Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сэр Уведел Прайс, 1-ші баронет (14 сәуір 1747 – 14 қыркүйек 1829), "Көркемдік туралы эссе, Көркем және Ұлымен салыстырғанда" (1794) еңбегінің авторы, 1790-шы жылдардағы "Көркемдік пікірталасының" ортасында болған Херефордширдегі жер иесі болды.
Sir Uvedale Price, 1st Baronet (baptised 14 April 1747 – 14 September 1829), author of the Essay on the Picturesque, As Compared with the Sublime and The Beautiful (1794), was a Herefordshire landowner who was at the heart of the 'Picturesque debate' of the 1790s.
Өмір жолы
Уведал Прайс – Роберт Прайстың әйелі Сара Баррингтонмен болған әуесқой суретшінің үлкен ұлы, ал Сара Баррингтон – Джон Шут Баррингтонның қызы, 1-ші виконт Баррингтон. Этон мен Оксфордтың Крайст-Черч колледжінде білім алған Прайс 1768 жылы, әкесі 1761 жылы және әкесінің әкесі (Уведал Томпкинс Прайс) 1764 жылы қайтыс болғаннан кейін бірнеше жыл өткен соң, Foxley (Герефордширдегі Язор) отбасылық мүлігін мұраға алды. Жастығында Прайс Лондонның қоғамдық өмірінде белгілі болды және бір кезде "өз заманының макароны" деп сипатталды. Бірақ мұраға ие болғаннан және Джордж Карпентердің кіші қызы, Леди Кэролайн Карпентермен үйленгеннен кейін, ол Фокслиде қоныстанды, мүлікті басқарды, пейзаж туралы теорияларын дамытты, сондай-ақ классикалық тілдердің айтылуына қатысты даулы еңбектер жасады. 1793 жылы Герефордширдің жоғары шерифі қызметін атқарды және 1828 жылдың 12 ақпанында баронет титулы алды. Өмірі бойы Прайс сэр Джордж Бомонт пен оның әйелі Маргарет Бомонтпен достық қарым-қатынаста болды, олармен көп хат алмасты. Ол сонымен қатар мемлекет қайраткері Чарльз Джеймс Фокспен өмір бойы дос болды, Уильям Вордсвортпен таныс болды, ал кейінірек Элизабет Барретт Браунингпен хаттасты. Ол 1829 жылы 82 жасында грек және латын тілдерінің айтылуы туралы еңбегін басып шығарғаннан кейін дүниеден өтті. Оның жалғыз ұлы Роберт 2-ші (және соңғы) баронет болды.
Uvedale Price was the eldest son of Robert Price, an amateur artist, by his wife the Hon. Sarah Barrington, daughter of John Shute Barrington, 1st Viscount Barrington. Educated at Eton and at Christ Church, Oxford, Price inherited the family estate of Foxley (in Yazor in Herefordshire) when he came of age in 1768, a few years after the death of his father in 1761 and of his grandfather (Uvedale Tomkins Price) in 1764. As a young man Price was a figure on London's social scene, and was once described as the "macaroni of his age," but with his inheritance and his marriage to Lady Caroline Carpenter, youngest daughter of George Carpenter, 1st Earl of Tyrconnel, he settled down at Foxley to tend to the estate and develop his theories on landscape, as well as equally controversial work on the pronunciation of the Classical languages. He served as High Sheriff of Herefordshire in 1793, and was created a baronet on 12 February 1828. During his life, Price was befriended by Sir George Beaumont and his wife Margaret Beaumont, with whom he corresponded extensively. He was also a lifetime friend of the statesman Charles James Fox as well as being acquainted with William Wordsworth, and in later life, a correspondent of Elizabeth Barrett Browning. He died in 1829 aged 82, having finally printed his work on Greek and Latin pronunciation. His only son Robert succeeded as 2nd (and last) baronet.
Суреткерлік және ландшафт теориясы
Прайс өзінің идеяларын жақын көршісі Ричард Пэйн Найтпен бірге дамытты, оның «Ландшафт» поэмасы Прайс жазған эссемен бір жылда жарық көрді, ол «Көркем» пейзаждың түрі ретінде оның теорияларын сипаттайды. Алайда, Прайс эссесі мен Найт поэмасынан бұрын, 18 ғасырдың басында Францияда «суретші стилінде» болу қасиетін білдіретін «питорреск» термині қолданылған. Поуп 1712 жылы «Кариллге хат» еңбегінде осы сөзді ағылшын тіліне «picturesque» деп енгізді. Бұл термин 18 ғасырда көптеген ағылшын авторлары қолданды (қ. Оксфорд ағылшын сөздігі «picturesque»), содан кейін Багехот «Әдеби зерттемелер» (1879) еңбегінде оны «сұлулық, биіктік немесе ұлылықтан өзгеше қасиет» деп сипаттады. Прайс үшін «Көркем» – әдемі мен салтанатты арасындағы жағдайды білдіреді. Практикалық тұрғыдан алғанда, ол Ланселот «Қабілетті» Браунның салған үлгісіндегідей, бәрін жоюдың орнына ескі ағаштарды, соқпақ жолдарды және бедерлі беткейлерді сақтауды ұсынды. Мысалы, Прайс «Әдемі» пейзаждың классикалық және табиғи симметрияға құштарлығын сынап, табиғатты формалды емес және асимметриялық тұрғыдан қарастыруды ұсынды. Прайс идеялары көркемдік және әдеби орталарда көптеген пікірталастарға себеп болды: мысалы, Джейн Остин «Нортангер аббаттығы» романында оларды пародиялады. Прайс эссесін бірнеше рет, қосымша материалдармен қайта жариялады және Хамфри Рептонмен ландшафт дизайнына қатысты оның тәсілі туралы пікірталасқа түсті. Сондай-ақ, ол Пэйн Найтпен де келіспеді, өйткені оның ландшафт теориялары эзотерикалық көзқарасқа ие болды.
Price developed his ideas with his close neighbour Richard Payne Knight, whose poem 'The Landscape' was published the same year as Price's Essay delineating his theories on "The Picturesque" as a mode of landscape. Well before Price's Essay or Knight's poem, however, the term pittoresque was used in early 18th century France to refer to a property of being "in the style of a painter". Pope, in his "Letter to Caryll", brought the word into English as "picturesque" in 1712. The term was used by various English authors throughout the 18th century (cf. Oxford English Dictionary 'picturesque') before being described by Bagehot in Literary Studies (1879) as "a quality distinct from that of beauty, or sublimity, or grandeur." For Price, the Picturesque was more specifically defined as being located between the Beautiful and the Sublime. In practical application this meant that his preferred mode of landscaping was to retain old trees, rutted paths, and textured slopes, rather than to sweep all these away in the style that had been practised by Lancelot "Capability" Brown. Price contested, for example, the obsession of "The Beautiful" with Classical and natural symmetry, arguing instead for a less formal and more asymmetrical interpretation of nature. Price's ideas led to much debate in artistic and literary circles: they were parodied, for example, by Jane Austen in Northanger Abbey. Price republished the Essay several times, with additional material, and entered into a public debate with Humphry Repton over the latter's approach to landscape design. He similarly fell out with Payne Knight, whose theories of landscape betrayed a more esoteric attitude.