудан кейін – Сексуэле Гаутенг провинциясының премьер-министрі болды.
Mosima Gabriel "Tokyo" Sexwale ; (born March 5, 1953) is a South African businessman, politician, anti apartheid activist, and former political prisoner. Sexwale for many years was imprisoned on Robben Island for his anti apartheid activities, alongside figures such as Nelson Mandela. After the 1994 general election—the first fully democratic election in South Africa—Sexwale became the Premier of Gauteng Province.
Ерте өмір және білім
Сексуэл Соуэтоның Орландо Вест қалашығында дүниеге келді. Оның әкесі Йоханнесбург қалалық ауруханасында кызметкер болып жұмыс істеді және Екінші дүниежүзілік соғыста немістерге қарсы күресті. Сексуэл қара нәсілділердің қалашықтарындағы күйзеліс кезінде өсті. 1973 жылы Орландо Вест орта мектебін бітірді. 1960 жылдардың аяғында Сексуэл Стив Биконың "Қара саналылық қозғалысының" мүшесі болды және Оңтүстік Африка студенттік қозғалысының жергілікті жетекшісі атанды. 1970 жылдардың басында ол Африка Ұлттық Конгресінің қарулы күштері – Umkhonto we Sizwe ("ұлттың найзасы") қатарына қосылды. Свазилендте оқып жүргенде, Ботсвана, Лесото және Свазиленд университеттерінде бизнес саласы бойынша сертификат алды. 1975 жылы Сексуэл елден шығып, Кеңес Одағында әскери офицерлерді даярлаудан өтті, онда ол әскери инженерлік мамандығын меңгерді.
Sexwale was born in the township of Orlando West, in Soweto. His father was a clerk at Johannesburg General Hospital and had fought against the Germans in World War II. Sexwale grew up during the black township's upheaval. In 1973, he graduated from Orlando West High School. In the late 1960s, Sexwale became a member of the Steve Biko's Black Consciousness Movement and became a local leader of the radical South African Students' Movement. In the early 1970s, he joined the African National Congress's armed wing, Umkhonto we Sizwe ("spear of the nation"). While in Swaziland, he completed a Certificate in Business Studies at the University of Botswana, Lesotho and Swaziland. In 1975, Sexwale went into exile, undergoing military officers' training in the Soviet Union, where he specialized in military engineering.
Түрмеге қамау
1976 жылы Оңтүстік Африкаға оралғаннан кейін Сексуэле, тағы 11 адаммен бірге Оңтүстік Африка қауіпсіздік күштерімен болған қақтығыстан кейін тұтқындалды. Преториадағы Оңтүстік Африка Жоғарғы сотында шамамен екі жылдық сот процесінен кейін, оған терроризм және үкіметті құлатуға қастандық жасады деген айып тағылып, кейіннен сотталды. 1977 жылы Сексуэле 18 жылға сотталып, Роббен аралындағы қатаң режимді түрмеге жіберілді. Роббен аралында түрмеде отырғанда ол Оңтүстік Африка университетінде BCom дәрежесін алды. 2007 жылғы желтоқсанда ол 2198 дауыспен АҰК-тың 80 мүшелі ұлттық атқару комитетіне 10-шы орынмен сайланды. 2009 жылдың 10 мамырында президент Джейкоб Зума Сексуэлені Адамдық қоныстар министрі етіп тағайындады, бұл министрлік Тұрғын үй департаментінің орнына келді.
Upon his return to South Africa in 1976, Sexwale, along with 11 others, was captured after a skirmish with the South African security forces. After an almost two year trial in the Supreme Court of South Africa in Pretoria, he was charged and later convicted of terrorism and conspiracy to overthrow the government. In 1977, Sexwale was sent to the Robben Island maximum security prison to serve an 18 year sentence. While imprisoned at Robben Island, he studied for a BCom degree at the University of South Africa. He was elected to the ANC's 80 member National Executive Committee in December 2007 in 10th place, with 2,198 votes. On 10 May 2009, President Jacob Zuma appointed Sexwale as Minister of Human Settlements, a ministry which replaced the Department of Housing.
Мвелафанда тобы
Мемлекеттік сектордан кеткеннен кейін Сексвале Mvelaphanda Holdings (mvelaphanda – венда тілінде «жетістік» деген мағынаны білдіреді) компаниясын құрды, ол әлі күнге дейін атқарушы төраға болып табылады. Mvelaphanda компаниясы негізінен тау-кен, энергетика және осымен байланысты салаларға бағытталған. Сексваледің негізгі мүдделерінің бірі – мұнай және алмаз өндіру, осы мақсатта оған Африка мен Ресейде концессиялар берілді; бұл мүдделерді Mvelaphanda Holdings компаниясының «Mvelaphanda Resources» деп аталатын еншілес компаниясы басқарады. Сексваленың Mvelaphanda тобы арқылы тау-кен саласында елеулі үлесі бар. Қазіргі уақытта ол қазақстандық «Еуразиялық ұлттық ресурстар корпорациясы» компаниясымен Гвинеядағы тау-кен қызығушылықтарына қатысты келісімді талқылауда. Бір келіссөз тобы Гвинея мемлекетіне тиесілі болатын жергілікті тау-кен компаниясын қаржыландыру туралы құпия келіссөздер жүргізуде. Гвинея президенті Альфа Кондедің кеңесшілері әзірлеген жаңа тау-кен кодексі жаңа мемлекеттік мекемеге Гвинеяның тау-кен жобаларында 15% тегін үлесті, сондай-ақ тағы 20% сатып алу опциясын береді. Сексвале Конде президент болғанға дейін Альфа Кондемен бизнес серіктес болған. Сексваленың Mvelphanda Holdings және Уолтер Хеннигтің Palladino Holdings компаниялары американдық инвестициялық қорларды басқаратын Och Ziff Capital Management компаниясымен African Global Capital құрамында Африка континентіне бағытталған табиғи ресурстарға инвестициялық қор ашты. Бұл бірлескен кәсіпорынның аясында Africa Management Limited Африкадағы жеке және мемлекеттік нарықтарда, соның ішінде табиғи ресурстар мен осымен байланысты мүмкіндіктерге инвестиция жасау үшін Africa Global Capital құрды. Манделаның қазасынан кейін үш күн өткен соң, 2013 жылдың 8 желтоқсанында Сексвале Оңтүстік Африканың Хоутон қаласында өткен дұға рәсімінде Манделаны «ешқандай кемшілігі жоқ, таза жақсылықтың өзі» деп атап, оның үлгісінен үйренуге шақырды: «Оның әдісі – қоғамның ең қиын мәселелерін әңгімелесу және қатысу арқылы шешу болды». 2022 жылдың қарашасында ол өзінен 38 жас кіші бұрынғы модель Наташа да Силваға үйленді.
Upon leaving the public sector, Sexwale founded Mvelaphanda Holdings (mvelaphanda is the Venda word for "progress"), a company of which he is still executive chairman. Mvelaphanda is primarily focused on the mining, energy and related sectors. Some of Sexwale's main interests are oil and diamond mining, for which he has been granted concessions across Africa and Russia; these interests are controlled by a subsidiary of Mvelaphanda Holdings called Mvelaphanda Resources. Through his Mvelaphanda Group, Sexwale has substantial holdings in the mining sector. He is currently discussing with the Kazakh owned Eurasian National Resources Corporation a plan to buy into mining interests in Guinea. A negotiating team is in secret talks about financing a local mining company to be owned by the Guinean state. The new mining code, drafted by advisers to the Guinean President Alpha Condé, would grant the new state entity a free 15% stake in Guinea's mining projects, with the option to buy another 20%. Sexwale was a business partner with Alpha Condé even before Condé became president. Sexwale's Mvelphanda Holdings and Walter Hennig's Palladino Holdings have entered into a partnership with US investment fund managers Och Ziff Capital Management in African Global Capital, a natural resources investment fund focussing on the continent. As part of the joint venture, Africa Management Limited established African Global Capital, as a vehicle for investment in both the private and public markets across Africa, focusing on natural resources and related opportunities. Three days after the death of Mandela, on 8 December 2013, Sexwale appeared at a prayer service in Houghton, South Africa, where he hailed Mandela as the "purest of the purest good" and encouraged everyone to learn from his example: "His method was that of solving a society's most impractical problems through talking and engaging." In November 2022, he married Natacha da Silva, a former model 38 years his junior.
Даулар
2001 жылы Сексуэлл Сирил Рамафоса және Мэтьюс Фосамен бірге президент Табо Мбекиді биліктен ығыстыруды жоспарлаған деген айыптамаға ұшырады. Сексуэлл бұл айыптамаларды жоққа шығарды, ал үшеуі де Нельсон Манделаның қолдауын алды; кейіннен олардың барлық айыптамаларынан бас тартылды. 2002 жылы оған АҚШ-қа виза беруден бас тартты, бұл оның Нью-Йорк қор биржасында «Gold Fields» компаниясының (ол компанияның 15 пайызына ие) тізіміне қатысуына кедері келтірді. Кейіннен ол, Нельсон Мандела және Оңтүстік Африканың министрлер кабинетінің мүшесі Сидни Муфамади сияқты Оңтүстік Африканың көптеген көрнекті апартеидке қарсы күрескерлерімен бірге, сол елдің жаһандық террористер тізімінде қалғаны белгілі болды. Ол АҚШ Мемлекеттік департаментіне заңдық шаралар қолданып, тіпті Кондолиза Райс жеке араласуынан кейін, Сексуэлл және басқалары Иммиграция және натурализация қызметінен және Ішкі қауіпсіздік департаментінен 10 жылға рұхсат алды, себебі үкімет оларды тізімнен толығымен шығару заңды өзгертуді білдіретінін, ал бұл ұзақ процеске соқтыратынын түсінді. 2008 жылдың шілдесінде АҚШ-та «Африкалық Ұлттық Конгрестің (ANC) кейбір мүшелеріне қатысты қабылдау шаралары» туралы заң қабылданды және ANC террористер тізімінен алынып тасталды. Бірақ 2013 жылдың 28 қазанында ANC Сексуэлл АҚШ әуежайында ұсталғаннан кейін кешірім сұрады, өйткені ол әлі де террористерді бақылау тізімінде болған. 2005 жылы Сексуэлл SABC3 телеарнасындағы «The Apprentice» бағдарламасының Оңтүстік Африкалық нұсқасының тікелей эфиріндегі финалында «шешім қабылдауға батыл болмағаны» үшін көп сынға ұшырады. 22 қыркүйекте эфирде көрсетілген финалда 24 жасар Занэле Батияше мен 34 жасар Хомотсо Чома екеуі де жұмысқа қабылданды. Сексуэллдің аты БҰҰ-ның «Мұнайға азық» бағдарламасы бойынша заңсыз мәмілелер туралы есепте айтылды. Сексуэллдің 5-тобы Гугулетү сауда орталығындағы Гугулетү кәсіпкері Мзоли Нгкавузелемен байланысы үшін сынға ұшырады. 2009 жылдың шілдесінде Сексуэлл кейбір азаматтық қоғам ұйымдары мен ғалымдар тарапынан «жарнамалық трюктер» деп айыпталды, сондай-ақ наразылық білдірген халықты «анархияға» ұқсатып, «басқа тудың астында әрекет ететін» наразылық білдірушілерге «қандай да бір төзімсіздік» көрсетуге уәде берді.
In 2001, Sexwale was accused, along with Cyril Ramaphosa and Mathews Phosa, of plotting to depose President Thabo Mbeki. Sexwale denied the charges and all three received the backing of Nelson Mandela; they were later exonerated from all accusations. In 2002, he was refused a visa to enter the United States, which kept him from attending the listing of Gold Fields (a company in which he holds a 15 percent stake) on the New York Stock Exchange. It later transpired that he, along with many prominent South African anti apartheid figures such as Nelson Mandela and South African cabinet minister Sidney Mufamadi, were still on that country's list of global terrorists. After initiating legal action, going so far as to having papers served on the U. S. Department of State and following personal intervention by Condoleezza Rice, Sexwale and the others received ten year waivers from the Immigration and Naturalization Service and the Department of Homeland Security, as the government felt that permanently delisting them would mean changing the law, which would be a lengthy process. In July 2008 a bill became law in the US to "provide relief for certain members of the African National Congress regarding admissibility" and the ANC itself was removed from the terrorist list though on 28 October 2013, the ANC demanded an apology after Sexwale was held at a US airport because he was still on a terrorist watchlist. In 2005, Sexwale was roundly criticized for being "indecisive" during the live finale of the South African version of The Apprentice, which he fronted on SABC3. Both finalists, Zanele Batyashe, 24, and Khomotso Choma, 34, were hired in the finale which aired 22 September. Sexwale's name appeared in a United Nations report on illegal transactions under the Oil for Food Programme. Sexwale's Group 5 has received criticism for their involvement with Gugulethu Tycoon, Mzoli Ngcawuzele in the Guguletu Square Mall. In July 2009, Sexwale was criticized by some civil society organizations and academics for what they called 'publicity stunts' as well as for accusing protesting communities of fomenting 'anarchy' and threatened 'zero tolerance' against protesters 'acting under other flags'.
Гвинея
Сексуэлл Оңтүстік Африкалықтар тобын басқарып, Гвинея Республикасындағы минералды активтерді және кен кон cessionдарын басып алу жоспарын жасады. Гвинея үкіметі бұрынғы үкіметтер жасасқан келісімдерді күштен шығарып, оларды қайта ұлттықтандыруды жоспарлаған. Сексуэлл Гвинеядағы кен өндірісіне қатысу үшін Еуразиялық табиғи ресурстар корпорациясымен келісімді талқылады. Келісім Гвинея үкіметіне жаңа Гвинея мемлекеттік кен компаниясын құру үшін 25 миллион АҚШ доллары көлемінде несие беруді қамтиды. Гвинеяның бұрынғы кен министрі және президент Альфа Кондеге қарсы саяси оппонент Махмуд Тьям, Сексуэллдің "президентке ашуланғанын, себебі ол уәделерін орындамады" және Сексуэллдің осы несие арқылы президенттің сайлау науқанын қаржыландырғанын мәлімдеді. Төлемдерді Уолтер Хенниг Түрк және Кайкос аралдарындағы шоттан Мохаммед Кондеге Монакодағы офшорлық шотқа жүзеге асырды.
Sexwale led a group of South Africans who devised a plan to take over mineral assets and mining concessions in the Republic of Guinea, which the Guinean government planned to renationalize after revoking deals struck by previous governments in power. Sexwale discussed a plan with the Eurasian Natural Resources Corporation to buy into mining interests in Guinea. The deal comprised a loan of $25 million USD to the Guinean government to finance the start up of a new Guinean state mining company. Mahmoud Thiam, the former Guinean mining minister and political opponent of President Alpha Condé, claimed that Sexwale "was angry with the president because he was not delivering on his promises" and that Sexwale was funding the president's election campaign through the loan deal. The payments were made by Walter Hennig from an account held in Turks and Caicos into an offshore account held by Mohammed Condé in Monaco.
Марапаттар
Сексуал көптеген құрмет пен марапаттар алды, соның ішінде Франциядан «Құрмет Легионын», Ноттингем Трент университетінің құрметті докторлық дәрежесін, Де Монфорт университетінің құрметті докторлық дәрежесін, Гавананың бостандық орденін (Куба), Оңтүстік Африкадан Батылдық крестін (Рубин классы) және АҚШ-тан «Жету және оқыту» көшбасшылық сыйлығын. Ол сондай-ақ Ваал технологиялық университетінің канцлері болып табылады. Сексуал Оңтүстік Африка Әуе күштерінің құрметті полковнигі және Ұлттық қорғанысты қолдау кеңесінің төрағасы, аталған кеңестің мақсаты – жартылай штатты әскери қызметке шақыруды ынталандыру, сондай-ақ әскери қызметке еріктілер ретінде қосылғысы келетін азаматтарға қоғамдық қолдау көрсету. 2004 жылы «100 ең ұлы оңтүстік африкалықтар» тізімінде 43-ші орынға ие болды. Сексуал көптеген халықаралық ұйымдарда лауазымдар атқарады, мысалы, Оңтүстік Африка-Ресей бизнес, технология және мәдени қауымдастығының президенті және Оңтүстік Африка-Жапон бизнес форумының вице-президенті. Ол сондай-ақ Финляндияның Оңтүстік Африкадағы құрметті бас консулы болып табылады.
Sexwale has received many honours and awards, including the Légion d'honneur from France, an honorary doctorate from Nottingham Trent University, an honorary doctorate from De Montfort University, the Order of the Freedom of Havana (Cuba), the Cross of Valour (Ruby Class) from South Africa, and the Reach and Teach Leadership Award, from the United States. He is also chancellor of the Vaal University of Technology. Sexwale is also an honorary colonel in the South African Air Force and chair of the Council for the Support of National Defence, whose aim is to encourage part time military service as well as building support in society for those who wish to serve in the military as volunteers. In 2004, he was voted 43rd in the list of "Top 100 Great South Africans". Sexwale holds positions in many international organisations, such as president of the South African/Russian Business, Technological and Cultural Association, and Vice President of the South African/Japanese Business Forum. He is also an Honorary Consul General of Finland in South Africa.