Кіріспе

Taurus KEPD 350 – Германия мен Швециядан әуеден ұшырылатын крылаты зымыран, оны Taurus Systems компаниясы өндіреді және Германия, Испания және Оңтүстік Корея қолданады. Taurus Systems GmbH – MBDA Deutschland GmbH (бұрынғы LFK) және Saab Bofors Dynamics арасындағы серіктестік.

Тарих

Соғыс кезінде Германия француздық Apache зымырандарын сатып алуға ниеттенді, бірақ бұл жоспар іске аспады. 1998 жылы Германия KEPD 350 деп аталатын, TAURUS (Мақсатқа бейімделетін біртұтас және таратушы роботтық жүйе) аббревиатурасымен белгіленетін қуатты жүйенің әзірленуін қаржылады. Аты латын тілінде "бық" деген мағына береді. Алғаш рет бейресми жоба атауы ретінде қолданылған, бұл идея Монти Пайтон және Киелі Грааль фильмінен алынған сиырды лақтыратын машинадан шабыттанды.

Таврус тесігі

2024 жылдың ақпан айында неміс әскери-әуе күштері офицерлері арасында Крым көпірін нысанаға алу үшін жүйені Украинаға қалай жеткізуге болатыны туралы талқылау өтті. Төрт офицер канцлер Олаф Шольцке онлайн кездесуде осы тақырып бойынша брифинг дайындады. Әңгіме Webex арқылы жүргізілді. Ресейдің барлау қызметі, бұқаралық ақпарат құралдары GRU деп күдіктенген, бұл әңгімені ұрып алған және оны RT Deutsch мемлекеттік бақылаудағы арнасында жариялаған хабарланды. Кейіннен әңгіменің ағылшын тіліне аудармасы интернетке жарияланды, бірақ онда да, әртүрлі жаңалықтарда айтылғандай, бірқатар қателер кездеседі. Ақпараттың жария болуынан кейін Германияда ресейлік тыңшылыққа қарсы күресу туралы көпшілік пікірталас өрбіді. М.А.Д. тергеу жұмыстарын бастады.

Шолу

Ракета жасырын технологияны қолданады және оның ресми ұшу қашықтығы белгілі бір шамадан асады. Ол турбовентиляторлық қозғалтқышпен қамтамасыз етілген. 0,95 Мах жылдамдығымен жұмыс істей алады және Panavia PA 200 Tornado IDS, Eurofighter Typhoon EF 2000, Saab JAS 39C Gripen, McDonnell Douglas EF 18A+ Hornet және McDonnell Douglas F 15K Slam Eagle ұшақтарында тасымалдануы мүмкін. Екі сатылы соғылу қырылы, MEPHISTO (көп әсерлі, тереңдеуге арналған, жоғары күрделі және нысанаға бағытталған) деп аталады, топырақтан тазалау немесе нығайтылған жер асты бункерлері сияқты "қатты және терең көмілген нысаналарға" (HDBT) ену үшін алдын ала зарядтама мен бастапқы соғылу зарядтамасын пайдаланады, содан кейін негізгі соғылу қырылының жарылуын басқару үшін айнымалы кешіктіру механизмі жұмыс істейді. Ракетаның салмағы шамамен және максималды корпус диаметрі шамамен құрайды. Көзделіп отырған нысаналар: нығайтылған бункерлер; басқару, бақылау және байланыс орталықтары; әуежай және порттық құрылыстар; оқ-дәрі сақтау орындары; портта немесе теңіздегі кемелер; аумақтық нысанаға шабуыл; және көпірлер. Ракета өзін-өзі қорғау және электрондық қарсы шаралармен жабдықталған.

Операция

Миссия жоспарлаушылары ракетаға нысананы, әуе қорғанысының орналасқан жерлерін және жоспарланған жер бетіндегі маршрутын енгізеді. Ракета инерциялық навигациялық жүйе (ИНС), кескіндік навигация (IBN), жер бедеріне сүйенген навигация (TRN) және нысанаға жету үшін Жаһандық позициялық жүйе (GPS) арқылы жерге жақын ұшу жолын пайдаланады. Ол GPS қолдауысыз ұзақ қашықтықтарға бағытталуға қабілетті. Нысанаға жеткеннен кейін ракета нысананы табу және ену мүмкіндігін арттыру үшін "көтерілу" маневрын (бұнт) бастайды. Ұшудың круиздік кезеңінде жоғары ажыратымды термографиялық камера (инфрақызыл басқару) IBN және GPS-ті пайдалану арқылы навигацияға көмектеседі, сондай-ақ GPS-сіз нысанаға шабуыл жасауға мүмкіндік береді. Ракета камерадан алынған кескінді жоспарланған 3D нысана моделімен (Digital Scene Matching Area Correlator, DSMAC) сәйкестіруге тырысады. Егер сәйкестіру мүмкін болмаса, ол басқа навигациялық жүйелерге көшеді немесе жанама зиянды болдырмау үшін қате шабуыл жасау қаупінен гөрі алдын ала белгіленген құлау нүктесіне бағыттайды.

Экспорт

Испания әскері 45 зымыран сатып алды. Зымыранды Испания әуе күштерінің қару қанатына енгізу 2009 жылдың мамыр айында Оңтүстік Африкада өткен арнайы сынақтармен расталды. 2013 жылы Оңтүстік Корея, АҚШ-тың Lockheed Martin AGM 158 JASSM зымыранын алуына тыйым салынғаннан кейін, F 15K Slam Eagles истребительдерімен интеграциялау үшін 200 зымыран тапсырыс беруді жоспарлады. Қорғаныс сатып алу бағдарламасының басқармасы (DAPA) 2013 жылдың қараша айында келісімге қол қойды. KEPD 350 – Оңтүстік Кореяның истребителіне орнатылған алғашқы еуропалық зымыран. 2016 жылдың қазан айында Оңтүстік Корея Солтүстік Кореяның ядролық және зымырандық қауіптерін ескере отырып, бұрын тапсырылған 170 зымыранға қосымша тағы 90 зымыран сатып алатынын мәлімдеді. 2016 жылдың 12 желтоқсанында алғашқы 40 Taurus KEPD 350K зымыраны РОКАФ-қа жеткізілді. 2023 жылдың мамырында Германияның Федералдық қорғаныс министрлігі Украинаның Ресейдің Украинаға басып кіру кезінде бұл зымыранды сұрағанын хабарлады. 2023 жылдың маусым және шілде айларындағы сұхбаттарында Германия канцлері Олаф Шольц және қорғаныс министрі Борис Писториус Германияның Украинаға ұзақ қашықтықтағы зымырандармен көмектеспейтінін мәлімдеді. 2024 жылдың қаңтар айында Германия Бундестагы Украинаға "Таурус" зымыранын жеткізуге қарсы дауыс берді. 2024 жылдың ақпан айында Германия Бундестагы мен канцлер Олаф Шольц Украинаның сұранысын тағы да қабылдамады, бірақ ұзақ қашықтықтағы қару-жарақ жеткізуге келісім білдірді.

KEPD 350K

ROKAF нұсқасы базалық модельден тосқауылға қарсы қауіпсіздік модулі (SAASM) бар Rockwell Collins GPS қабылдағышымен жабдықталғандығымен ерекшеленеді.

KEPD 350K-2

2015 жылдың қазан айында Taurus Systems компаниясы Taurus зымыранының кішірек нұсқасын, 350K 2 деп атап, оны жеңіл истребительдерде, әсіресе Оңтүстік Кореяның KAI T 50 Golden Eagle ұшағының FA 50 Block 20 нұсқасында пайдалану үшін әзірлеп жатқанын мәлімдеді. Ол ұзындығы және салмағы бойынша қысқарақ, бірақ жылдамдығы мен ұшу қашықтығы жағынан тең болады. 2016 жылдың желтоқсан айында Оңтүстік Кореяның Қорғаныс сатып алу бағдарламасының басқармасы (DAPA) 2018 жылы Taurus негізінде әуеден жерге атуға арналған ұзын қашықтықты зымыранды әзірлеуді бастау жоспарларын жариялады. Бұл қару 2020 жылдардың ортасына қарай дамытылатын KAI KF 21 Boramae истребителіне орнатылатын болды.

Қазіргі операторлар

600 данасы неміс әуе күштерінің Panavia PA 200 Tornado IDS және Eurofighter Typhoon EF 2000 ұшақтары үшін 570 миллион евроға тапсырыс берілді. Жеткізілімдер 2010 жылдың желтоқсанында аяқталды. 43 данасы Испания әуе күштерінің McDonnell Douglas EF 18A+ Hornets және Eurofighter Typhoon EF 2000 ұшақтары үшін тапсырыс берілді. Жеткізілімдер 2010 жылдың тамызында аяқталды. 2013 жылы 177 данасы, 2016–2017 жылдары жеткізілді, 2018 жылы 90 данасы, 2019–2020 жылдары жеткізілді және Корея Республикасы әуе күштерінің McDonnell Douglas F 15K Slam Eagle истребительдерімен пайдалануға берілді.