Кіріспе
USS S 35 (SS 140) – АҚШ Әскери-теңіз күштерінің S класты суасты кемесі.
USS S 35 (SS 140) was an S class submarine of the United States Navy.
Құрылыс және іске қосу
S 35 кемесінің шағылысы 1918 жылдың 14 маусымында Калифорния штатының Сан-Франциско қаласындағы Bethlehem Shipbuilding Corporation компаниясымен жасалды. Ол 1919 жылдың 27 ақпанында Луиза С. Бейлидің қолдауымен суға жіберілді және 1922 жылдың 17 тамызында құрамына қабылданды.
1922-1941 жылдар
Оның класы үшін жақсартылған қозғалтқыштар сынақтан өткізіліп жатқанда, S 35 қыркүйек айында Коннектикут штатының Нью-Лондон қаласына, негізгі мердігер – Electric Boat Company компаниясының жөндеу жұмыстары үшін жіберілді. 25 қазанда осы компанияға тапсырылып, 1923 жылғы 7 мамырда қайта пайдалануға берілді. Шығыс жағалауы мен Кариб теңізінде жаттығулар өтті. Тамыз айының басында ол 1925 жылға дейін үй порты болған Калифорния штатының Сан-Диего қаласына келді. Содан кейін Азия флотына ауыстырылып, сәуірдің ортасында Сан-Францискодан (Калифорния) шығып, 12 шілдеде Филиппин аралдарындағы Кавиттегі Су асты кеме базасына жетті. S 35 филиппин суларында патрульдеу және типтік, бөлімдік және флоттық жаттығуларға қатысып, 1926 жылдың көктеміне дейін қызмет етті. Содан кейін дивизиясымен бірге Қытай жағалауына бет бұрды. Жаз және күз бойы Цинтаодан ұқсас операцияларды жүргізді. Қараша айында Филиппинге оралды, жөндеуден өткен соң жергілікті операцияларды қайта бастады. 1931 жылға дейін Филиппинде қысқы операциялар мен қытай суларында жазғы жұмыстарды жалғастырды. 1932 жылғы 2 мамырда солтүстікке емес, шығысқа қарай бағыт алды. Айдың соңында Перл-Харборға жетіп, Тынық мұхит флотына қосылды және 1940 жылдарға дейін жалғасқан жаттығулар, жөндеулер және флоттық жаттығулар кестесін бастады. 1934 жылы су асты кемелерінің шайқастағы торпедалық оқуларындағы ең жоғары жетістіктері үшін Marjorie Sterrett жауынгерлік кеме қоры сыйлығын жеңіп алды. 1941 жылғы сәуірде Сан-Диегоға (Калифорния) ауыстырылып, бейбітшілік айларында Батыс жағалауындағы дыбыс мектебіне қызмет көрсетті.
Екінші дүниежүзілік соғыс
1941 жылдың 7 желтоқсанында Жапонияның Перл-Харборға шабуыл жасауы АҚШ-ты Екінші дүниежүзілік соғысқа тартты. S 35 кемесі өз міндеттеріне қосымша қорғанысқа қадам салу жұмыстарын қосты; ал 1942 жылдың қаңтарында Калифорния штатындағы Маре аралына шектеулі модернизация мен жөндеуге көшті. 1942 жылдың наурыз айының соңында ол одан әрі солтүстікке бет алып, сәуір айының басында Голланд аралдарындағы жаңадан құрылған су асты кемелер базасына жетті.
Бірінші соғыс патрулі
12 сәуірде ол Голланд портынан шығып, Курил аралдарына қарай алғашқы әскери патрульдік сапарын бастады. 21 және 22 сәуірде қар мен тұман Парамуширо мен Онекотан бұғазына жақындауын жапты. 23 сәуірде ол үлкен жау суасты кемесін көрді, сонымен бірге ол да жау кемесіне көрінді. Екі суасты кемесі де суға батты. S35-те жарылыстар сезілді. Жарылыс салдарынан ол күткеннен де тереңге түсті, бірақ 220 фут тереңдікте бақылауын қайта алып, жоспарланған тереңдігіне оралды және сол аймақтан алыстады. 24 сәуірде ауа райы ашылып, Парамуширо алғаш рет көрінді. Бірақ екі күннен кейін S қайығы Атудан солтүстікке қарайғы екінші орнына жол тартты. 27 сәуірде келген кезде кемедегі аспаздың қызылшаға шалдыққандығы анықталды және Голланд портына қайта бағытталды. Оқшаулау мүмкін болмады, экипаждың жартысы бұл ауруды бұрын басынан өткермеген еді. Үш күннен кейін S-35 Аналаска базасына оралды. Экипажқа медициналық көмек көрсетілді, қайық тазаланып, жаңа жабдықтармен жарақталды; сондай-ақ, сонар мен радар сияқты заманауи құралдар сұралды.
Екінші соғыс патрулі
Мамыр айының соңында су асты кемесі теңізге шығуға дайын болды. 28 сәуірде ол жапондық шабуылдаушы күштердің Батыс Алеут аралдарына бет алғаны туралы барлау мәліметтеріне жауап ретінде батысқа қарай жылжыды. 30 сәуірде белгіленген аймаққа жеткен ол 2 маусымға дейін бетінде байланыссыз патрульдеуді жүргізді. 3 маусым күні таңертең Голланд портын бомбалау туралы хабар алынды. Әуедегі байланыстар, достық та, жау да, жиі болды, бірақ су асты кемесіне шабуыл жасалмады. 11 маусымда ол Голланд портына қайта толықтану үшін бұйрық алды, содан кейін жапондықтар басып алған Киска маңындағы шабуылдық операциялар үшін архипелагтың батыс бөлігіне бағытталды. 14 маусымда ол аралға жақындап, 23 маусымға дейін Сегула аралы арасында патрульдеді. Содан кейін ол Амчитка аралында қарап қалған S 27 сеңлес кемесін іздеуге қатысты, 25 маусымның кешкі уақытында өз патрульдік аймағына оралды және 29 маусымда Голланд портына қайтып келді. Беринг теңізінен өтетін жапондық күшті қорғаған қалың тұман оның патрульдік кезінде Алеут аралдарында сақталып, көрінуді нашарлатты және шабуылдық әрекеттеріне кедергі келтірді.
Үшінші соғыс патрулі
14 шілдеде S 35 қайтадан жолға шықты және ай соңына дейін Кискаға жапондық жабдықтау жолдарын бақылады. Одан кейін ол Голланд портына қарай бағыт алды, бірақ 7 тамызда Кисканы бомбалауға жоспарланған күшке ауа райы туралы ақпарат беру үшін аралдың солтүстігіне және батысына бұрылды. Шабуылдан кейін ол Голланд портына қайтып оралды, содан кейін Сан-Диегоға бет алды, онда алты апта бойы күрделі жөндеуден өтіп, дыбыс мектебіне қызметтер көрсетті.
Төртінші әскери қарауыл
20 қазанда ол Уналаскаға оралды. 26 қазанда ол төртінші соғыс патрулі үшін портынан шықты. Содан бастап 22 қарашада қайтып келгенге дейін, ол Paramushiro, Атту, Киска конвой жолдарында іздеу кезінде қатты толқындармен, дауылдармен және жеткіліксіз әрі ескірген жабдықтарынан туындаған мәселелермен күресті. 25 қарашада ол Голланд портына оралды.
Бесінші әскери қарауыл
Салқын ауа-райы Тынық мұхитының солтүстік бөлігіндегі климаттық қауіптерге қосымша қиындық тудырды; бірақ 11 желтоқсанда S 35 қайтадан Датч-Харбордан шықты. 15 желтоқсанда ол Атту мен Кискаға бағытталған жау кемелерін тоқтату операциясын бастады; алайда 17 желтоқсанда өткір аппендицит салдарынан Аляскадағы Адакқа келуге мәжбүр болды, онда науқасқа көмек көрсету үшін гидросамолетке ауыстырылды. 18 желтоқсанда ол кездесу орнына жақындады, бірақ жау ұшақтары оны байқап алды. 19 желтоқсан күні таңертең ол ауыстыруды аяқтады, содан кейін Кисканың шығысында патрульдеуді жалғастырды. 21 желтоқсанның кешкісін Амчитка жанында су үстінде жүзген кезде дауылға тап болды; ал кешке қарай толқындар көпірдің үстінен өтіп, басқару бөлмесіне құлады. Контракт мұнарасының люгі жабылуға бұйрық берілді. Соңғы толқын да көпірдің үстінен өтіп, капитан, лейтенант Х.С. Монроны люкке лақтырып жіберді. Жарақат алған Монро өз кабинасына қайтты, бірақ біршама уақыттан кейін, шамамен сағат 18:30-да, басқару бөлмесінен шыққан "өрт!" дауысынан оянды. Негізгі электр кабельдерінен шыққан ұшқындар мен көк жалын алдыңғы батареядан ағылып жатты. Бөлме түтінге толып, су кабелдерді суға батырып, қысқа тұйықталуға себеп болды, ол басқару бөлмесінің түбіне көтерілді. Басқару бөлмесіндегі өрт сөндірілді, бірақ бірден алдыңғы батареяда қайта жалынданды. Өрт сөндіргіштердің әсері болмады. Алдыңғы екі бөлім тасталып, батареяны тоқтатуға кірісті. Өрт қайтадан басқару бөлмесінде пайда болды, ал алдыңғы батареядағыдай, сөндіргіштер көмектеспеді. Басқару бөлмесі түтінге толып кетті. Қозғалтқыштар тоқтатылды. Бөлме бос және жабық қалды. Қысқа тұйықталулар тарады. Электр жабдықтары істен шықты. №2 басты балласт резервуарының үстіңгі бөлігінде тесік пайда болды және екі ауа банкасының құбырлары үзілді. Сағат 18:55 шамасында басқару бөлмесіне қайта кіруге жасалған әрекеттер сәтсіз аяқталды. Біршама уақыттан кейін екі ерікті, оттегімен толтырылған өкпелерді пайдаланып бөлмеге кірді; жарыс-оқ жинағын суға батырып, көбірек еркін борт алу үшін №3 басты балласт резервуарын жартылай жарып, алдыңғы батареяны оқшаулау үшін қосалқы индукцияны өшірді. Су асты кемесін құтқару үшін күрес жалғасты. Қозғалтқыштар қайта іске қосылды, кабелдерде әлі де ұшқындар пайда болып тұрған жерге өрт сөндіру күзеті қойылды және су деңгейін төмендетуге көмектесу үшін тізбек құрылды. Сағат 20:00-ге дейін барлық өрт сөндіргіштер босады. Бірақ S 35 қолмен басқарылатын күйде шығысқа қарай қозғалды. 22 желтоқсан күні таңертең жаңа өрттер пайда болды. Екі рет, сағат 07:00 және 11:00-де жарылыстар экипажды көпірге шығарды. Бірақ осы жарылыстар өрттің өзінен өшуына себеп болған сияқты. Екінші жарылыстан кейін алдыңғы батарея жеткілікті түрде разрядталды және кабельдер басқару бөлмесіндегі өрттің алдын алу үшін жеткілікті түрде үзілді. Алайда алдыңғы батарея бөлімінен шыққан түтін Кулук шығанағына кіргенше және батарея ажыратылғанша проблема болып қала берді. 24 желтоқсан күні түскісін кеме желдетілді, медициналық көмек көрсетілді, төрт адам ауруханаға жатқызылды, төсек-орын, жастық және киім-кешек кептірілді. 29 желтоқсанда S 35 эскортталып Датч-Харборға келді. Қолданылатын жабдықтар басқа S су асты кемелеріне орнату үшін алынып тасталды, ал 1943 жылдың 14 қаңтарында ол жөндеу үшін Пьюгет-Саунд теңіз кеме жасаушылығына ұзақ сапарға шықты. 29 қаңтарда Вашингтон штатының Брементон қаласына келгеннен кейін жөндеу жұмыстары көктемге дейін созылды. 20-31 мамыр аралығында жөндеуден кейінгі сынақтар жүргізілді, ал 3 маусымда ол қайтадан солтүстікке бет бұрды. Су асты кемесі мен оның экипажын құтқарудағы батылдығы мен адалдығы үшін лейтенант-коммандер Стоун мен бас электрик Фредерик Х. Барберо әскери емес батылдығы үшін Әскери-теңіз күштері мен теңіз жаяу әскерлерінің медалімен марапатталды.
Алтыншы әскери қарауыл
11 маусымда Голландия портына келген соң, 17 маусымда ол қайтадан батысқа бет бұрды. Көптеген материалдық шығындарға қарамастан, оның орташа жылдамдығы сағатына 5 түйірден аспады, ол Курил аралдарына қарай жол тартты және 25 маусымда патрульдік аймағына жетті. 26 маусымда ол Онекотан бұғазынан өтті, ал 27 маусымда патрульдеудің алғашқы нысанасы – ірі жапондық жүк кемесін көріп қалды. Бірақ, нысана көп ұзамай Бірінші дүниежүзілік соғыс үлгісіндегі суасты қайығынан қашып, әрдайым болатын тұманға сіңіп кетті. Материалдық ақаулар проблема туғызуын тоқтатпады. Оның оң жақ қозғалтқышы жақын арада істен шықты, ал жөндеу жұмыстары басталғанда, жүк кемесі мен эсминец оның орнына келетін бағытта жақындап келе жатқаны байқалды. Жарты сағаттан соң, екі жау кемесі біреуі сол жаққа, екіншісі оң жаққа бұрылып өтіп кетті. Жөндеу жұмыстары қайта жалғасты. 29 маусым таңында қозғалтқыш қайтадан іске қосылды. 30 маусымда S 35 солтүстікке қарай Араидоға, содан кейін Камчатка түбегіне, одан жағалау бойымен төмен жылжып, Шимусу, Парамуширо және Араидо бұғаздарын бақылады. 1 шілдеде ол тұманнан ашық жер тапты және траулерлерінің оралуын күтіп тұрған балық аулау кемесін көрді. 18:02-де ол он секундтік интервалмен екі торпеда атып, біріншісінің тигенін көрді, ал екіншісі нысанаға қарай бағытсыз су арқылы ұшып бара жатқанын байқады. 18:06-да үшінші торпеданы атып, нысананың жарылып, оң жаққа қарай ауысқанын көрді. 18:21-ге қарай 5430 тонналық "Баншу Мару №7" жоғалып кетті, бірақ оның болған жерінде басқа кемелер қалды. S 35 қайтадан торпедаларды орналастырып, оқ ату позициясына бұрылды, бірақ 18:25-ке қарай жаңа нысаналар тұманға сіңіп кетті. Бес минуттан соң, жылдам бұрандалардың шуы естілді, суасты қайығы қашқыштық тактиканы қолданып, аймақтан шықты. 2 шілдеде S 35 конвой маршруттарына ауысуға бұйрық алды. 4 шілдеде келген ол 16 шілдеге дейін сонда қалды. Соңғы күннің таңында ашық ауа райы орнады, ал түстен кейін суасты қайығы, көрінетіндей, ұшақпен бірге патрульдеп жүрген эсминецті көрді. Ұшақ базаға қарай жоғалып кеткен соң, S 35 шабуылға дайындалды. 15:41-де ол эсминецке жақындаса бастады. Шамамен 15:42-де эсминец оны байқады. Суасты қайық тереңге шөкті. Күннің қалған бөлігінде және түнгі уақытта екі қарсылас позиция үшін маневр жасады: S 35 тереңдік зарядтарынан қашып, тиімді оқ ату позициясын алуға тырысты, ал эсминец суасты қайықты қашқыштық тактикада ұстап, оның орнын анықтап, шешуші тереңдік зарядтарын жеткізуге тырысты. Бір тарап та жеңіске жетпеді. 17 шілде таңында S 35 аймақтан шығып, Алеут аралдарына қайтып келе бастады. 21 шілдеде ол Аттуға келді, ал 25 шілдеде Голландия портына тоқтады. Патрульдеу кезінде бес ғана ашық күн болды, төртеуі жартылай ашық, ал қалғаны нашар көрінумен тұманды болды.
Жетіінші соғыс патрулі
6 тамызда S 35 жетінші соғыс патрулін бастады. Голландия портынан шығып, Атуға бағыт алды, содан кейін Massacre Bay-де толықтырып, патрульдік аймағына жол тартты. 11 тамызда кеме көрінді, бірақ жақындаса алмады. 19 тамызда сол жақ қозғалтқыштың коленвал және білістерінде жарықтар пайда болды, сондықтан Голландия портына қайтып келді. Оралғаннан кейін күрделі жөндеу жұмыстары жүргізілді. 26 қарашада ол Курил аралдарында қайтадан іздеуге дайын болды. Сол күні жолға шығып, 8 желтоқсанда бекетке жетті. Келесі он күн бойы Онекотан, Соя Араидо және Оминтао Мушаши Кашивабара кеме жолдарында теңіз қатты болды, қар жауып, "жеңіл мұздану" байқалды. 19 желтоқсанда солтүстікке қарай жылжыды, Камчатка түбегін танып-білді, содан кейін үйге қайтты. Жолда инженерлік ақаулар қайтадан күшейіп, жөндеуге шамамен 20 сағат кетті. 25 желтоқсанда Атуға келді, ал 30 желтоқсанда соңғы соғыс патрулін аяқтау үшін Голландия портына кірді.
Omintao Mushashi Kashiwabara shipping lanes. On 19 December, she shifted north; reconnoitered the Kamchatka peninsula; then, headed home. En route, engineering defects again became critical, and almost 20 hours were spent in repairs. On 25 December, she arrived at Attu; and, on 30 December, she entered Dutch Harbor to complete her last war patrol.
1944 жылдың қаңтары 1945 жылдың наурызы
Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде құрастырылған су асты кемелері жаңадан салынған кемелерге алмастырылды. Алютиялық S типті су асты кемелері, басқа аймақтардағы кемелер сияқты, оқу қызметіне жіберілді немесе қолданудан шығарылды. S 35 су асты кемесі 1944 жылдың ақпан айының ортасында Перл-Харборға келді және дереу оқу операцияларын бастады. Көктемде ол Маршалл аралдарына бағытталды. Жаз бойы Маджуро және Эниветоктан оқу қызметтерін ұсынды, содан кейін Перл-Харборға қайта оралды. 1945 жылдың қаңтар айында тексеру және жөндеу жұмыстары үшін Сан-Диегоға аттанды, ал ақпан айында Оахуға зардапты жою мектебінің кемесі ретінде қайта оралды.
Пайдаланудан шығару және жою
1945 жылғы 19 наурызда қызметтен шығарылған, ол мектеп кемесі ретінде, содан кейін нысана кемесі ретінде пайдаланылды. Оның қаңқасы 1946 жылғы 4 сәуірде торпедамен батырылды. Оның қалдықтары 2020 жылғы 4 тамызда жарияланған "Жоғалған 52" жобасы арқылы табылды.