Кіріспе
Ағылшын комедияшысы (туған 1967)
Тимоти Марк Вайн (4 наурыз 1967 жылы туған) – ағылшын комедияшысы, актер, жазушы және тележүргізуші. Ол біржолғы әзілдерімен және «Not Going Out» (2006–2014) ситкомындағы рөлімен танымал. Ол бірнеше стендап комедиялық шоуларын шығарды және бірнеше әзіл кітабын жазды. 2004 жылдан 2014 жылға дейін Вайн бір сағат ішінде айтылған ең көп әзіл рекордты Гиннестің кітабына енгізді; әр әзілге көрермендер күлуі керек болды, сонда ғана ол жалпы есепке алынар еді, және ол 499 әзілмен жаңа рекорд орнатты. 2010 және 2014 жылдары ол Эдинбург фестивалі Фринджінде «Ең жақсы әзіл» сыйлығын жеңіп алды және арадағы үш жыл бойы жүлделі орынды иеленді.
Ерте өмір
Тимоти Марк Вайн 1967 жылғы 4 наурызда Лондонның Чим қалашығында дүниеге келген. Ол Диананың (Тиллетт) үй шаруасындағы әйелі және кейде дәрігердің қабылдау бөлмесінде жұмыс істейтін, ал Гай Вайннің (2018 жылы қайтыс болған) ұлы. Ол тележүргізуші Джереми Вайннің кіші інісі және суретші Соня Вайннің аға інісі. 1996 жылы Вайн Ли Макпен Кингстон-Апон-Халлдағы комедиялық салоннан кездесті. Мак "Гонг Шоу" байқауына қатысып, онда онға жуық комедиант бес минутқа сахнада тұрып, "Гонгты" жеңіп, көрермендердің дауысына ие болмауға тырысты. Мак кездейсоқ түрде Вайннің бірнеше әзілін айтты, сонда көрермендер "Тим Вайн" деп шу көтерді. Мак сахнадан түскен соң, ол бір кісіден Тим Вайн кім екенін сұрады, оған "Ол мұнда жиі келеді" деген жауап алды. Ол сұраған адамның өзі Тим Вайн екенін білді. Кейін екеуі "The Sketch Show", "Not Going Out" және "Let's Play Darts for Comic Relief" жобаларында бірге жұмыс істеді. Комедияшы Эдинбург фестиваліне тұрақты түрде қатысып, "The Tim Vine Shambles" және "The Tim Vine Fiasco" (1995) сияқты шоуларымен "Perrier Newcomer Award" сыйлығын жеңіп алды, содан кейін "Tim Vine Flat Out" (1998), "I'm Vine Thanks" және "Tim Vine and the Minotaur" (1999) шоуларын ұсынды. 2006 жылы ол өзінің аты мен суреті бар үлкен жарнамалық плакат орнатты, оның астында "Бұл жылы Эдинбург фестивалінде қатыспайды" деген кішкентай тақырып жазылған. Вайн 2008 жылы Эдинбург фестивалі Фринджінің алғашқы екі аптасында Плезанс Кортярдта "Punslinger" атты шоумен өнер көрсетті. Ол 2007, 2008 және 2013 жылдары Skegness және Minehead-те Джон Арчермен бірге христиандық фестиваль, "Spring Harvest"-те, ал 2007 жылдың мамырында Кембридж театрында "Tim Vine, Live in Concrete" атты шоуда өнер көрсетті. Вайннің Ұлыбританиядағы комедиялық турларына "Current Puns" (2006) және "Punslinger" (2008) кіреді. 2008 жылдың шілдесінде ол Лондондағы Блумсбери театрында өнер көрсетті, ол 2008 жылдың 27 қазанында "So I Said To This Bloke" атты жаңа DVD ретінде шығарылды. Оның үшінші туры, "The Joke amotive", 2010 жылдың ақпан және наурыз айларында өтті, ал шоудың DVD-сі 2011 жылдың қарашасында жарық көрді. Вайннің "Tim Timinee Tim Timinee Tim Tim to You" турының жазбасы 2016 жылы, содан кейін "Sunset Milk Idiot" (2019) жарық көрді. Вайннің қосалқы артисі әдетте "Britain's Got Talent" комедиялық сиқыршысы Джон Арчер. BBC Radio Wales-тің Бехназ Ахгармен сұхбатында (12 қазан 2021), Вайн 2020 жылы Эдинбург Фринджде жаңа стендап-шоу қоюды жоспарлағанын, бірақ "Breeeep!" пандемияға байланысты 2022 жылға дейін кейінге қалдырылды деді. Вайн "Tim Vine Edinburgh Festival Diary" атты CD шығарды, ол Fringe-де әр күн сайын жазылған. "Breeeep!" туры (2023) COVID, қаржылық дағдарыс және теміржол ереуілдеріне қарамастан көптеген орындарда сатылып кетті. Алайда, 21 қыркүйектегі шоу RAAC бетон дағдарысына байланысты бастапқы орын тоқтатылғаннан кейін басқа жерге көшірілді. https://www.chortle.co.uk/news/2023/09/04/54089/comedy-shows-cancelled-amid-concrete-crisis
Вайннің көптеген әзілдері жалған түрде Томми Куперге жатқызылды, олардың көбі Купердің стиліне ұқсас; Купер туралы Вест-Энд шоуында Вайннің кейбір әзілдері қолданылды.
Панто
2005/2006 Дэндини "Сүбіре қыз" (Жаңа Уимблдон театры) Сьюзан Гэмпшир, Ричард Уилсон, Наоми Уилкинсон, Джон Барроуман, Питер Дунканмен бірге. 2006/2007 "Жек пен бұршақ сабағы" (Ричмонд театры) Джон Чаллис, Сью Холдернес, Алед Джонспен бірге. 2009/2010 "Аққарлы ақ және жеті эльф" (Ричмонд театры) фильміндегі Мэддлс. 2010/2011 "Ұйықтаған сұлу" (Ричмонд театры) Анита Добсон ауырып қалған Брайан Блессидтің орнына. 2012/2013 "Аладдин" (Ричмонд театры) спектаклінде Уиши Уаши. 2014/2015 "Күлшегір" (Жаңа Уимблдон театры) Линда Грей, Мэтью Келли, Уэйн Слиппен бірге. 2016/2017 "Дик Уиттингтон" (Жаңа Уимблдон театры) спектаклінде Айдл Джек, Мэттью Келли, Арлин Филлипспен бірге. 2019/2020 "Күлшегір" (Фейрфилд Холлз, Кройдон) спектаклінде түймелер, Оре Одуба, Кэт Сандионмен бірге.
Музыка
Вайнның музыкалық талантына, оның комедиялық әндерінен басқа, гитара, бас-гитара, фортепиано және барабан ойнау жатады. Ол кейде шіркеуінде барабан ойнайды. Ол бірнеше топтарда болды, соның ішінде ағасы Джеремимен бірге The Flared Generation тобында, ал Smash Hits журналы оны «елдегі ең сәнсіз панк-тобы» деп сипаттады. Вайн үш жаңалықты музыкалық альбом шығарды: Pretend Popstar Fake Hits, Dance Floor Gridlock және Angus Crunch and the Nepali Flautist. Вайн – Элвис Преслидің жанкүйері, ол 1977 жылы Элвис қайтыс болғаннан бері соны жақсы көреді; оның үйінің әр бөлмесінде рок-н-ролл жұлдызының суреті бар. Мегажұлдыз – Vine’s Specialist Subject on Celebrity Mastermind және оның "Viva Las Vegas" әнімен Comic Relief Does Fame Academy бағдарламасында өнер көрсетуіне шабыттандырды. 2019 жылдың тамызында Вайннің Plastic Elvis құрмет көрсетуі Эдинбург Фриндж фестивалінде сатылып кетті. 2020 жылдың 6 қаңтарында Plastic Elvis 2020 жылғы Ұлыбритания гастрольдері туралы айту үшін Countdown бағдарламасындағы Dictionary Corner қонағы болды, бірақ COVID-19 пандемиясы салдарынан гастрольдер кейінге шегеріліп, 2021 жылдың күзінен 2022 жылдың көктеміне дейін қайта жоспарланды. Жарнамалық материалдарда «Бұл стендап-комедия шоуы емес» делінгенімен, Вайнның тұрақты қолдаушысы, комик/иллюзионист Джон Арчер Big Buddy Holly рөлін ойнайды. Шоудағы Элвис әндерінің төртеуін жазған Дэвид Мартин Пластикпен дуэт орындайды. Музыканы The High Noon Band (Ұлыбритания) орындайды, әнге қосымша Josie Quinn Abraham вокал қосады. 2020 жылдың мамыр айында, COVID-19 пандемиясынан «Евровидение» ән байқауы тоқтатылған кезде, Вайн Румыния атынан «Room Mania» атты, үйде түсірілген, өзі жазған әнімен Isolation Song Contest-те қатысты. Джон Арчер де өз үйінен түсірілген кадрларда бірнеше рет пайда болды. Бұл шарадан Crisis (баспанасыз адамдарға көмектесетін қайырымдылық қоры), Refuge (әйелдерге зорлық-зомбылықтан құтылуға көмектесетін ұйым) және The Trussell Trust азық-түлік банктеріне шамамен 40 000 фунт стерлинг жиналды.
Подкасттар мен YouTube
2007 жылдың желтоқсан айында Вайн өзінің алғашқы подкастын, "Тим Вайн мерекелейді" деген атпен іске қосты. "Тим Вайн Рождествоны тойлайды" атты алғашқы эпизод 19 желтоқсанда тегін жарияланды және бұрын естілмеген көптеген әзілдер мен әзіл-қалжың әндерді, сондай-ақ көбінесе өзі дауыс берген комедиялық кейіпкерлерді қамтиды. 2019 жылдың күзінде Вайн өзінің YouTube арнасын Tim Vine TeleVisual (TVTV) деп таныстырды, ол бір жылдан астам уақыт бойы әр дүйсенбі күні кешке қысқаша эскиздерді жариялады. Қосымша видеолардың ішінде пандемия кезінде Вайнның үйінде түсірілген "Columbo-ны қайта жасау" бар. Вайн Countdown бағдарламасында Columbo рөлін қайта ойнады, қонақ ретінде (3 ақпан 2022 ж.) шалқалаған детектив кейіпінде ойнап, оныміздіктеп берді. Бірінші маусымға негізделген келесі бөлімдер 2022 жылғы Вайннің YouTube арнасының мазмұнының бір бөлігін құрайды. Сонымен қатар, Вайн 100-ден астам басқа "Жаулар" супержанктарымен бірге 2020 жылғы "Жаулар жасайық" халықаралық жобасына эпизодтар қосты. Бүкіл фильм әртүрлі әуесқой және кәсіби өндіріс әдістерін қолдана отырып қайта жасалды және блокбастердің 45 жылдығын тойлау үшін YouTube-та жарияланды. Ал өткен жылы "Жаулар" Вайннің "Жарқын ми" бағдарламасындағы екінші қатысуындағы "Мамандық тақырыбы" болды.
Теледидар
Тим Вайнның алғашқы теледидарлық көрінісі 1994 жылы BBC1 арнасының Pebble Mill бағдарламасында болды. 1995 жылдың күзінде Вайн BBC1 таңертеңгі викторинасын жүргізді. Шоу 25 сериядан тұратын бір маусым бойы көрсетілді. 1997 жылы 30 наурызда арна іске қосылғанда Вайн Джулия Брэдбери мен Spice Girls-пен бірге Channel 5-те пайда болған алғашқы адам болды. Келесі күні «Whittle» ойын шоуы екі маусымға (наурыз-маусым және қыркүйек-желтоқсан) арналып, Вайн жүргізушісі болды. 1997 жылдың мамыр айынан тамыз айына дейін Вайн өзінің ойлап тапқан Channel 4 ойын шоуы «Fluke»-ты ұсынды. Жылыту комедиясын Ли Мак орындады. 2004 жылы Тим «Fort Boyard Takes on the World» бағдарламасын жүргізді. 2001 жылдан 2004 жылға дейін Вайн ITV арнасының «The Sketch Show» екі маусымында Ли Макпен бірге ойнады. Қосымша материалды Вайнның жақын досы және гастрольдік тобының қолдаушысы Джон Арчер, ал кейде Бутби Граффо және Тимнің әпкесі Соня Вайн жазды. 2006 жылдан 2012 жылға дейін Вайн Ли Мактың BBC One арнасының «Not Going Out» комедиясында Тимоти Гладстон Адамстың рөлін ойнады. Ол 2014 жылғы Рождестволық эпизодта және 7-маусымның финалында Лидің шаңырағы ретінде камео үшін оралды. 2009 жылдан бастап Вайн «Сөздік бұрышы» бағдарламасында қонақ ретінде пайда болды. 2012 жылы Вайн ITV үшін бір маусымдық «Don't Blow the Inheritance» ойын шоуын жүргізді. Вайн 2012 және 2021 жылдары «The Chase» телехикаясында «The Beast» Марк Лаббетпен кездесті (11-маусым, 10-шы эпизод). Марк Уильямстың орнына Вайн П.Г. Водхаустың кітаптары негізінде BBC One арнасының «Blandings» комедиясының екінші және соңғы маусымында Себастьян Бичтің рөлін сомдады (2013-2014). 2014 және 2015 жылдары Вайн Джо Уилкинсонмен бірге «Celebrity Squares» қайта жаңғыруында резидент комедияны орындады. 2017 жылы ол BBC One арнасында «Tim Vine Travels Through Time» бағдарламасының екі эпизодында пайда болды. Тұрақты актер құрамына Салли Филлипс, Мандип Дхиллон, Марек Ларвуд және Джон Арчер кірді. Арнайы қонақтардың қатарында Эмма Бунтон және Оре Одуба болды, соңғысы Вайнмен бірге 2019/2020 жылғы «Cinderella» пантомимасында Фэрфилд Холлзда, Кройдонда ойнады. 2018 жылдың ортасында Вайн Dave арнасында «Taskmaster» 6-маусымының 10 эпизодында қатысушы болды. Оның импровизацияларына пластик лобстермен жіптің бір бөлігін өлшеу кірді. 2018 жылдың күзінде Вайн ITV викториналық шоуы «Football Genius»-ты жүргізді. Тим Вайн бірнеше «Comic Relief / Sport Relief» қайырымдылық жарыстарына қатысты. «Comic Relief Does Fame Academy» бағдарламасында Вайн өзінің поп-батыры Элвис Преслидің «Viva Las Vegas» (2007) хитін орындады, ал «Let's Dance for Comic Relief» (2013) бағдарламасында Вайн Элвистен аулақ болып, Джастин Тимберлейктің «Rock Your Body» әнін орындады, бұл оны финалға жеткізді. 2015 жылы ол «Let's Play Darts» ойынында екінші орынға ие болып, Ли Мактан жеңілді. 2016 жылы Вайн финалда Майк Тиндаллды жеңіп, жеңімпаз атанды. 2021 жылғы телемарафонға Вайннің үлесі «Joke In A Box» болды, ол COVID-19 пандемиясы кезінде медициналық орталықтарға көмек көрсеткен әскери қызметшілерді көңілдірді. 2022 жылы Вайн Кири Притчард Маклинмен «One Red Nose and Their Dog» байқауында бақ сынасты, жаттығулары «Countryfile» (6 наурыз) бағдарламасында көрсетілді, ал финал «Comic Relief» кешінде (18 наурыз) эфирге шықты. Уэльстегі Пенрин қасарасында түсірілген бұл фильм ұзақ жылдар бойы теледидарда көрсетіліп келген «One Man and His Dog» байқауының нұсқасы.
Радио және аудиокітаптар
BBC Radio 4 телеарнасында The Tim Vine Chat Show бағдарламасы көрсетіледі, онда көрермендердің қатысушылары сұхбатқа тартылады, егер олар бағдарламаға іріктелуге ниет білдірсе, алдын ала сауалнаманы толтырады. Vine 2016 жылдың шілдесінде төрт бөлімнен тұратын бір серияны және 2016 жылдың 26 желтоқсанында мерекелік басылымды ұсынды. Алты бөлімнен тұратын екінші серия 2017 жылдың қыркүйек және қазан айларында көрсетілді. 2018 және 2019 жылдары қосымша мерекелік және жазғы арнайы бағдарламалар эфирге шықты. Сериалдар мен арнайы бағдарламалар BBC Sounds және аудиокітап түрінде қолжетімді (2020 жылдың сәуірінде жарық көрді). Tim Vine Christmas Chat Show 2021 30 қарашада CryerArts орталығында жазылып, 23 желтоқсанда эфирге ұсынылды. 2017 жылы Tim Vine Travels Through Time бағдарламасы BBC Radio 2-де көрсетілді, содан кейін екі бөлімдік нұсқасы BBC One телеарнасына көшті. Vine-ның Punslinger аудиокітабы DVD нұсқасынан сәл қысқа, себебі кейбір көрінетін әзілдер алынып тасталған.
БАФТА сыйлығы
Вайнның "The Sketch Show" атты комедиялық шоуы 2002 жылы BAFTA сыйлығын "Ең үздік комедиялық бағдарлама" номинациясы бойынша жеңіп алды.
Шекаралық сыйлықтар
2010 жылдың тамызында Вайн сол жылғы Эдинбург Фринджінің ең күлкілі әзілі сыйлығын жеңіп алды, бұл жүлде сарапшылардың іріктеу тізімінен көпшілік дауыс беру нәтижесінде табылды. Оның жеңімпаз әзілі: "Мен өмір бойы есте қалатын демалысқа бардым. Бір айтарым бар, енді ешқашан бармаймын." 2011 жылдың 25 тамызында Вайн Эдинбург Фриндж фестивалінде екінші ең күлкілі әзіл үшін сыйлық алды. Оның әзілі: "Көп қабатты тұрақтардағы қылмыс. Бұл көптеген жағынан дұрыс емес." Оны Ник Хелм жеңіп шықты. 2012 жылы Вайн тағы да екінші орын алды, әзілі: "Кеше мен және қатыным үш DVD-ні қатарынан тамашаладық. Әйтеуір, теледидарға қарап отырғаным мен едім." Оны Стюарт Френсис жеңіп шықты. 2013 жылы Вайн төртінші орын алды, әзілі: "Досым маған Италия аралы болып киінетін мерекелік кешке бара жатыр деп айтты. Мен оған: «Сицилия болма» дедім." Жеңімпаз Роб Отон болды. Вайн 2014 жылы екінші рет "Мен шаң жинап тұрған шаңсорғышымды сатуға шешім қабылдадым" деген әзілімен марапатталды.
Әлемдік рекорд
2004 жылғы 7 қазанда Вайн сағат ішінде ең көп әзіл айту бойынша Гиннес рекордтарын жаңартты – 499 әзілмен. Бұл эстондық Эркки Колудың бұрынғы 362 әзілден тұратын рекордын басып өтті. Әрбір әзіл төленген көрермендердің күлкісін тудыруы керек еді, ғана сонда ол жалпы есепке алынар еді. Кейіннен Энтони Леманн мен Коруконда Ранга Рао екеуі де осы рекордты екі рет жаңартқан, бірақ Гиннес олардың екеуі де жад жазу қағаздарынан (cue cards) пайдаланғандықтан ереже бұзған деген шешімге келді, соның салдарынан Вайн рекордын қайта иеленді. Ол 2014 жылдың қараша айына дейін осы рекордымен болды, содан кейін австралиялық комедиант Тейлор Гудвин Вайннан шабыттанып, 550 әзіл айтты.
Жеке өмір
Вайн Суррейдің Банстед қаласында тұрады. Ол практикалық англикан және христиандық фестивальдерде өнер көрсеткен. Вайн футбол командасы "Саттон Юнайтед ФК" жақтасы, ал команданың алғашқы ойынына 1987-1988 маусымында "Миддлсбро ФК"-ға қарсы ФА кубогы матчында қатысқанын айтады. Ол сондай-ақ дартс ойынының жанкүйері, Ли Макпен бірге бірнеше "Professional Darts Corporation" турнирлеріне барған. Олардың кейбірі теледидардан көрсетілді, мысалы, 2011 жылғы әлем чемпионатында Вайн мен Мак көрермендердің арасында болды. Бос уақытында дартс ойнайды. 2020 жылдың 31 желтоқсанында "Twitter" тікелей эфирінде Вайн көптеген онлайн көрермендердің алдында дартста 170 ұпай жинады.
Ұзақ метражды фильмдер
Вайн екі фильм түсірді, бірақ олар әлі кеңінен көрсетілген жоқ – «Library Altitude Zero» және «FearMoth». Соңғысы 2017 жылы Брайтон кинофестивалінде көрсетілді. «FearMoth» 14 сәуірде 2020 жылы, Ұлыбританиядағы алғашқы Covid карантині кезінде, Тим Вайннің YouTube арнасына жүктелді, бұл Вайннің «Plastic Elvis» атты эстрадалық бағдарламасының гастрольдік кезеңімен сәйкес келді.