Кіріспе

Польшаның ұлттық қайта жаралуы (Narodowe Odrodzenie Polski), қысқартылып NOP деп аталатын, Польшадағы ультраұлтшыл, өте оңшыл саяси партия. Варшава аудандық соты мен Ұлттық сайлау комиссиясы тіркеген. 2015 жылғы сайлау нәтижесі бойынша партияның Польша парламентінде мандаты болған жоқ. Бұл партия Еуропалық Ұлттық Фронттың құрамында болды.

Антисемитизм және расизм

NOP бірқатар үкіметтік органдар, үкіметтік емес ұйымдар, академиялық мекемелер және жеке сарапшылар тарапынан, мысалы АҚШ Мемлекеттік департаменті мен Расизм және төзімсіздікке қарсы Еуропалық комиссиясы (ECRI) антисемиттік ұйым деп жарияланды. Қазіргі антисемитизм мен расизмді зерттеу жөніндегі Стивен Рот институтының мәліметінше, NOP неофашизм мен антисемитизмнің зорлық-зомбылық формаларын, оның ішінде Холокостты жоққа шығаруды насихаттайды. Британдық тарихшы доктор Джон Поллардтың сөзіне қарағанда, NOP-тағы неонацистік элементтердің расизм мен гомофобиясы Еуропалық Одақтың басқа мүше елдерінде алаңдаушылық тудырып отыр. NOP-тің әрекеттерін Антиқарсыласу лигасы да айыптап, оны ашық антисемиттік экстремистік ұйым деп санайды. "Варшава дауысы" журналы хабарлағандай, Польшаның Ұлттық жаңғыру манифесінде "Еврейлер Польшадан шығарылады, ал олардың мүлігі тәркіленеді" деген сөйлем тікелей Адольф Гитлердің "Майн Кампф" еңбегінен алынған. Журнал сондай-ақ, партияда қолданылатын ресми сәлемдесу белгісі – нацистерге тән қол көтеру қозғалысы екенін мәлімдейді. 2000 жылдың наурыз айында Лодзь қаласында Марек Эдельманның үйіне – ол Варшава геттосы көтерілісіндегі қолбасшының орынбасары және көтерілістің соңғы тірі көшбасшысы болған – "Еврейлер сыртқа!" деген ұранмен бірге свастикалар мен NOP символдарымен бояу шашырылған. Польша президенті мен премьер-министрі бұл оқиғаға наразылық білдіріп, Эдельманға қолдау және кешірім хаттарын жіберді. NOP-тің алдыңғы ұйымы – Ұлттық радикалдық институт (Instytut Narodowo Radykalny, INR) Батыс және Польшаның Холокостты жоққа шығаратын әдебиеттерін жариялауға қатысқан. 1997 жылы INR "Холокост туралы миф" деген атпен Батыстың Холокостты жоққа шығарушылардың аудармаларынан тұратын жинақ шығарды. 2006 жылы NOP сотталған британдық Холокостты жоққа шығарушы Дэвид Ирвингтің Австриядағы түрмеден босатылуына қолдау көрсетіп, "Дэвид Ирвинг – Uwolnić prawdę" ("Дэвид Ирвинг – Ақиқатты босату") деген ұран жазылған плакат шығарды. Партия 2006 жылғы Израиль-Ливан қақтығысы кезінде Израильді бомбалауды қолдады, плакатта "Бомбы на Израиль – Już czas!!!" ("Израильге қарсы бомбалар – уақыт келді!!!") деп жазылған. 2006 жылдың 13 тамызында NOP жетекшісі Адам Гмурчик NOP Атқару кеңесі атынан "Израил должен быть уничтожен!" ("Израиль жойылсын!") деген мәлімдеме жасады, Израильді халықаралық әскери билікке алуды талап етіп, Иерусалимнің әкімшілік басқаруын Папа Бенедикт XVI және оның ізбасарларына беруді ұсынды. 2007 жылдың 14 сәуірінде Краковта NOP митингісі кезінде антисемиттік ұрандар айқайланды және қатысушылар фашистік қозғалыстар жасады. Прокуратураның жүргізген тергеуі 2007 жылдың 26 қарашасында тоқтатылды, себебі қылмыскерлер анықталмады және іс қылмыстық құқық бұзушылық ретінде қарастырылмады.

Сайлаулар

2001 жылы NOP алғаш рет парламенттік саясатқа қатысуға тырысты. Жаңадан құрылған NOP ұйымы, «Жаңа күштер альянсы» (Sojusz Nowych Sił) ұлтшыл сайлау блогы «Альтернативті әлеуметтік қозғалысқа» (Alternatywa Ruch Społeczny) қосылды. NOP кандидаттарының арасында ашық түрде неонацистік «Ұлттық социалистік фронттың» (Front Narodowo Socjalistyczny) жетекшісі Марцин Радзевич болды. ARS сайлаушылардың 0,5%-дан азын алды, ал альянс таратылды. 2005 жылғы парламенттік сайлауда NOP дауыстардың 0,06%-ын алды. 2006 жылғы жергілікті өзін-өзі басқару аймақтық сайлауында партия 0,30%, яғни шамамен 41 000 дауыс жинады. 2007 жылғы парламенттік сайлауда NOP төрт сайлау округінде 42 407 дауыс алды. 2010 жылғы жергілікті өзін-өзі басқару аймақтық сайлауында партия дауыстардың 0,24%-ын алды. 2011 жылғы парламенттік сайлауда NOP сенаторы Анетта Стемлер 1-ші сайлау округінде 2934 дауыс, немесе 3,10% алды. Ол сенатқа өте алмады. 2011 жылғы парламенттік сайлаудан кейін NOP енді ешқандай сайлауға қатыспады, Сеймге, Сенатқа, тіпті жергілікті сайлауларға да қатыспады. Сайлау жылы # дауыс саны % дауыс саны # жеңіліп алған орын саны +/– 2001 54,266 0,42 2005 7,376 0,06 2006 41,000 0,30 2007 42,407 0,30 2010 ? 0,24 2011 2,934 0,02