Кіріспе

АҚШ Әскери-теңіз күштеріндегі Балау класындағы су асты кемесі

|

Су астында

Торпеда қоры таусылғаннан кейін, Трепанг аймақтан шығып, Маршалл аралдарына бағыт алды. Ол 23 қазанда Маджуроға жетіп, Бушнелл су асты кемесіне жөндеуге және қысқа оқуға түсті.

Екінші соғыс патрулі: 1944 жылдың қарашасы - желтоқсаны

16 қарашада «Трепанг» Филиппин аралдарына қарай «қасқыр үйірінің» басын бастап жолға шықты, оған «Сегундо» және «Рэйзорбек» сеңлі кемелері де қосылды. Қасқыр үйірі «Ройдың рейнджерлері» деп аталды, себебі «Трепангтың» өзінің командирі Рой М. Давенпорт үйірге жетекшілік етті. 6 желтоқсанда ауа райы қараңғы, желді және дауылды болды, «Трепангтың» мұнарасы бір күндік теңіз астындағы күзеттен кейін су бетіне шықты. Бағытын терең суға қарай өзгерте келе, ол солтүстіктен жақындап келе жатқан кемелерді байқады. Тергеу үшін жақындасқанда «Трепанг» конвойде жеті ірі кеме және үш эскорт кемесін санады, олар Филиппинге қарай баяу жылжыды. «Трепанг» өзінің «табысы» туралы хабарды үйір басшысына жіберіп, суға батып кетті. Су асты кемесі тура атып, «Баншу Мару» №31 жүк тасушы кемесі мен «Джинё Мару» жүк кемесін бірден-бірге суға батырып, үшінші кеме «Фукуё Маруға» зақым келтірді. Бірақ «Трепанг» «Фукуё Маруды» жоюға дайындалып тұрғанда, үшінші жүк кемесі өзінен-өзі жарылып, суға батып кетті. Осы кезде «Сегундо» мен «Рэйзорбек» оқиға орнына келгенде, «Трепанг» қалған барлық торпедаларын төртінші кемеге атып жіберді, ол жарылып, көп ұзамай суға батып кетті. Алайда, бұл төртінші кеменің суға батқаны жапондық деректерде расталмады. Осы уақытта қалған екі американдық су асты кемелері қираған конвойдың қашқан қалдықтарын жоюға тырысып, екі кемені батырды, олардың біреуі американдық әскери-теңіз авиациясының көмегімен болды. Торпедалары біткен «Трепанг» Рождествоға дейін Пёрл-Харборға қайтып келді. Осы соғыс патрулінен кейін, соғыстың ең көп марапатталған су асты кемешілерінің бірі Давенпорт «Трепангтан» АҚШ Әскери-теңіз академиясында инструктор болып жұмыс істеу үшін жағалауға кетті.

Үшінші соғыс патрулі: 1945 жылдың қаңтар-наурыз айлары

Тағы да Хонсюға қарай жүзіп, енді командир Аллен Р. Фауст басқаратын "Трепанг" "Макс Мопс" деп аталған "Пайпер", "Помфрет", "Боуфин" және "Стерлет" субмариналарымен бірігіп, Токионың оңтүстігіндегі шығыс аралдар тізбегі – Нанпо аралдары арқылы анти-пикеттік кемелерді тазалау операциясын жүргізді. Мақсаты – 58-ші тапсырмалық күшінің ұшақ тасымалдаушылары үшін теңіз жолдарын ашу болды. Бұл күш стратегиялық Иво Джима аралына шабуыл жасап, Жапонияның өзіне шабуылдауға және оны бейтараптандыруға дайындалып жатқан еді. Патрульдеу кезінде "Трепанг" ешқандай маңызды нысандарды таппады және Токиоға шабуыл жасаған ұшақ тасымалдаушыларын құтқарушы ретінде жұмыс істеуге мәжбүр болды. 1945 жылдың 24 ақпанында "Трепанг" 875 тонналық "Усуки Мару" жүк кемесін батырып, тағы бір шағын жағалау кемесінің мұртынан айырды. Зақымдалған кемені аяқтау маневрі жасағанда, жақын маңдағы мүйістен бірнеше суастына қарсы кемелер пайда болып, "Трепангке" қарай жиналды. Жапондықтар жеті сағат бойы тереңдік зарядтарымен шабуыл жасағанда, "Трепанг" терең суға шұғып кетті. 14 наурызда "Трепанг" Инубосаки жағалауында IJN күзет қайығы "Кайко Маруды" батырды. 17 наурызда "Трепанг" 117 тонналық "Цукиура Мару" (бұрынғы тунец және бонито балық аулау қайығы) пикеттік кемесіне шабуыл жасап, Торисима маңында батырды.

Төртінші соғыс патрулі: 1945 жылдың сәуірі мен мамыры

Наурыз айында Гуамға оралғаннан кейін Трепанг Жасыл теңізге бет алды, кең аумақты, сайлау сулары бар және сондықтан "қауіпті" аймақ. Қауіпке қарамастан, су асты кемесі жақсы өзін көрсетті, 28 сәуірде 1000 тонналық десанттық кеме, No.146 көлігін, екі күннен кейін 4667 тонналық, ауыр жүк тасыған Михо Мару кемесін және 4 мамырда оның оқ-дәрі қоймасына тиіп, жарылысқа ұшыраған No.20 мина іздеуші кемесін баттырды. Сонымен қатар, су асты кемесі ағашпен жүктелген қайыққа оқ ату үшін су бетіне шықты. Бұл кеменің жалғыз экипаж мүшесі, кореялық, қол тілінен жақсы түсінбеді және барлау үшін пайдалы болмайтындықтан, құрал-жабдықтар мен азық-түлікпен қайта кемесіне отырғызылып, жолға жіберілді. Сары теңізден шығып, Трепанг Гуамға қайтып оралғанға дейін Қытайдың Шанхай қаласына жасалған B-25 Mitchell бомбалау шабуылдарында және Токиоға жасалған B-29 Superfortress бомбалау шабуылдарында құтқару қызметін атқарды.

Бесінші соғыс патрулі: 1945 жылдың маусым - шілдесі

Трепангтың бесінші әскери патрулі екі бөлікке бөлінді – біріншісі кемеге құтқарушы рөлінде жұмыс істеуге мүмкіндік берді, ал екіншісі оған солтүстік-шығыс Хонсю және шығыс Хоккайдо аймақтарында шабуылдық рөл берді. Алғашқы рөлінде ол Токио шығанағының оңтүстік-шығысындағы белгілі бір аймаққа жетті. 1945 жылғы 22 маусымда ол Тынық мұхитында, Жапонияның Хонсю жағалауындағы Дайозаки маяғынан оңтүстік-шығысқа қарай, АҚШ Әскери-әуе күштерінің B-29 Superfortress бомбалаушыларынан үш бомба түсті, олар кеменің жанынан өтті – біреуі кеменің сол жақ қанатына, екеуі оң жақ қанатына жақын жерге құлады. Кеме зақымдануға немесе жандарға залал келтірмеді. Бұрынғы екі құтқару операциясынан өткесін, Трепангтың экипажы ұзақ, көңілсіз күндерді күтті, олар шеңбер, шаршы немесе үшбұрыш пішіндес қозғалыстармен бірқалыптылықты бұзуға тырысты. Алайда, 1945 жылғы 24 маусымда сағат 12:00-ге дейін, оның құтқарушылық міндетінің алғашқы күнінде, қарауылдар жоғарыда гүлдейтін парашютті байқады және жақында Токиоға Superfortress эскорттап ұшып бара жатқан P-51 Mustang истребителінің апатқа ұшырағанын көрді. Трепанг толық қуатқа көтеріліп, көп ұзамай құлаған ұшқышты, АҚШ Әуе күштерінің екінші лейтенанты Ламар Кристианды аман-есен алып шықты. Маневр кезінде басқа Mustang, АҚШ Әуе күштерінің бірінші лейтенанты Фрэнк Айрес басқарған, ол да қиын жағдайда екенін радиоарнасы арқылы хабарлады және ұшқыш құтқаруға рұқсат сұрады. Трепанг Айреске алғашқы құтқару аяқталғанша "сабырлы болуды" айтты. Айрес Кристиан кемеге аман-есен жеткенше, су асты кемесін айналып өтті. Содан кейін Айрес кемеге мінсіз секіріп, Трепангтан біршама қашықтықта қонды және жақын арада кемеге көтерілді. 1945 жылғы 27 маусымда Трепанг екі ұшқышты Тигроне су асты кемесіне тапсырды, ол 30 басқа ұшқыштармен бірге үйіне қайтып бара жатқан еді. Көшіру ортасында су асты кемелері "Boxkite" (іздеу-құтқару ұшағы) радиосынан 1945 жылғы 26 маусымда құлаған 504-ші бомбалау тобының Superfortress 44-70109 экипажының Жапонияның Нагоя портынан біршама қашықтықта жүзіп жүргенін естіді. "Спрингер" кемесімен бірге, Тигроне кемесіне жолаушыларды түсіріп жатқан Трепанг алға жылдамдады. Екі су асты кемесі Superfortress экипажын құтқару үшін жарысты. Трепанг толық жылдамдыққа көтеріліп, бірінші болып оқиға орнына жетті. Ол төрт топтағы сегіз тірі қалған адамды тапты, олар мұхиттың шамамен бір шақырайым аумағында тарап кеткен. "Спрингер" оқиға орнына жеткен кезде, Трепанг жеті ұшқышты алып қойған еді. "Спрингер" соңғы адамды алып шықты. Superfortress экипажының төрт мүшесі аман қалмады, олар ұшақта тұтқындалып, жанып жатқан парашюттері істен шыққанда қаза тапты немесе жоғалып кетті. 1945 жылғы 30 маусымда "Devilfish" су асты кемесімен кездесуге бара жатқанда, Трепанг 492 тонналық мина тазартқыш және 600 тонналық жүк тасушы кеме ретінде сипатталған, екі 37 миллиметрлік зеңбірекпен қаруланған шағын жүк кемесін байқады және кеменің палубалық зеңбіректерімен батырды. Өртенген кемеден он шақты жапон сарбазы тұтқынға алынудан бас тартып, суға батып кетті. Содан кейін Хонсюдің шығыс жағалауында патрульдеу кезінде Трепанг 1945 жылғы 7 шілдеге дейін ешқандай нәтижеге қол жеткізбеді, сонда ол үш кемеден тұратын жағалау конвойын байқады. Ол жетекші "Кун Мару No2" кемесін торпедалап батырды, бірақ қалған кемелер қашу әрекетін жасап, оқиға орнынан толық жылдамдықпен қашып кетті. Теңізге қарай бет алған "Трепанг" кенеттен екі тереңдік зарядының жарылысынан дірілдеді. Бір жапон ұшағы жаяу суларда "Трепанг" көлеңкесін байқап, оған тереңдік зарядымен шабуыл жасады. Барлығы да мақсатын оздырды. Тағы бір құтқарушылық тапсырма алған "Трепанг" Жапон аралдарына британдық және американдық ұшақ тасымалдаушыларының шабуылдарынан құлаған ұшқыштарды алуға дайындық жасады. 1945 жылғы шілдедегі осы сапар барысында ол лейтенант, кіші сыныпты, Билл Кингстонды құтқарып қалды. Сонымен қатар, 1945 жылғы 14 шілдеде ол Жапонияның Камаиши қаласына қарсы үш линкор мен ауыр крейсердің жағалауға жасаған бомбалауына куә болды, оның барысында "Трепанг" 100 тонналық Lugger кемесін палубалық зеңбірегімен батырды деген хабар тарады. Соғыс осы уақытқа дейін қарқынды жүріп жатқандықтан, "Трепанг" Перл-Харборға жөндеуге қайтып келді. Ол жерде ол Хиросима мен Нагасакиге атом бомбалары тасталғанын, Кеңес Одағының Қиыр Шығыс соғысына кіргенін, Жапонияның капитуляция шарттарын қабылдағанын және, ақыры, 15 тамызда бейбітшілік орнағанын көрді.

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі кезең

"Трепанг" кемесі күрделі жөндеуден кейін Перл-Харбордан шығып, 1945 жылдың 3 қыркүйегінде Сан-Диегоға келді. 1946 жылдың 27 маусымында қызметтен босатылып, Калифорния штатындағы Вальехода, Маре аралы әскери-теңіз кеме жасау қоймасында резервке қойылды. "Трепанг" 1967 жылға дейін резервте тұрды. 1962 жылдың 11 маусымында AGSS 412 белгісімен қосымша су асты кемесі ретінде қайта жіктеліп, корпустық белгісі өзгертілді.