Линнарт Мäll: Эстондық тарихшы, шығыстанушы және саясаткер
Linnart Mäll
Линнарт Мäll: эстондық тарихшы, шығыстанушы, саяхатшы. Тарту университетінің түлегі, тарих ғылымдарының кандидаты. Зерттеулер, аудармалар туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Линнарт Мелл (7 маусым 1938 – 14 ақпан 2010) – эстондық тарихшы, шығыстанушы, аудармашы және саясаткер.
Estonian historian, orientalist and politician
Linnart Mäll (7 June 1938 – 14 February 2010) was an Estonian historian, orientalist, translator and politician.
Өмірбаян
Таллинде (Эстония) туған Мелл 1962 жылы Тарту университетінің жалпы тарих мамандығы бойынша бітірген. Бітіргеннен кейін КСРО Ғылым академиясының Шығыстану институтында (1964-1966) және Тарту университетінің тарих кафедрасында (1966-1969) аспирантурада оқыды; 1985 жылы тарих ғылымдарының кандидаты (PhD) атағын алды, докторлық диссертациясының тақырыбы – "Ашташашахрика Праджнапарамита тарихи дереккөз ретінде". 1994 жылдан бастап Тарту университетінің философия факультетінің тарих кафедрасындағы Шығыстану орталығының меңгерушісі, аға ғылыми қызметкер болып жұмыс істеді. 1969 жылдан 1973 жылға дейін Тарту мемлекеттік университетінің жалпы тарих кафедрасында лекция оқыды. Кейін коммунизмге қарсы көзқарастары үшін жұмыстан босатылып, он жыл бойы Шығыстану кабинетінің инженері болып жұмыс істеді. 1983 жылы жартылай қайта оңалтылып, Тарих және семиотика зертханасының меңгерушісі (1983-1991) болады. Содан кейін Шығыстану зертханасының меңгерушісі (1991-1994) қызметін атқарды. Оның негізгі зерттеу салалары: буддалық Махаяна мәтіндері, буддалық мифология, классикалық үнді әдебиеті мен мәдениеті, классикалық қытай мәтіндері, тибет буддалық мәтіндері және кіші ұлттар мен халықтардың тарихы. Ол буддалық мәтіндерді және классикалық Шығыс ойларының басқа да мәтіндерін зерттеу үшін семиотикалық талдау әдістерін қолданған алғашқылардың бірі болды. Мелл 1960-1970 жылдары Тартудағы Мәскеу семиотикалық мектебінің шығыстану саласындағы маңызды тұлғаларының бірі болды. 1990 жылдары гуманистік негізгі мәтіндер тұжырымдамасын әзірлеуде жұмыс істеді; 1998 жылдан бастап "Адамзат тарихындағы гуманистік негізгі мәтіндер" ғылыми жобасын бастап, оны жетекшілік етті; он кітаптың және жүзден астам ғылыми мақаланың авторы. Мелл 1960 жылдардың басында белгілі эстондық теолог және философ Уку Масингтің ықпалымен буддист және буддолог болуға шақырылды. Кейін ол бірнеше буддалық және буддалық емес ұстаздармен және ғалымдармен оқыды және жұмыс істеді, олардың ішінде Николай Конрад, Александр Пиатигорский, Октиабрина Волкова, Юрий Парфионович, Лев Меншиков және Лама Бидия Дандарон болды. Ол эстондық буддистер мен шығыстанушылардың жас буыны үшін ұстаз және рухани жетекші болды. 1990 жылдары Далай-ламамен жақын байланыс орнатып, оның Эстонияға жасаған екі сапарының (1991 және 2001 жылдар) ұйымдастырушысы болды. Мелл алғашқы Махаяна институтын құрды және оның директоры болды (1991 жылдан 1994 жылға дейін жұмыс істеді). 2001 жылы IV дәрежелі Ақ Жұлдыз орденімен, ал 2004 жылдың наурыз айында эмиграциядағы Чечен Республикасының үкіметінің бостандық медалімен марапатталды. Мелл 2010 жылдың 14 ақпанында Тартуда онкологиялық аурудан қайтыс болды.
Born in Tallinn, Estonia, Mäll graduated from the University of Tartu in 1962 with a major in general history. He followed graduation with postgraduate studies at the Institute of Oriental Studies of the Russian Academy of Sciences at the USSR Academy of Sciences (1964–1966) and Department of History, University of Tartu (1966–1969); 1985 Cand. Hist. (PhD) in history, PhD thesis "Ashtasāhasrikā Prajñāpāramitā as a Historical Source". Since 1994 he was Head of the Centre for Oriental Studies, senior research fellow, Department of History, Faculty of Philosophy, University of Tartu. From 1969 to 1973 he served as lecturer of the Chair of General History at Tartu State University. Later he was dismissed for anti communist views and subsequently worked for ten years as engineer of the Cabinet for Oriental Studies. He was partly rehabilitated in 1983 and promoted to head of the Laboratory for History and Semiotics (1983–1991). He later served as head of the Laboratory for Oriental Studies (1991–1994). His main research fields included: Buddhist Mahāyāna texts, Buddhist mythology, classical Indian literature and culture, classical Chinese texts, Tibetan Buddhist texts and the history of small nations and peoples. He was one of the first who applied the methods of semiotic analysis for investigation of Buddhist texts and other texts of classical Oriental thought. Mäll was one of the central figures of the branch of oriental studies in the Tartu Moscow Semiotic School in 1960–70s. In the 1990s he worked on the elaboration of the conception of humanistic base texts; since 1998 the initiator and head of the research project "Humanistic base texts in the history of mankind"; and author of ten books and over one hundred academic articles. Mäll was inspired to become a Buddhist and buddhologist by well known Estonian theologian and philosopher Uku Masing in the early 1960s. He later studied under and worked together with several Buddhist and non Buddhist teachers and scholars including Nikolai Konrad, Alexander Piatigorsky, Oktiabrina Volkova, Youri Parfionovich, Lev Menshikov and Lama Bidia Dandaron. He was a teacher and spiritual master for many Estonian Buddhists and orientalists of the younger generation. In the 1990s he established close ties with The Dalai Lama and served as the main organizer of both of his visits to Estonia (1991 and 2001). Mäll was the founder and director of the first Mahāyāna Institute (which existed from 1991 to 1994). He was awarded the Order of the White Star, IV degree in 2001, and the Medal of Freedom of the Government of the Chechen Republic of Ichkeria in exile in March 2004. Mäll died of cancer in Tartu on 14 February 2010.