Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гренландиядағы саяси партия
Political party in Greenland
Инуит Атакатигиит (Inuit Ataqatigiit, «Халықтың бірлестігі») – Гренландияның тәуелсіз мемлекет болуын мақсат тұтатын демократиялық социалистік, сепаратистік саяси партия. Партия 1976 жылы саяси ұйым ретінде құрылды және 1970-ші жылдардағы Даниядағы жастар радикализмінің күшеюінен туындады. Дәстүрлі түрде социалистік экономиканы қолдаған партия, солшылдар тарапынан капиталистік бағытқа, нарықтық экономика мен жекешелендіруді жақтауына байланысты сынға ұшырады. Инуит Атакатигиит тәуелсіз Гренландияның бәсекеге қабілетті болуы керек екенін, сонымен бірге табиғатты қорғауға күш салуы қажет деп санайды. 1982 жылы партия Гренландияның Еуропалық экономикалық қауымдастығынан (ЕЭҚ) шығуы жөніндегі ұлттық референдумда сәтті үгіт жүргізді. Инуит Атакатигиит Дания парламентінің (Фолькетинг) құрамында Ая Хемниц Ларсен арқылы өкілдік етіледі. Мүте Б. Эгеде 2018 жылдың желтоқсанынан бері партияның төрағасы болып табылады. 2009 жылғы Гренландия парламенті сайлауында Инуит Атакатигиит үлкен жетістікке қол жеткізді. 2005 жылғы Гренландия парламенті сайлауының нәтижелерін пайдаланып, партия парламенттегі өкілдер санының 7-ден 14-ке дейін екі есеге арттырды (барлығы 31 орын), көпшілікке екі орын жетпей, жалпы дауыс үлесін 22,4%-дан 43,7%-ға дейін ұлғайтты. Партия коалициялық серіктестерін ығыстырып, «Алға» партиясын бірінші орыннан екінші орынға, ал Демократтар партиясын екінші орыннан үшінші орынға түсірді. 2021 жылғы сайлаулардан кейін Инуит Атакатигиит Гренландия парламентіндегі ең ірі партия болып қайтадан танылды, 12 орынға ие болды.
Inuit Ataqatigiit (, , Folkets Samfund) is a democratic socialist, separatist political party in Greenland that aims to make Greenland an independent state. The party, founded as a political organisation in 1976, was born out of the increased youth radicalism in Denmark during the 1970s. Traditionally in favour of a socialist economy, the party has been criticised from the left of having gradually moved towards a capitalist approach, supporting a market economy and privatisation. Inuit Ataqatigiit believes that an independent Greenland should be competitive while fighting to keep the environment clean. In 1982, the party successfully campaigned in a national referendum for Greenland to leave the European Economic Community (EEC). Inuit Ataqatigiit is represented in the Folketing (the Danish parliament) by Aaja Chemnitz Larsen. Múte B. Egede has been the party's leader since December 2018. Inuit Ataqatigiit made a major electoral breakthrough in the 2009 Greenlandic parliamentary election. Making gains from the 2005 Greenlandic parliamentary election, it doubled its total number of seats in the Parliament from seven to 14 seats out of 31, just two seats short of a majority, and nearly doubled its total vote share from 22.4% to 43.7%. It supplanted both its coalition partners, shifting the Forward party from first to second and the Democrats party from second to third. Following the 2021 elections, Inuit Ataqatigiit once again became the largest party in the Greenlandic parliament, with 12 seats.