Кіріспе

Британдық мұнай геологы (1931–2022)

Колин Дж. Кэмпбелл (24 шілде 1931 – 13 қараша 2022) – британдық мұнай геологы, ол мұнай өндірісі 2007 жылға дейін ең жоғары деңгейге жетеді деп болжаған. Оның пікірінше, әлемнің энергияның көп бөлігіне қатысты жанармайға тәуелділігіне байланысты, бұл оқиғаның салдары белгісіз, бірақ ауыр болуы мүмкін. Оның теорияларына көп назар аударылғанмен, олар күмәнді және қазіргі уақытта үкіметтік энергетикалық саясатқа елеулі өзгеріс әкелген жоқ. Әлемдік мұнай өндірісінің төмендеуімен күресу үшін ол Римини протоколын ұсынды. Кэмпбеллдің маңызды еңбектерінің қатарында 1998 жылы Жан Лахеррмен бірлесіп жазған «Алдағы мұнай дағдарысы» және Халықаралық Энергия агенттігін жақын арадағы шыңға жеткеніне көндіруге септік болған еңбегі, сондай-ақ сол жылы «Scientific American» журналында жарияланған «Арзан мұнайдың соңы» бар. Кэмпбеллдің 2000 жылы құрған Мұнай және газдың ең жоғары деңгейін зерттеу қауымдастығы (ASPO) соңғы жылдары танымал болып келеді. Қауымдастық 2002 жылдан бері жыл сайын халықаралық конференциялар өткізіп келеді. АҚШ бөлімшесінің (ASPO USA) соңғы конференциясы 2012 жылдың 30 қарашасы мен 1 желтоқсанында Техас университетінде (Остин, Техас штаты) өтті.

Ескертпелер

Мұнай саласындағы ең белгілі петрогеолог – М. Кинг Хабберт. Ол 1956 жылы АҚШ-та мұнай өндірісінің 1965-1970 жылдар аралығында ең жоғары деңгейге жететінін болжады. АҚШ-тың мұнай өндірісі 1970 жылы шыңына жетті. Хабберттің теориялары, әсіресе, кез келген аймақтағы мұнай қорының бағалануы және одан кейін сөзсіз, кейде қарқынды төмендеуі мүмкін деген тұжырымы, оның «Хабберт шыңы» теориясында жазылған. Бұл теория 1973 жылғы энергетикалық дағдарыс кезінде және 1979 жылғы энергетикалық дағдарыс кезінде, тіпті АҚШ Энергетика министрі Джеймс Шлезингер осы жылы қызметтен кеткен кезде: «Жақын Шығыс өндірісінің көлемі ұлғаюы екіталай, егер ұлғаysa да, аз болады, ал қазіргі деңгейден төмендеуі мүмкін емес» деп мәлімдеді (Wall Street Journal, 1979). 2000 жылдың желтоқсан айында Колин Кэмпбелл Клаустал технологиялық университетінде өткен публично лекциясында: «Менің ойымша, мұнайды қолға түсіру үшін дұрыс есептелмеген әскери араласулардың қаупі зор. Кейбір инвестициялық менеджерлердің айтуынша, қор биржасының құлдырауы сөзсіз. Жоғары көлік құны мен әлемдік экономикалық дағдарыс салдарынан әлемдік нарық құлдырауы мүмкін. Өзін-өзі қамтамасыз ету маңызды міндетке айналады» деді.

Іс-шаралар

Кемпбелл мұнай өнеркәсібінде 40 жылдан астам тәжірибе жинаған. Ол Сент-Пол мектебінде және Оксфорд университетінің Уадхэм колледжінде оқыған (1954 жылы геология мамандығы бойынша бакалавр, 1957 жылы магистр және философия докторы дәрежесін алған).

Жеке өмір

Кемпбелл Ирландияның Оңтүстік-Батыс Корк аймағындағы Баллидехоб атты шағын қаласында әйелі Боббинспен бірге тұрды. Ол 2022 жылғы 13 қарашада 91 жасында Ирландиядағы үйінде дүние салды. "Банктер ертеңгі өсім бүгінгі қарыздың кепілі ретінде қарастырып, депозиттерінен артық қарыз берді, бірақ өсімнің арзан, мұнайға негізделген энергияның өсуіне байланысты екенін түсінбеді. Қысқасы, Мұнай шыңы – қарыздың жарамсыз болуының белгісі." (2008 жылғы құлдырау туралы Жаңа Энергиялық дәуір форумындағы сөзінен, 2012 жылғы 8 мамыр).