Француздық «Жан Барт» линкор тарихы — Мақалалармен ағылшынша

Кіріспе

Француздық жауынгерлік кеме

Жан Барт – француздық жылдам жауынгерлік кеме, екінші және соңғы мүшесі. Итальяндық кемелерге жауап ретінде салынған Ришелье кемелері, олардың тікелей алдыңғыларының негізінде жасалған, дәстүрлі емес құрылымды сақтап, бас қаруларын екі төрт қарулы мұнарада топтастырған. Олар сегіз 330 мм қарудан тұратын анағұрлым қуатты бас қаруларын (Дюнкерк кемелерінің 305 мм қаруларымен салыстырғанда) орналастыру үшін үлкейтілді, сондай-ақ оларды бірдей калибрлі қарулардан қорғау үшін бронясы күшейтілді. Жан Барт 1936 жылы салынып, 1940 жылы Еуропадағы Екінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін суға түсірілді. Германия Франция шайқасын жеңген кезде кеме толыққанды аяқталмаған еді, сондықтан Жан Барт неміс әскерлерінің алға жылжуынан қашу үшін Касабланкаға жеделдетіп жеткізілді. Онда тек бір бас мұнарасы және бірнеше зениттік қарулары орнатылған болатын. Касабланкада француздар кемені қолда бар шектеулі инфрақұрылым мен қажетті бөлшектерге қарамастан, мүмкіндігінше жауынгерлік қимылға дайындауға тырысты. 1942 жылы оның зениттік қару-жарағы біртіндеп күшейтіліп, радар орнатылды. Қараша айында американдық және британдық күштер француз Солтүстік Африкасына "Torch" операциясы аясында шабуыл жасады. Жан Барт бастапқыда шабуылға қарсы тұруға көмектесті, Массачусетс линкорымен атысқа түсті, бірақ американдық шабуылдық бомбалаушыларынан ауыр зақым алды. Аймақтағы француз күштері одақтастар тарапына өткеннен кейін, француздар кемені АҚШ-та аяқтауға тырысты, бірақ АҚШ Әскери-теңіз күштері жобаға қызығушылық танытпағандықтан, бұл өтініштер орындалмады. Сондықтан Жан Барт Касабланкада мүмкіндігінше жөнделді, содан кейін соғыстың қалған бөлігін оқу кемесі ретінде өткізді. 1945 жылы кеменің тағдыры туралы талқылауларда оны авианосецке айналдыру, жауынгерлік кеме ретінде аяқтау немесе мүлдем жарамсыз деп тану қарастырылды. Ақырында, оны жауынгерлік кеме ретінде аяқтау туралы шешім қабылданды, бұл процеске бірнеше жыл кетті. Кемедегі жұмыстың көп бөлігі 1955 жылы аяқталды, ол ресми түрде активтік қызметке кірді және одан кейін Дания мен АҚШ-қа екі рет теңіз саяхаты жасады. Ришелье мен Жан Барт 1956 жылдың 30 қаңтарында бірге теңізге шықты. Жан Барт 1956 жылдың қарашасында Суэц дағдарысына француздық араласуына қатысты, Порт-Саидты қысқа мерзімді төрт оқпен бомбалады. 1957 жылдың тамызында резервке жіберілді, ол 1961 жылға дейін казарма кемесі ретінде пайдаланылды. Ол 1970 жылға дейін француз Әскери-теңіз күштерінің тізімінде болды, бірақ содан кейін тізімнен шығарылып, металл тескілеуге сатылды.

Jean Bart was a French fast battleship, the second and final member of the Built as a response to the Italian , the Richelieus were based on their immediate predecessors of the with the same unconventional arrangement that grouped their main battery forward in two quadruple gun turrets. They were scaled up to accommodate a much more powerful main battery of eight guns (compared to the guns of the Dunkerques), with increased armor to protect them from guns of the same caliber. Jean Bart was laid down in 1936 and was launched in 1940, following the outbreak of World War II in Europe. The ship was not complete by the time Germany won the Battle of France, and Jean Bart was rushed to Casablanca to escape advancing German troops. She had only one of her main turrets installed, along with a handful of anti aircraft guns. While in Casablanca, the French attempted to prepare the ship for action as much as was possible in light of limited infrastructure and the necessary parts to complete the vessel. Her anti aircraft armament was slowly strengthened as guns became available and a search radar was fitted in 1942. In November, American and British forces invaded French North Africa in Operation Torch; Jean Bart initially helped to resist the attack, engaging in a gunnery duel with the battleship Massachusetts before being badly damaged by American dive bombers. Following the defection of French forces in the region to the Allied side, the French attempted to have the ship completed in the United States, but the requests came to nothing as the US Navy had no interest in the project. Jean Bart was accordingly repaired as much as possible in Casablanca, thereafter spending the rest of the war as a training ship there. In 1945, discussions as to the fate of the ship considered converting her into an aircraft carrier, finishing her as a battleship, or discarding her altogether. The decision was ultimately made to finish her as a battleship, a process that took several years. Most work on the ship was completed by 1955, when she formally entered active service, and she conducted two overseas cruises to visit Denmark and the United States shortly thereafter. For the only time, Richelieu and Jean Bart cruised together on 30 January 1956. Jean Bart took part in the French intervention in the Suez Crisis in November 1956, including a brief four shot bombardment of Port Said. Reduced to reserve in August 1957, she was used as a barracks ship until 1961. She remained, unused, in the French Navy's inventory until 1970 when she was struck from the naval register and sold for scrap.

Дизайн

1934 жылы Италия екі қаруланған кеме құрылысын бастайтынын жариялағанда, француз әскери-теңіз күштері оларға қарсы дайындық шараларын дереу қолға алды. Бұрын тапсырыс берілген шағын кемелер келесі француз тікбастауыш кемесінің дизайны үшін үлгі болды, бірақ оның шабуылдық және қорғаныс қасиеттері жағынан жаңа итальяндық кемелерге сай болуы қажет еді. Жобалаушылар 380 мм және басқа да артиллериялық қаруларды қарастырды, бірақ соңғысы Вашингтон теңіз келісімімен белгіленген шектеулерге сәйкес келмейтін болғандықтан, одан бас тартылды. "Дюнкерк" кемелеріндегі қару-жарақ екі төрт қарулы мұнарада орналасқан, олар суперструктураның алдында бір-біріне қарама-қарсы орналасқан. Дизайнерлер үш және екі қарулы мұнаралардың комбинацияларын да сынап көрді, бірақ броньдық белдеудің ұзындығын (демек, салмағын) азайту қажеттілігі "Дюнкерк" орналасуын қайталауды талап етті. "Жан Барт" кемесінің стандартты суыруы тонды, ал толық жүктелгендегі суыруы тонды құрады. Ұзындығы метр, ені метр, ал максималды суыру тереңдігі метр болды. Кеме төрт Парсонс бу турбинасымен және алты мұнаймен қыздырылатын Sural су түтік қазандықтарымен жабдықталған, олардың жалпы қуаты жылдамдыққа жететін ең жоғары жылдамдықты қамтамасыз етті. Круиздік жылдамдықта теңізде шақырымға дейін жүзе алатын. Кеме экипажы 1569 офицер мен сарбаздан тұрды. Кеменің корма бөлігінде төрт Loire 130 гидросамолеті орналасқан, ал авиациялық жабдықтарға бу катапульті және гидросамолеттерді көтеруге арналған кран кірді. Ол екі төрт қарулы мұнарада орналасқан сегіз 380 мм/45 Модель (Mle) 1935 қаруымен қаруланған, екеуі де суперструктураның алдында бір-біріне қарама-қарсы орналасқан. Оның қосалқы қару-жарағы үш үш қарулы мұнараға орнатылған тоғыз /55 Mle 1930 қаруынан тұрды. Ауыр зениттік қорғаныс 12 /45 Mle 1930 зениттік қарудан тұрды. Жақын қашықтықтағы зениттік қорғаныс екі қарулы орналастырудағы сегіз қаруымен және төрт төрт қарулы және екі екі қарулы орналастырудағы жиырма пулеметпен қамтамасыз етілді. Кеменің бортының бронясы ортаңғы бөлігінде қалыңдыққа ие болды, ал бас қару мұнаралары беттерінде броньдық пластиналармен қорғалған. Басты брондалған палуба қалыңдыққа ие болды, ал бақылау мұнарасының қабырғалары қалыңдыққа ие болды.

When in 1934 Italy announced that it would begin building two s armed with guns, the French Navy immediately began preparations to counter them. The small s that had been ordered provided the template for the next French battleship design, but it needed to be scaled up to match the new Italian vessels, both in terms of offensive and defensive characteristics. The design staff considered 380 and guns, but the latter could not be incorporated in a design that remained within the limit imposed by the Washington Naval Treaty and was quickly discarded. The Dunkerques carried their armament in two quadruple gun turrets arrayed in a superfiring pair forward of the superstructure, and the designers experimented with other arrangements, including combinations of triple and twin turrets, but the need to minimize the length of the armor belt (and thus its weight) necessitated a repetition of the Dunkerque layout. Jean Bart displaced standard and fully loaded, with an overall length of , a beam of and a maximum draft of She was powered by four Parsons geared steam turbines and six oil fired Sural water tube boilers, which developed a total of and yielded a maximum speed of At a cruising speed of , the ship could steam for Her crew numbered 1,569 officers and men. The ship carried four Loire 130 seaplanes on the fantail, and the aircraft facilities consisted of a steam catapult and a crane to handle the floatplanes. She was armed with eight 380 mm/45 Modèle (Mle) 1935 guns arranged in two quadruple gun turrets, both of which were placed in a superfiring pair forward of the superstructure. Her secondary armament consisted of nine /55 Mle 1930 guns mounted in three triple turrets, arranged on the rear superstructure. Heavy anti aircraft (AA) defense consisted of twelve /45 Mle 1930 anti aircraft guns in twin turrets. Close range anti aircraft defense was provided by a battery of eight guns in twin mounts and twenty machine guns in four quadruple and two twin mounts. The ship's belt armor was thick amidships, and the main battery turrets were protected by of armor plate on the faces. The main armored deck was thick, and the conning tower had thick sides.

Құрылыс және Касабланкаға қашу

Француз теңіз флоты «Жан Барт» кемесіне арналған келісімшартты 1936 жылғы 27 мамырда Сен-Назердегі «Шантье де Пеньоэ» кеме құрылыс шебіне тапсырды, алайда құрылыс жұмысы іргелес орналасқан «А.С.Луар» кеме құрылыс шебіне жүктелді, өйткені оның өзінің базалары «Француздық Страсбург» линкорымен айналысып жатқан еді. «Жан Барт» кемесінің қадасы 12 желтоқсанда түсті, Вашингтон келісімі аяқталуға үш аптадай уақыт қалғанда. «Жан Барт» және оның туыс кемесі «Француздық Ришелье» Францияны он жылдық құрылыс мораторийі кезеңінде елде линкор салуға шектеген келісім шарттарын бұзуға себеп болды. Екі «Ришелье» және екі «Дюнкерк» класты линкорлардың жалпы тоннажы белгілі бір мөлшерде болды. Франция 1935 жылғы маусымда Ұлыбританияның жаңа кемелерге қатысты наразылықтарын жоққа шығару үшін Англия-Германия теңіз келісімін пайдаланды. Бірақ кемедегі жұмыстың кешігуіне себеп – кемежайда жұмысшылардың жетіспеуі және «Страсбург» кемесінің корпусын сол айда суға түсіруге дайындау қажеттігі болды. Кемені салу үшін пайдаланылған құрғақ док «А.С.Луардың» жаңадан аяқталған Како догы еді, ол дизайнер Альберт Каконың құрметіне аталған, бірақ көбінесе «Жан Барт догы» деп аталатын. Кемедегі жұмыс бастапқыда баяу жүрді, бірақ 1939 жылдың басында Германиямен қарым-қатынастың шиеленісуі, Польшаға неміс басқыншылығы және Екінші дүниежүзілік соғыстың басталуы кемені аяқтауға көбірек мән беруге әкелді. Ол 1940 жылғы 6 наурызда суға түсірілді, бірақ мамыр айында Франция шайқасында немістердің алғашқы табыстарынан кейін құрылысшылар кемені порттан шығаруға дайындау үшін қалыпты жарақтандыру процесінен бас тарту керектігін түсінді. Кеменің қозғалтқыш жүйесіндегі жұмыстар күрт жеделдетілді: жобаға шамамен 3500 жұмысшы тағайындалды, ал бір айдың ішінде оның үш қазаны, екі турбинасы, екі турбогенераторы және екі сорғысы орнатылды, сондай-ақ маңызды ішкі байланыс жүйелері де орнатылды. Сыртқы бұрандалар 6 және 7 маусымда орнатылды, ал оның үш артқы қазаны 12-14 маусымда алғаш рет отпен жанып, қыздырылды. Оның рульдері мен зәкір тізбектері орнатылды, ал екі қабатты түбі герметикаланды. Осы кезде кеменің қару-жарағы толық емес еді; алдыңғы негізгі батарея мұнарасында оның қарулары мен броньдық пластинасы орнатылған, бірақ оған қажетті оқтарды тиеу жабдықтары мен отты басқару жүйелері жетіспеді. Басты мұнара қарусыз және броньсыз болды, ал қосалқы мұнаралардың ешқайсысы орнатылмаған. Кемені кетуге дайындау үшін асығыс жасалған кезде 18 маусымда 100 мм-лік зеңбіректердің орнына француздық «Гладиатор» кемесінің тор қабаттарынан алынған екі Mle 1930 зениттік зеңбірегі орнатылды, бірақ олар сол кезде оқ-дәрісіз және басқару жүйесіз болды. 37 мм-лік үш зеңбірек және 13,2 мм-лік алты ұстағыш орнатылды, және олар кемеден шығар кездегі жалғыз қолданылатын қару-жарақ болды, бірақ олардың басқару жүйелері де әлі толық емес еді. Жұмыс әлі аяқталмаған кезде, кеме командирі, капитан Пьер Жан Ронарх 11 маусымда француздық Мароккодағы Касабланкаға мүмкіндігінше ертерек кетуге бұйрық алды. Ол 19 маусым күні судың толқынына байланысты ең қолайлы мүмкіндік болатынын есептеді, ал сол күні таңертең «Жан Барт» үш буксирмен 03:30-да жабдықталған доктан шығарылып, қашып кетуге жеткілікті түрде тереңдетілмеген арнаға сүйреліп әкелінді. Кеме қараңғыда қасқырдың бір бұрандасын бүгіп, тоқтады. Бірақ буксирлер оны босатып, 04:45-те экипаж «Жан Барттың» қозғалтқыштарын іске қосты. Көп ұзамай үш неміс Heinkel He 111 бомбалаушы ұшағы кемеге шабуыл жасау үшін келді. Ұшақтардың бірі негізгі батарея мұнараларының арасына түскен бомбамен соқтығысты, бірақ зақым аз болды. «Жан Барт» жылдамдығын арттырып, 06:30-да француздық «Ле Харди» және француздық «Мамелюк» эсминецтерімен кездесті, олар оны Касабланкаға сүйреп апаратын еді. Британдық эсминец және екі буксир теңізде кемемен кездесіп, «Жан Бартты» Ұлыбританияға сүйреп әкелуді ұсынды, бірақ Ронарх бұл ұсыныстан бас тартты. «Жан Барт» теңізде екі танкерден жанар-жағар май алды және 18:00-де екі эсминецпен бірге аймақтан кетіп қалды. Келесі күні Лориент маңында жүріп бара жатқан француздық «Эппе» эсминеці «Ле Хардиді» ауыстырды және үш кеме 22 маусымда 17:00-де Касабланкаға жетті.

The French Navy awarded the contract for Jean Bart on 27 May 1936 to the Chantiers de Penhoët shipyard in Saint Nazaire, although construction was sub contracted to the adjacent A. C. Loire shipyard as its own facilities were busy with the Dunkerque class battleship French battleship Strasbourg. The keel for Jean Bart was laid down on 12 December, less than three weeks before the Washington Treaty expired. The construction of Jean Bart and her sister ship French battleship Richelieu placed France in violation of the terms of the treaty, which had limited the country to build of battleships during the ten year building moratorium. The two Richelieus and the two Dunkerque class battleships totaled of battleship tonnage. France used the Anglo German Naval Agreement, which Britain had unilaterally signed with Nazi Germany (and in the process effectively nullified the naval disarmament clauses of the Treaty of Versailles) in June 1935 to dismiss British objections to the new ships. Serious work on the ship was nevertheless delayed owing to the shortage of dockyard workers and the need to complete the hull of the Strasbourg so she could be launched later that month. The dry dock used to build the ship was A. C. Loire's newly completed Caquot dock, named for its designer, Albert Caquot, though it was commonly referred to as the "Jean Bart dock". Work on the ship initially proceeded slowly, though the increase in tensions with Germany in early 1939 leading to the German invasion of Poland and the outbreak of World War II led to greater emphasis being placed on completing the ship. She was launched on 6 March 1940, but following the initial German successes in the Battle of France in May, the builders realized that the normal process of fitting out would have to be abandoned in favor of preparing the vessel to be moved from the port. Work on the ship's propulsion system was greatly accelerated: some 3,500 workers were assigned to the project, and in the span of a month, three of her boilers, two sets of turbines, two turbo generators, and two pumps had been installed, along with critical internal communications systems. The outer shaft screws were installed on 6 and 7 June, and her three aft boilers had fires lit for the first time from 12 to 14 June. Her rudder and anchor chains were installed, and her double bottom was sealed. At this time, the ship's armament was mostly incomplete; the forward main battery turret had its guns and armor plate installed, but it lacked necessary shell handling equipment and fire control systems. The superfiring turret was without its guns or armor and none of the secondary turrets had been installed. During the rush to prepare the ship to depart, a pair of twin mount Mle 1930 anti aircraft guns, taken from the net layer French ship Gladiateur, was installed on 18 June in place of the 100 mm guns, construction of which had been delayed, but they had no ammunition or directors at the time. Three of the 37 mm guns and six of the 13.2 mm mounts were installed, and these were the only usable weapons aboard the ship at the time of her departure, albeit only under local control as their director systems were also still incomplete. While work was still being completed, the ship's commander, Capitaine de vaisseau (CV—Ship of the line captain) Pierre Jean Ronarc'h received orders on 11 June to depart for Casablanca in French Morocco as soon as was practical. He estimated that 19 June would be the best opportunity based on the tides, and early that morning Jean Bart was towed out of the fitting out dock by three tugboats at 03:30 and into a channel that had been quickly but not sufficiently dredged to allow her escape. The ship accidentally grounded in the darkness, bending one of her screw blades, but the tugs pulled her free and at 04:45, the crew got Jean Barts engines started. Shortly thereafter, three German Heinkel He 111 bombers arrived at a height of to attack the ship. One of the aircraft scored a hit with a bomb that struck between the main battery turrets but did insignificant damage. Jean Bart increased speed to and at 06:30, rendezvoused with the destroyers French destroyer Le Hardi and French destroyer Mameluk, which were to escort her to Casablanca. The British destroyer and two tugs met the ship at sea, offering to tow Jean Bart to Britain, but Ronarc'h declined the offer. Jean Bart took on fuel oil at sea from a pair of tankers and at 18:00, she left the area with the two destroyers. While cruising off Lorient the next day, the destroyer French destroyer Épée relieved Le Hardi and the three ships continued on at a speed of They arrived in Casablanca at 17:00 on 22 June.

Касабланкада

Касабланкаға келгеннен кейін, «Жан Барт» портың қорғанысын күшейту үшін көптеген әуеге қарсы қаруларын демонтаждады: 90 мм және 37 мм зеңбіректер порты қорғайтын пирске орнатылды, ал алты 13,2 мм зеңбіректердің екеуі жүк машиналарына тиелді. Франция шайқасында жеңілгеннен кейін француздар 1940 жылғы 22 маусымдағы соғыс тоқтату шартына қол қойды, осылайша қақтығыстағы қатысуын аяқтады. Бейбіт келіссөздер кезінде француздар «Жан Барт» және басқа бірнеше кемелерді Оранда бейтараптандыруды ұсынды, бірақ соңында «Жан Барт» пен «Ришелье» кемелерін демобилизациялау үшін Тулонға жеткізуге келісті. Немістер кейін бұл қадамға рұқсат бермеді, себебі олар британдықтар Гибралтар бұғазынан өтетін кемеге қол салуға тырысады деп қорқады; ал британдықтар немістердің француз флотын өздері үшін тартып алуға ниеттенгеніне қателесті. Бұл «Катапульта» операциясына әкелді, ол еркін француз күштеріне өтпеуі мүмкін француз кемелеріне жасалған шабуылдар сериясынан тұрды. Шабуылдар Ронархты кемесін қорғау үшін шаралар қабылдауға итермеледі. Ол қосалқы мұнаралардың ашық барбеттерін және аяқталмаған суперфайринг мұнарасын бетонмен жапты, сондай-ақ кеменің көп бөлігін герметикалық түрде жапты. 11 тамызда кеме суы аз аймаққа жылжытылды. Он бір күннен кейін СВ Эмиль Барт Ронархты алмастырды. Қыркүйек айында Касабланкадағы шектеулі материалмен кемені жауынгерлік дайындыққа келтіру жұмыстары басталды. 7 қыркүйекте кемеге 16 13,2 мм пулемет және 17 пулемет берілді, бірақ соңғысының тек біреуі орнатылды, себебі жеңіл пулеметтердің тиімділігі шектеулі болды. 1941 жылы ескі француз «Энсенье Габольд» эсминцінен алынған торпедалық түтік платформасын негіз етіп, импровизацияланған директор жасалды. Навигациялық мақсаттар үшін, бақылау мұнарасына арақашықтық өлшегіш орнатылды, ал қазан айында көпір қанаттарына тағы екеуі қосылды. 1942 жылғы сәуірде кеменің әуеге қарсы қарулары төрт 37 мм бір зеңбірек және екі 90 мм қос зеңбірекпен күшейтілді. Мамыр айында алдыңғы басты мұнара толыққанды жұмыс істей бастады және 19 мамырда «Жан Барт» сынақ оқ ату жүргізді. Уақытша директор тиімді жұмыс істемеді, сондықтан кеменің зеңбіректерін бағыттау үшін кемедегі және Дар-Буазда және Сиди Абдеррахмандағы екі нүктедегі бақылаушыларды пайдаланатын үшбұрышты жүйе жасалды. Маусым айында екі 37 мм қос зеңбірек және тағы бір 90 мм қос зеңбірек орнатылды, бірақ төрт 37 мм бір зеңбіректердің үшеуі алынып тасталды. DEM радарі орнатылды және келесі айлардағы сынақтар оның ғимараттардың арасындағы кедергілерге қарамастан, ұшақтарды шамалы қашықтықта анықтай алатынын көрсетті, бірақ кеме маңындағы тығыз портовый құрылыстардың салдарынан, су үстіндегі кемелерді анықтау мүмкін болмады. Радар 6 қазан күні қызметке дайын деп жарияланды. Қараша айының басында кеме тағы бір 90 мм қос зеңбірек алды, ал тағы біреуі жоспарланған; сол кезде әуеге қарсы батарея бес 90 мм қос зеңбірек, бес 37 мм зеңбірек (екі қос және бір жеке), он сегіз 13,2 мм пулемет (екі қос және он төрт жеке) және бір 8 мм пулеметтен тұрды.

After arriving in Casablanca, Jean Bart had most of her anti aircraft guns removed to strengthen the defenses of the port: the 90 mm and 37 mm guns were moved to the jetties protecting the harbor and two of the six 13.2 mm guns were put on trucks. Following their defeat in the Battle of France, the French signed the Armistice of 22 June 1940, ending their participation in the conflict. During the peace negotiations, the French proposed neutralizing Jean Bart and several other ships in Oran, French Algeria, but they ultimately agreed to take Jean Bart and Richelieu to Toulon to be demobilized. The Germans later decided against permitting the move, as they feared the British would try to seize the ship during the passage through the Strait of Gibraltar; the British, meanwhile, were under the mistaken impression that the Germans sought to seize the French fleet for their own use. This led to Operation Catapult, a series of attacks on French warships to neutralize vessels that would not defect to the Free French. The attacks prompted Ronarc'h to take precautions to protect his ship. He ordered the open barbettes for the secondary turrets and the incomplete superfiring turret covered with concrete, and much of the hull was sealed. He moved the ship to shallow water on 11 August. Eleven days later, CV Émile Barthes replaced Ronarc'h. In September work to ready the ship for combat as much as could be done with the limited material in Casablanca began. On 7 September, the ship received sixteen 13.2 mm guns and seventeen machine guns, though only one of the latter was actually installed as the light machine guns were of limited use. In 1941, an improvised director was fabricated using a torpedo tube platform removed from the old destroyer French destroyer Enseigne Gabolde as a base for a rangefinder. For navigational purposes, a rangefinder was installed on the conning tower and two more were added to the bridge wings in October. The ship's anti aircraft battery was strengthened in April 1942 with the addition of four 37 mm guns in single mounts and a pair of new twin 90 mm guns. By May, the forward main battery turret had been rendered fully operational and on 19 May, Jean Bart conducted test firing. The makeshift director did not work particularly well, so a triangulation system using observers aboard the ship and in two points at Dar Bouazza and Sidi Abderrahman to direct the ship's guns was improvised. Four 37 mm guns in twin mounts were installed in June, along with another pair of 90 mm twin mounts, but three of the four 37 mm single guns were removed. A DEM radar was installed and tests over the following months demonstrated that the set was able to detect aircraft at ranges as far as , but owing to the cluttered harbor facilities around the ship, its abilities to detect surface ships could not be examined. The radar was pronounced ready for service on 6 October. In early November, the ship received a fifth 90 mm twin mount, with a sixth planned; at that time, the anti aircraft battery consisted of five 90 mm twin mounts, five 37 mm guns (two in twins and one in a single mount), eighteen 13.2 mm guns (two twin and fourteen individual mounts) and one 8 mm machine gun.

"Шамыл" операциясы

Америка және британдық әскерлер 8 қарашада "Факел" операциясын бастады, ол француз Солтүстік Африкасына басып кіру болды. Касабланкаға жақын жерге түскен басып алу флотын американдық қорғау күштері жетектеп, құрамында "Массачусетс" (тоғыз зеңбірекпен қаруланған), "Рейнджер" және "Суане" авианосектері, сондай-ақ үш ауыр крейсер болды. Америкалықтар француз қорғаушыларының тез беріліп, еркін француз күштеріне қосылатынына үміттенді. Француздық барлау ұшағы сол күні таңғы сағат 07:00-де флотты анықтады. Француздардың қонуға қарсы тұру үшін бір жеңіл крейсері, тоғыз эсминец және бірнеше су асты кемесі болды. Соған қоса, Эль-Ханк және Жан Бард жағалау батареялары да қолданылатын болатын, соңғысы су үстіндегі батарея ретінде пайдаланылатын еді. Француз кемелері қарсы шабуылға көшпес бұрын, "Массачусетс" және ауыр крейсерлер "Таскалуза" мен "Вичита" порты бомбалауды бастады, ал "Рейнджерден" ұшқан SBD Dauntless пикировщик-бомбалаушылары порттағы кемелерге шабуыл жасады. "Жан Бард" 07:18-де екі бомбаға ұшырады; біріншісі порттағы катапультаны зақымдап, өрт шығарды және рульдік басқару бөлімінің суға батуына себеп болды. Екіншісі кеме догына соқтығып жарылды, нәтижесінде кеме корпусының оң жағындағы қаптамасы айқын деформацияланды. Француз крейсері мен эсминецтері шабуылға шығуға тырысқанда, 07:08 мен 07:19 аралығында төрт залптан тұратын екі рет атыс жасады, бірақ олар американдық крейсерлерді байқауды қиындататын түтін шығарды. Содан кейін "Массачусетс" "Жан Бардқа" шабуыл жасады және 07:25-те француз кемесінің екі броньдық палубасын тесіп, 152 мм қаруларға арналған бос бөлімдерде жарылды. Тағы бір залп 07:35-те "Жан Бардтың" мұртының жанына түсіп, корпустың қаптамасын деформациялады. Бір минуттан кейін тағы бір снаряд докқа соқтығып, бетон сынықтарын шашыратып, зенитшілерді жарақаттады және қосымша су тасқынына себеп болды. 07:37-де тағы бір 406 мм снаряд кемеге тиді, түтікше арқылы өтіп, бронь палубасының шетін соқты. Тағы бір снаряд кеме догының шетіне тиді, сыртқы қаптаманы тесіп, бронь белдеуімен төмен қарай бұрылды. Содан кейін ол кеме қабығының түбінен өтіп, теңіз түбіне кіріп, жарылмады. 08:06-да тағы бір залп кемеге екі снарядпен тиді. Біріншісі негізгі батарея мұнарасына тиіп, алдыңғы бөлігін төмен түсіріп, мұнараны тоқтатты, ал екіншісі супер-ату барбетіне тиді. Снаряд соққанда жарылып, бронь палубасына бөлшектер шашырады. "Массачусетстен" тағы бір снаряд 08:10-да кеменің төртінші палубасына тиді. Ол еңіс бронь палубасын тесіп, балласт бөлімінде жарылып, рульдік бөлімде қосымша су тасқынына себеп болды. Көптеген снарядтар мен бомбалардың тиюіне қарамастан, "Жан Бард" қатты зақымдануға ұшырамады, бірақ бұл американдықтарға белгілі болған жоқ. Жұмысшылар тез арада негізгі батарея мұнарасын тоқтатқан деформацияланған болатты кесіп алып, ол 17:24-те қайтадан іске қосылды. 406 мм снарядтардың тек біреуі кеменің тірі қалуына қауіп төндіретін еді, өйткені 152 мм оқ-дәрі қоймасындағы жарылыс, егер ол отынмен толы болса, кемені жоя алатын еді. Келесі күні кеменің 90 мм зеңбіректері жаудың жақын жердегі әскерлеріне атыс жасады, ал 10 қарашада "Жан Бардтың" алдыңғы мұнарасы 11:41 мен 11:51 аралығында ауыр крейсер "Аугустаға" шабуыл жасады, екінші залпымен жақын жерге тиюге жақындады. Оның тоғыз екі зеңбіректік залпының үшеуі "Аугустаны" аралап өтіп, крейсерді жоғары жылдамдықпен кері шегінуге мәжбүр етті, содан кейін "Рейнджер" кемеге екінші әуе шабуылын бастады. Бұл жолы тоғыз "Даунтлесс" бомбалаушысы және сегіз "F4F Wildcat" истребителі кемені сағат 15:00-де шабуылдады. Истребительдер "Жан Бардтың" зениттік батареяларын басу үшін атып түсірді. Екі бомбалаушы ұшақ тиді; біріншісі алдыңғы бөлігіне үлкен зақым келтірді, ал екіншісі кормаға қарай корпустың маңызды бөлігін қиратты. Екі бомба да 20:00-ге дейін сөндірілген өрттерді тудырды. Үлкен су тасқыны кемені кормаға қарай батып, турбогенератор бөлімін суға батырды, ал бомба жарылыстарынан болған соққы негізгі дизель генераторларын тоқтатты, резервтік дизельді электр қуатының жалғыз көзі қалдырды. Американдық күштермен болған қақтығыстар барысында 22 адам қаза тауып, тағы да сол сандағы адам жарақат алды. Ол негізгі батареясынан 25 снаряд атқан, бірақ 10 қарашадағы бомбадан болған үлкен зақымға қарамастан, оның мұнарасы, 90 мм зеңбіректері сияқты, екі батарея да қуатсыз болса да, жұмыс істеді.

American and British forces embarked on Operation Torch, the invasion of French North Africa, on 8 November. An American covering force that included the battleship Massachusetts (armed with nine guns), the aircraft carriers Ranger and Suwanee, and three heavy cruisers led the invasion fleet that landed near Casablanca; the Americans hoped the French defenders would quickly surrender and defect to the Free French. A French reconnaissance aircraft detected the fleet at 07:00 that morning, and to oppose the landing, the French had one light cruiser, nine destroyers, and several submarines, in addition to the coastal battery at El Hank and Jean Bart, which would be employed as a floating battery. Before the French vessels could mount a significant challenge to the invasion, Massachusetts and the heavy cruisers Tuscaloosa and Wichita, began bombarding the port while a group of SBD Dauntless dive bombers armed with bombs from Ranger struck the ships in the harbor. Jean Bart received a pair of bomb hits at 07:18; the first damaged the port catapult, started a fire, and caused the manual steering compartment to flood. The second struck the quay and exploded, the blast causing significant deformation to the hull plating on the starboard side. In return, Jean Bart fired four two gun salvos between 07:08 and 07:19, but when the French cruiser and destroyers attempted to sortie, they laid a smoke screen that drifted and blocked observation of the American cruisers. Massachusetts then engaged Jean Bart and at 07:25, scored a hit that penetrated both of the French ship's armor decks and exploded in the empty magazines for the missing 152 mm guns. Another salvo landed close to Jean Barts bow at 07:35 and deformed the hull plating. Another shell struck the quay a minute later, hurling fragments of concrete that injured anti aircraft gunners and caused additional flooding. At 07:37, another 406 mm shell hit the ship, passing through the funnel and striking the edge of the armor deck. Another shell struck the edge of the quay, punched the outer plating, and was deflected down by the armor belt. It then passed through the bottom of the hull, burying itself in the sea floor, where it failed to explode. At 08:06, another salvo struck the ship with a pair of shells. The first struck the operational main battery turret, pushing the front glacis down and jamming the turret, and the second hit the superfiring barbette. This shell broke up on impact, but fragments nevertheless damaged the armor deck. One more shell from Massachusetts struck the ship at 08:10 on the quarterdeck, where it penetrated the sloped armor deck and exploded in the ballast compartment, causing additional flooding in the steering compartment. Despite the numerous shell and bomb hits, Jean Bart had not been seriously damaged, though this was unknown to the Americans. Workers quickly cut away the deformed steel that jammed the main battery turret and it was back in operation at 17:24. Only one of the 406 mm shells could have threatened the ship's survival, as an explosion in the 152 mm magazine could have destroyed the vessel had it been full of propellant charges. The next day, the ship's 90 mm guns were used to fire on advancing ground troops, and on 10 November, Jean Barts forward turret engaged the heavy cruiser Augusta between 11:41 and 11:51, nearly hitting with her second salvo. Three of her nine two gun salvos straddled Augusta, forcing the cruiser to withdraw at high speed and prompting Ranger to launch a second air strike on the ship. Nine Dauntlesses, this time armed with bombs, and eight F4F Wildcat fighters attacked the ship at 15:00. The fighters strafed Jean Barts anti aircraft batteries to suppress them for the Dauntless attacks. Two of the bombers scored hits; the first caused extensive damage to the forecastle and the second destroyed a substantial part of the hull toward the stern. Both bombs caused serious fires that were suppressed by 20:00. Extensive flooding led the ship to settle by the stern and submerged the turbo generator room, while shock from the bomb explosions disabled the main diesel generators, leaving the backup diesels as the only source of electrical power. In the course of the engagements with American forces, 22 men had been killed and the same number had been wounded. She had fired just 25 shells from her main battery, but despite the significant damage from the bomb hits on 10 November, her turret remained operational, as did the 90 mm guns, though both batteries were without power.

Еркін француздармен

Солтүстік Африкадағы француз әскерлері 11 қарашада қарулы келісімге қол қойды, бұл немістерді Виши Франциясының қалған бөлігін басып алуға итермеледі, бұл өз кезегінде француз флотының бұрынғы штаб бастығы Франсуа Дарланды флоттың қалған бөлігімен одақтастарға көшпелі болуға итермеледі. Кемені теңізге жарамды ету бойынша жөндеу жұмыстары 11 қарашада басталды, ал 15 ақпанға қарай сыртқы турбиналар іске қосылды және рульді басқару құрылғылары жөнделді. АҚШ-тағы француз әскери-теңіз миссиясының басшысы адмирал Реймонд Фенард АҚШ әскери-теңіз күштері кемелерді Америка Құрама Штаттарына жөндеу мен аяқтау үшін алып кетуін сұрады, өйткені олар Ришельемен айналыса бастады. Фенард 15 сәуірде АҚШ-тың әскери-теңіз операциялары вице-начальнигіне, адмирал Фредерик Дж. Хорнға Жан Барттың жағдайы туралы баяндама жасады, бірақ Хорн 1 мамырда кеме оның бастапқы ерекшеліктеріне сәйкес аяқталмайтынын айтты. Бес күннен кейін АҚШ әскери-теңіз флоты кеме қыркүйек айында Америка Құрама Штаттарына жеткізілетінін келісті, бұл рульдік қозғалтқыштарға жөндеуді қажет етті. Француздық еркін қызмет Central des Constructions et Armes Navales (Орталық теңіз құрылысы және қару-жарақ департаменті) кемеге қазіргі күйінен мүмкіндігінше аз өзгерістер енгізуді ұсынды. Екеуі де 380 мм-лік пушкаларды ескі француздық Lorraine бронекорабының пушкаларымен ауыстыруды қамтыды, өйткені Ришельедегі зақымдалған пушкаларды ауыстыру үшін Жан Барт пушкалары қажет болды. Бірінші нұсқада квартер-декті америкалық TBF Avenger немесе британдық Fairey Barracuda торпедалық бомбалаушыларын және F6F Hellcat немесе Supermarine Seafire истребителдерін шығаруға қабілетті екі үлкен катапультаны тасымалдауға өзгерту қажет болды. Ұшақтардың саны алтыға тең. Оның орнына басты бастырма, үш қосалқы бастырма және 90 мм-лік монументтер, ол отыз /38 калибрлі қос мақсатты қаруды он бес қос мұнарада алады. Бұларға төрт бұрыштан тұратын 64 Бофорс және бір бұрыштан тұратын 50 Оерликон пулялары қосылды. Жаңа өртке қарсы құрал-жабдықтар орнатылатын болды, соның ішінде АҚШ-та жасалған директорлар мен Mk 4 өртке қарсы бақылау радары. Екінші ұсыныс аз амбициялық болды; ұшақ қондырғылары он жеті екілік 5 дюймдік мұнараның пайдасына тасталды, ал 40 мм батарея жиырма төрт еселенген монтаждауға дейін ұлғайтылады. Хорн екі ұсынысты да 18 тамызда қабылдамады, ал Фенард кемені авианосец ретінде аяқтау туралы ұсыныс жасады, бұны Хорн да қабылдамады. 8 желтоқсанда Фенард Хорнның басшысына, АҚШ флотының бас қолбасшысы және әскери-теңіз операцияларының бастығы адмирал Эрнест Кингке тікелей жүгінді, бірақ Кинг 1944 жылдың наурыз айында Фенардқа АҚШ әскери-теңіз флотының кемені аяқтау үшін маңызды соғыс ресурстарын аударуға қызығушылығы жоқ екенін хабарлады. Соғыстың сол кездері АҚШ-тың әскери-теңіз флотында өзінің операциялық қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін жеткілікті шайқас кемелері мен ұшақ тасымалдаушы кемелері болды. Оның үстіне, американдық кеме жасау орындары кемені кез-келген ұсыныстарға сәйкес аяқтау үшін қажетті бөлшектерді оңай қайта жасай алмады. АҚШ тек Британияның елеулі қысымынан кейін Жан Барттан гөрі толықтай болған Ришельеуді жөндеуге және жаңғыртуға келісті. Жан Барт Касабланкада қалды, онда еркін француз билігі кемені теңізге дайындауға кірісті. Кемені АҚШ көмегінсіз аяқтаудың мүмкіндіктері шектеулі болды. 1942 жылдың қарашасында Тулонда француз флотының батуы кеме жасау орындарының көп бөлігін құртты, ал Брест 1944 жылдың қыркүйегіне дейін босатылмады. Француздар кемені Гибралтарға алып бару мүмкіндігін сұрады, бірақ сондағы кеме жасау зауыты маңызды жобалармен толы болды. Алайда Касабланкадағы кеме жасау орындарының жұмысшылары 1943 жылдың қыркүйегінде кемені теңізде сынақтан өткізуге дайындады. Бұл операция кезінде оны француздық эсминец Баск және француздық эсминец Ле Фортуне және үш американдық эсминец ертіп жүрді. Оның корпусы әлі де "Шамыл" операциясы кезінде болған зақымданудан қатты деформацияланған және биологиялық ластанудан тазартылмаған болса да, ол соғыс уақытының қалған бөлігінде оқу кемесі ретінде пайдаланылды.

French forces in North Africa signed an armistice on 11 November, prompting the Germans to invade the rest of Vichy France, which in turn led François Darlan, the former Chief of Staff of the French Navy, to defect to the Allies with the rest of the fleet. Repair work to make the ship seaworthy had already begun on 11 November, and by 15 February 1943, the outboard turbines were in service and manual steering controls had been repaired. Admiral Raymond Fenard, the head of the French naval mission to the US, requested that the US Navy take the ship to the United States to be repaired and completed, as they had begun to do with Richelieu. Fenard issued a report to the US Vice Chief of Naval Operations, Admiral Frederick J. Horne, on 15 April detailing the status of Jean Bart, but Horne replied on 1 May that the ship could not be completed to her original specifications. Five days later, the US Navy agreed that the ship would be taken to the United States in September, which necessitated repairs to the steering motors. The Free French Service Central des Constructions et Armes Navales (Central Naval Technical Department) created two proposals to complete the ship with as few alterations from her current state as possible; both involved replacing the 380 mm guns with guns from the old battleship French battleship Lorraine, since Jean Barts guns were needed to replace the damaged guns aboard Richelieu. The first variant called for the quarterdeck to be modified to carry two large catapults capable of launching American TBF Avenger or British Fairey Barracuda torpedo bombers and F6F Hellcat or Supermarine Seafire fighters. The total complement was to be six aircraft. In place of the superfiring main turret, three secondary turrets, and the 90 mm mounts, she would receive thirty /38 caliber dual purpose guns in fifteen twin turrets. These would be supplemented by sixty four Bofors guns in quadruple mounts and fifty Oerlikon cannon in single mounts. New fire control equipment was to be installed, including US built directors and a Mk 4 fire control radar. The second proposal was less ambitious; the aircraft facilities were abandoned in favor of seventeen twin 5 in turrets, while the 40 mm battery would be increased to twenty quadruple mounts. Horne rejected both proposals on 18 August and Fenard responded with a proposal to complete the ship as an aircraft carrier, which Horne also refused. On 8 December, Fenard appealed directly to Horne's superior, Admiral Ernest King, the Commander in Chief, United States Fleet and Chief of Naval Operations, but King informed Fenard in March 1944 that the US Navy had no interest in diverting critical wartime resources to complete the ship. By that time in the war, the US Navy had more than enough battleships and aircraft carriers to fulfill its operational needs and moreover, American shipyards could not easily reproduce the parts necessary to complete the ship according to any of the proposals; the US had only agreed to repair and modernize Richelieu, which had been in a more complete state than Jean Bart, after significant pressure from Britain. Jean Bart instead remained in Casablanca, where Free French authorities had already set about readying the ship for sea. Options to complete the ship without US assistance were limited; the scuttling of the French fleet in Toulon in November 1942 wrecked much of the shipyard facilities, and Brest would not be liberated until September 1944. The French inquired about the possibility of taking the ship to Gibraltar, but the shipyard there was overwhelmed with more critical projects. Nevertheless, the shipyard workers in Casablanca had readied the ship for sea trials by September 1943. During these operations, she was accompanied by the destroyers French destroyer Basque and French destroyer Le Fortuné and three US destroyers. Though her hull was still badly deformed from the damage incurred during Operation Torch and had not been cleaned of biofouling, she reached a speed of For the remainder of the war, the vessel was used as a training ship.

Аяқтау

Соғыстың 1945 жылдың басында аяқталуы көрініп тұрғанда, француз теңіз командасы соғыстан кейінгі флотты жоспарлай бастады. 22 ақпанда олар Жан Барт кемесі аяқталады деп шешті, бірақ кемені қалай аяқтау керектігі туралы бірлік болмады. Бір топ, оның ішінде Фенард, адмиралдар Пьер Баржо және Луи Кан (соңғысы – Теңіз құрылысының бастығы), кемені авианосецке айналдыруды жақтады, ал екіншілері кемені соғыс кемесі ретінде аяқтау керек деді. Үшінші топ кеменің құрылысын тоқтатып, басқа жобаларға көшуді ұсынды. Шілдеде Кан 40 ұшаққа (және 14 қосалқы ұшаққа) арналған, екі еселенген түбірдегі 16 зениттік қарумен қаруланған және 90 мм қалыңдықтағы брондалған ұшу декімен қорғалған авианосец жобасын дайындады. Жобаның құны 5 миллиард франкқа бағаланып, аяқтауға бес жыл уақыт қажет болды, бұл теңіз командасында, оның ішінде Фенардта елеулі қарсылық тудырды. Олар шығындар мен кешігулерге, сондай-ақ ұшақтардың саны қазіргі американдық және британдық авианосецтеріндегіге қарағанда екі есе аз болғанына қарсы болды. Кеменің тағдыры әлі де шешілмегендіктен, 25 тамызда ол Касабланкадан Шербургке бет алды, төрт күннен кейін жетті. 21 қыркүйекте өткен мәжілісте теңіз командасы кеменің құрылысын тоқтату мүмкіндігін жоққа шығарды. Авианосецке айналдыруға қарсылықтарды ескере отырып, құрылыс бөлімі қажетті 380 мм зеңбіректерді жасауға, баспалдақ мұнараны қайта құруға және қару үшін қажетті оқ-дәрілерді жинауға кеткен уақытты есептеді. Нәтижелер төрт жыл кеме құрылысына, ал тағы бір жыл оқ-дәрілерді жасауға кететінін көрсетті. Жан Бартты Ришелье сияқты, бірақ жақсартылған зениттік қорғаныспен аяқтау туралы шешім қабылданды. Теңіз тарихшылары Джон Джордан мен Роберт Дюма француз теңіз әуе күштерінің офицерлерінен түскен сын-пікірлерге қарамастан, "авианосецке айналдырудан бас тарту дұрыс болды, өйткені бұл кемеге жұмсалған күш-жігер мен шығындарға қатысты тиімсіз болар еді" деп атап өтті. Содан кейін Жан Барт Брестке көшірілді, онда 1946 жылдың 11 наурызында кеме корпусын жөндеу үшін құрғақ докқа қойылды. Осы кезеңде оның қозғалтқыш жүйесі де аяқталды, негізгі және қосалқы мұнаралары орнатылды, ал үстіңгі құрылымы кейін орнатылатын жаңа радарлар мен атыс басқару жабдықтарына сәйкес өзгертілді. Кеме корпусының жұмысы 1947 жылдың 26 қарашасында аяқталды, бұл оны құрғақ доктан жабдықтауға көшіруге мүмкіндік берді. Мұнда үстіңгі құрылысына қосымша өзгерістер енгізілді және негізгі және қосалқы мұнараларына қарулар орнатылды. 1948 жылдың 20 наурызынан 9 қазанына дейін кеме тағы бір құрғақ докта жұмыс істеді, онда төменгі кеме корпусына бульдер орнатылды және винт біліктері жөнделді. Оның қозғалтқыш машиналарын сынау 4 желтоқсанда басталды, ал толық сынақтар 1949 жылдың қаңтарында өтті. Содан кейін артиллериялық сынақтар жүргізілді, ал мамыр айында ол Ришельемен бірге «Жеңіл крейсерлер тобына» (Battleship Group) қосылды, бірақ бұл бөлім 1950 жылы таратылды.

With the end of the war in sight by early 1945, the French naval command began to make plans for the postwar fleet. On 22 February, they decided that Jean Bart would be completed, but there was no consensus as to how the ship was to be finished. One faction, including Fenard as well as Admirals Pierre Barjot and Louis Kahn (the latter being the Chief of Naval Construction), advocated converting the ship into an aircraft carrier, while others argued that the ship should be completed as a battleship. A third group suggested scrapping the ship and focusing on other projects. In July, Kahn prepared a proposal that would have produced a carrier with a capacity of forty aircraft (and fourteen spares), armed with a battery of sixteen anti aircraft guns in twin mounts, and protected with an armored flight deck that was 90 mm thick. Displacement was fixed at The project would have cost 5 billion francs and taken five years to complete, which caused considerable opposition in the naval command, including Fenard. They objected to the cost and delays, along with the fact that the number of aircraft was half that of contemporary American and British carriers. With the fate of the ship still in question, she left Casablanca on 25 August, bound for Cherbourg, which she reached four days later. At a meeting on 21 September, the naval command ruled out discarding the vessel. Given the objections to the aircraft carrier conversion, the construction department drew up estimates for how long it would take to manufacture the necessary 380 mm gun barrels, rebuild the superfiring turret, and stockpile the necessary munitions for the guns; the resulting figures projected that it would take four years to complete the vessel and another year to manufacture the shells and charges. The decision was made to finish Jean Bart along the same lines as Richelieu, albeit with improved anti aircraft defenses. The naval historians John Jordan and Robert Dumas note that despite criticisms from officers of the French naval air arm, "there can be no doubt that the decision against a carrier conversion was correct in that it would have resulted in a ship which was poor value for the effort and expenditure involved." Jean Bart was then moved to Brest, where she was dry docked for repairs to her hull that began on 11 March 1946. During this period, her propulsion system was also completed, her main and secondary turrets were installed, and her superstructure was modified for the new radar and fire control equipment that would be later installed. Work on the hull was completed on 26 November 1947, which allowed her to be moved from the dry dock to the fitting out quay. There, further modifications were made to the superstructure and the guns for her primary and secondary turrets were installed. Thereafter followed another stint in the dry dock from 20 March to 9 October 1948, which involved the installation of bulges to the lower hull and her propeller shafts were repaired. Initial testing of her propulsion machinery began on 4 December, followed by full tests that began in January 1949. She then conducted gunnery tests, and in May, she was assigned to the Groupe des bâtiments de ligne (Battleship Group) with Richelieu, though the unit was disbanded in 1950.

Соғыстан кейінгі белсенді қызмет

Жан Барт 1950 жылдың мамыр және маусым айларында Солтүстік Африка жағалауындағы флоттың оқу-жаттығуларына қатысты. Келесі бірнеше айды Брест қаласында өткізіп, 1951 жылдың басында бастапқы жаттығуды қайта бастады. Ол мамыр айында Гаврге дегауссинг жүйесін орнату үшін барды, содан кейін маусым айында отын шығындарын анықтау үшін қосымша оқу круиздері мен сынақтар жүргізілді. 7 шілдеде ол қосымша жұмыстар үшін Брест қаласындағы кемежайға оралды. Кеменің бас және қосалқы батареялары қазірдің өзінде жұмыс істеп тұрды, ал оның қозғалтқыш жүйесі толыққанды болды, бірақ оған әлі де әуеге қарсы батареясы мен атыс бақылау жабдықтары жетіспеді. Қарашадан бастап кеме жасау зауыты келесі кезеңдегі жаңғырту бағдарламасына кірісті, ол әуеге қарсы қаруларды орнатуды, 152 мм мұнараларды екі мақсатты қаруларға айналдыру үшін өзгертуді және атыс бақылау жабдығын орнатуды қамтыды. Жаңа әуеге қарсы батарея екі жақты орнатылған жиырма төрт 100 мм және жиырма сегіз Бофорс зеңбірегінен тұрды. Сонымен қатар, оның бас батареялық мұнаралары кемеде жұмыс жалғасып жатқанда, оны сақтау үшін өшірілді. Кемедегі әуеге қарсы батареяны жөндеу жұмыстары өте баяу жүргізілді. 100 мм зеңбіректер 1952 жылдың ортасына дейін орнатылды, бірақ 100 мм зеңбіректерге арналған директорлар 1953 жылдың мамырына дейін орнатылмады, бұл зеңбіректердің сынақ оқ атуына шілдеде мүмкіндік берді. Сынақтар 1954 жылдың қазан айында аяқталған жүйелерге кең ауқымды өзгерістер енгізу қажеттігін көрсетті. 57 мм зеңбіректер одан да кешіктірілді, зеңбіректер 1955 жылдың қыркүйегіне дейін сынақтарға дайын болмады, бірақ олардың оптикалық директорлары 1956 жылдың тамызына дейін орнатылмады. 1951-1956 жылдар аралығындағы жұмыс кезеңі кемеге жаңа жабдықтар орнатылған сайын, оны бағалау үшін көптеген теңіз сынақтарымен үзілді. Кемеде жұмыс аяқталған кезде оған әр түрлі радарлар орнатылды, соның ішінде DRBV 11 әуе/жер бетін іздеу радары, DRBV 20 әуе іздеу радары және DRBV 30 навигациялық радары. Атыс бақылау радарлары негізгі батареяға арналған DRBC 10A, ауыр әуеге қарсы батареяға арналған ACAE алты жиынтығы және жеңіл әуеге қарсы зеңбіректерге арналған DRBC 30B бес жиынтығын қамтыды. Оның қалыпты ығысуы артты, толық жүктеме ығысуы , кеме салмағының артуымен су тартуы артты. Ол ақыры 1 мамырда 1955 жылы толық деп жарияланды, және сол айда ол президент Рене Котиді Данияға сапармен алып барды, оны француз эсминец Суркуф сүйемелдеді. Норвегияның Осло қаласына сапармен келген круизден оралғаннан кейін, ол шілде айында Нью-Йоркте американдық революциялық соғыс кезінде граф де Рошамбо бастаған француз сарбаздарының қонуының 175 жылдығына арналған мерекеде Франция атынан қатысу үшін кетті. Содан кейін ол тамыз және қыркүйекте Бретань жағалауында жаттығулар жүргізді. Ол 17 қазанда Тулонға келді, ал төрт күннен кейін Жан Барт Ришелье орнына оқу эскадрильясының флагманы болды. Жан Барт 1955 жылдың соңы мен 1956 жылдың басында портта болды және Les Salins d'Hyères-те оқ атушыларды жаттықтырды. Ришелье мен Жан Барт алғашқы және соңғы рет бірге 1956 жылы 30 қаңтарда саяхаттады. 1956 жылы маусымда Жан Барт Солтүстік Африкаға саяхатқа шықты. 1956 жылы Суэц каналын бақылау мәселесі бойынша Мысырмен арадағы шиеленістердің күшейе түсуіне байланысты 8 шілдеде кемеді Мысырға жіберу туралы шешім қабылданды. Жан Барттың суператқыштардан атылатын мұнарасы тамыз айында қайта іске қосылды және 7 қыркүйекте ол Солтүстік Африка жағалауында француз крейсері Жорж Лейгпен бірге мұнарамен атыс жаттығуларын өткізді. Кейін ол Суэц дағдарысы кезінде француз әскери-теңіз интервенциялық күштерімен, "Мускетыр" операциясы кезінде, бірақ тек оның суператқыштармен жұмыс істеген мұнарасымен орналасты. Канал аймағынан тыс операциялар кезінде ол 1280 офицер мен сарбазды алып жүрді, оның соғыс кезіндегі экипажының саны 2220 адам болғанға қарамастан. Бұл оның әуеге қарсы зеңбіректерінің тек жартысын ғана адаммен қамтамасыз етуге мүмкіндік берді. Кеме 26 қазанда Тулоннан шығып, алдымен Алжирге, Француз Алжиріне, 29-31 қазан аралығында 1-ші шетелдік парашют полкі мен Командос Губерттің баушыларының бірлігі кемеге келді. Жан Барт кейін интервенциялық күштің қалған бөлігіне қосылды, оның ішінде француз авианосектері Ароманш және француз авианосектері Ла Файет, Жорж Лейг, эсминдер Суркуф, француз эсминдері Керсайн, француз эсминдері Кассар және француз эсминдері Бувет және су асты кемелеріне қарсы соғыс тобы. Кемелер 1 қарашада кетіп, 4 қарашада Лимассолға жетті, онда десанттық-шабуыл кемелеріне парашютшілер мен баушылар ауыстырылды. 5 қарашада Жан Барт Порт-Саидты бомбалау үшін оңтүстіске бағытталды, бірақ ол бас батареясынан тек төрт оқ атты, содан кейін десант тоқтатылды. Ол қаладан екі күн бойы шығып, 7-сі күні Тулонға Лимассол арқылы қайтып келді. 1 желтоқсанда Жан Барт оқу эскадрильясына қайта оралды. Оның теңіздегі соңғы кезеңі 1957 жылдың 11-19 шілдесінде өтті; бұл сонымен қатар оның бас батареясынан соңғы оқ атқан уақыты болды. 1 тамызда ол резервтік статусына төмендетілді, кемеді аяқтауға жұмсалған қаражат пен күштердің ысырап болуын қаламаған теңіз командасының көптеген өкілдеріне қарамастан. Осы кезде соғыстан кейінгі жаңа крейсерлер мен эсминдерлер қызметке түсе бастады, бұл экипаж тапшылығына әкелді. Жан Бартты қызметте ұстау құнымен қатар, кемеде байланыстырылған еңбек күшін пайдалы кемелер үшін босату қажеттігі оны қызметтен шығаруға әкелді. Теңіз күштері кеменің әуеге қарсы батареясын жақсартуға немесе басқарылатын зымырандарды қосуға қатысты бірқатар жаңғырту ұсыныстарын қарастырды. Соңғы тұжырымдама палубаға 24-44 зымыранмен жабдықталған зымыран шақыру құрылғыларын қосудан бастап, бас батареялық мұнараларды алып тастап, алдыңғы бөлігін 325 зымыранға дейін сыйдыратын үлкен зымыран батареясын салуға дейін әртүрлі нұсқаларды қамтыды. Балама ретінде, сынақ мақсатында әуе қорғаныс зымырандық қару-жарақ қарастырылды; бұл орталық 152 мм мұнараны алып тастап, оның орнына американдық RIM 2 Terrier зымыранына арналған шақыру құрылғысын орнатуды қамтитын болар еді. 152 мм мұнара бағалау кезеңі аяқталғаннан кейін қайта орнату үшін сақталар еді. Жаңғырту немесе түрлендіру жобаларының ешқайсысы іске аспады және 380 мм мұнараларды алып тастауға қатысты зымыран батареялары жоғары командамен қатысты қарастырылмады. 1957 жылдың тамызында кеме казармалық кемеге айналдырылды және 1961 жылдың 1 қаңтарында оның резервтік статусы төмендетілді. 1964 жылы кемені Тынық мұхитындағы ядролық эксперименттер кезінде қолбасшылық кеме ретінде қайта жандандыру туралы мәселе қарастырылды, бірақ шығын тым жоғары болады деп шешілді, сондықтан француз крейсері Де Грасс пайдаланылды. Кеме 1970 жылдың 10 ақпанына дейін жатты, содан кейін теңіз тізілімінен шығарылып, Q466 деп аталды және сатуға қойылды. Кеме 21 мамырда кеме бөлшектеушілерге сатылып, Брегальонға буксирленді және металл тескісіне бөлді. Толыққанды түрде пайдалануға берілмесе де, Жан Барт француздың жаңа әуеге қарсы зеңбіректері мен радарларының сынақ алаңы болды.

Jean Bart participated in training exercises with the fleet off the coast of North Africa in May and June 1950. She spent the next several months in Brest, and in early 1951 resumed initial training. She went to Le Havre in May to have a degaussing system installed, followed by further training cruises and tests to determine fuel consumption in June. By 7 July, she had returned to the fitting out quay in Brest for additional work. The ship's main and secondary batteries were by now operational, and her propulsion system was complete, though she still lacked her anti aircraft battery and fire control equipment. Beginning in November the shipyard embarked on the next phase modernization program, which included the installation of the anti aircraft guns, modifying the 152 mm turrets to convert them to dual purpose guns, and the fitting of fire control equipment. The new anti aircraft battery consisted of twenty four 100 mm guns in twin mounts and twenty eight Bofors guns. At the same time, her main battery turrets were deactivated for preservation while work continued on the ship. Work on the ship's anti aircraft battery proceeded very slowly. The 100 mm guns were installed by mid 1952, but the directors for the 100 mm guns were not installed until May 1953, permitting test firings of the guns in July. The tests revealed the need for extensive modifications to the systems that were finally complete in October 1954. The 57 mm guns were even more delayed, with the guns not ready for tests until September 1955, though their optical directors were not fitted until August 1956. The period of work between 1951 and 1956 was interrupted by numerous sea trials to evaluate the vessel as each new type of equipment was installed. By the time work on the ship was completed, she had been fitted with a variety of radar sets, including a DRBV 11 air/surface search radar, a DRBV 20 air search radar, and a DRBV 30 navigational radar. Fire control radars included a DRBC 10A set for the main battery, six ACAE sets for the heavy anti aircraft battery and five DRBC 30B sets for the light anti aircraft guns. Her normal displacement had risen to , with full load displacement at With the greater weight of the ship, draft increased to
She was finally pronounced complete on 1 May 1955, and that month she embarked President René Coty for a visit to Denmark, escorted by the destroyer French destroyer Surcouf. After returning from the cruise, which also included a visit to Oslo, Norway, she left in July to represent France at a celebration in New York of the 175th anniversary of the landing of French soldiers led by the Comte de Rochambeau during the American Revolutionary War. She thereafter conducted a series of training cruises off the coast of Brittany in August and September before transferring to the Mediterranean in October. She arrived in Toulon on 17 October, and four days later, Jean Bart replaced Richelieu as the flagship of the training squadron. Jean Bart spent late 1955 and early 1956 in port and conducting gunnery training in Les Salins d'Hyères. For the first and last time of either of their careers, Richelieu and Jean Bart cruised together on 30 January 1956. In June 1956, Jean Bart went on a tour of French North Africa. As tensions with Egypt over the control of the Suez Canal flared in 1956, the decision was made on 8 July to deploy the ship to Egypt. Jean Barts superfiring turret was reactivated in August and on 7 September, she conducted shooting practice with the turret in company with the cruiser French cruiser Georges Leygues off the coast of North Africa. She thereafter deployed with the French Naval Intervention Force during the Suez Crisis, Operation Mousquetaire, though with only her superfiring turret in operation. During the operations off the canal zone, she carried a complement of 1,280 officers and men, despite the fact that her projected wartime crew amounted to 2,220. This meant that only half of her anti aircraft guns could be manned. The ship departed Toulon on 26 October and steamed first to Algiers, French Algeria, where from 29 to 31 October, the 1st Foreign Parachute Regiment and Commando Hubert frogmen unit came aboard the ship. Jean Bart then joined the rest of the intervention force, which included the carriers French aircraft carrier Arromanches and French aircraft carrier La Fayette, Georges Leygues, the destroyers Surcouf, French destroyer Kersaint, French destroyer Cassard, and French destroyer Bouvet, and an anti submarine warfare group. The ships left on 1 November and reached Limassol, Cyprus on the 4th, where the paratroopers and frogmen transferred to amphibious assault ships. On 5 November, Jean Bart steamed south to bombard Port Said, but she fired only four rounds from her main battery before the landing was cancelled. She remained off the city for two more days before departing on the 7th and returning to Toulon by way of Limassol on 13 November. On 1 December, Jean Bart returned to the training squadron. Her last period at sea took place from 11 to 19 July 1957; this was also the last time she fired her main battery. On 1 August, she was reduced to reserve status, despite the reluctance of many in the naval command to see the funds and effort expended in completing the ship be wasted. By this time, a new generation of post war cruisers and destroyers were beginning to enter service, leading to significant crew shortages. Coupled with the cost of maintaining Jean Bart in service, the need to release the manpower tied up in the ship for more useful vessels led to her withdrawal from active service after just two years. The navy considered a number of modernization proposals to improve the ship's anti aircraft battery or add guided missiles. The latter concept involved five different variants that ranged from adding missile launchers with 24–44 missiles to the quarterdeck to removing the main battery turrets and reconstructing the forward part of the ship to house a large missile battery with as many as 325 missiles. Alternatively, an air defense missile armament for testing purposes was considered; this would have involved removing the centerline 152 mm turret and replacing it with a launcher for the American RIM 2 Terrier missile. The 152 mm turret would be retained for re installation once the evaluation period was over. None of the modernization or conversion projects came to fruition, and the missile batteries that involved removing the 380 mm turrets were not even seriously considered by the high command. In August 1957, the vessel was reduced to a barracks ship, and on 1 January 1961 her reserve status was downgraded. Some consideration was given in 1964 to reactivate the vessel for use as a command ship during a series of nuclear experiments in the Pacific Ocean, but it was determined that the cost would have been too high, thus the cruiser French cruiser De Grasse was used instead. The ship remained laid up until 10 February 1970 when she was struck from the naval register, renamed Q466, and placed for sale. The vessel was sold to ship breakers on 21 May, towed to Brégaillon, and dismantled for scrap. Though she never became fully operational, Jean Bart nevertheless proved to be a useful test bed for a variety of new French anti aircraft guns and radars.