Кіріспе
Онтарионың тарихы мыңдаған жылдар бұрын палеоиндейлердің келуінен басталып, бүгінгі күнге дейінгі кезеңді қамтиды. Қазіргі Онтарио құрайтын жерлер, XXI ғасырдың басында Канаданың ең көп халқы бар провинциясы, мыңдаған жылдар бойы аборигендер тобының мекені болған. Француздар мен британдықтардың 17 ғасырда зерттеу және отарлау жұмыстарын бастауына дейін, аймақта алгонкин (Оджибве, Кри және Алгонкин) және ирокез (Ирокездер, Петун және Гурон) тайпалары тұрған. Француз саяхатшысы Этьен Брюле 1610-1612 жылдары аймақтың бір бөлігін зерттеді. 1611 жылы ағылшын саяхатшысы Генри Хадсон Гудзон шығанағына кіріп, бұл аймақты Англияның иелігі деп жариялады, бірақ Самуэль де Шамплен 1615 жылы Хьюрон көліне жетті. Солтүстік Америкадағы тері саудасын бақылау үшін ағылшын/британдықтар мен француздар 17 және 18 ғасырларда Онтариода көптеген тері саудасы бекіністерін салған. Біріншілері Гудзон шығанағы маңында бірнеше бекініс, ал екіншілері Pays d'en Haut аймағында бекіністер құрды. Аймаққа билік ету үшін Жеті жылдық соғыс аяқталғанға дейін күрес жалғасты, 1763 жылғы Париж шарты Жаңа Франция колониясын британдықтарға берді. Америка Тәуелсіздік соғысынан кейін провинцияға лоялисттердің көптеп келуі байқалды. Лоялисттік бежендердің келуіне жауап ретінде 1791 жылғы Конституциялық акт қабылданды, ол Квебек колониясын Төменгі Канадаға (қазіргі Квебектің оңтүстігі) және Жоғарғы Канадаға (қазіргі Онтарионың оңтүстігі) бөлді. 1840 жылғы Одақ актісі арқылы Канадалар қайта біріктіріліп, Канада провинциясы құрылды. 1867 жылдың 1 шілдесінде Канада провинциясы, Нью-Брансуик және Нова-Скотия бірігіп, біртұтас федерация құрды. Канада провинциясы Конфедерация кезінде екі провинцияға бөлінді: Оттава өзенінің шығысындағы аймақ Квебек, ал батысындағы аймақ Онтарио құрады.
The history of Ontario covers the period from the arrival of Paleo Indians thousands of years ago to the present day. The lands that make up present day Ontario, the most populous province of Canada as of the early 21st century have been inhabited for millennia by groups of Aboriginal people, with French and British exploration and colonization commencing in the 17th century. Before the arrival of Europeans, the region was inhabited both by Algonquian (Ojibwa, Cree and Algonquin) and Iroquoian (Iroquois, Petun and Huron) tribes. French explorer Étienne Brûlé surveyed part of the area in 1610–12. The English explorer Henry Hudson sailed into Hudson Bay in 1611 and claimed the area for England, but Samuel de Champlain reached Lake Huron in 1615. In their effort to secure the North American fur trade, the English / British and the French established a number of fur trading forts in Ontario during the 17th and 18th centuries; with the former establishing a number of forts around Hudson Bay, and the latter establishing forts throughout the Pays d'en Haut region. Control over the area remained contested until the end of the Seven Years' War, when the 1763 Treaty of Paris awarded the colony of New France to the British. Following the American Revolutionary War, the province saw an influx of loyalist settle the area. In response to the influx of loyalist refugees, the Constitutional Act of 1791 was enacted, splitting the colony of Quebec into Lower Canada (present day southern Quebec) and Upper Canada (present day southern Ontario). The Canadas were reunited as the Province of Canada by the Act of Union 1840. On July 1, 1867, the Province of Canada, New Brunswick, and Nova Scotia were united to form a single federation. The Province of Canada was split into two provinces at Confederation, with the area east of the Ottawa River forming Quebec, and the area west of the river forming Ontario.
Ормандық кезең
Ормандық кезең Архаикалық кезеңнен тікелей кейін келді. Ол ерте Ормандық кезеңде керамиканың енгізілуін, әртүрлі егістермен (әсіресе жүгерімен) бау-бақша тәжірибелерін, сондай-ақ орта Ормандық кезеңде күрделі жерлеу рәсімдерін, ал кейінгі Ормандық кезеңде ауыл шаруашылығының және ауылдық елді мекендердің пайда болуын көрді. Әсіресе кейінгі Ормандық кезеңде солтүстік және оңтүстік Онтарио арасында ерекшелік байқалды, себебі ауыл шаруашылығы тек оңтүстік Онтариода дамыды. Дегенмен, солтүстік Онтариода керамикада маңызды өзгерістер болды және үйінділер салу дәстүрі жалғасты. Пиктограммалар кейінгі Ормандық кезеңмен байланысты, және еуропалықтар келгеннен кейін де қолданылып, аттар, оттық қарулар және кемелер бейнеленген пиктограммалар пайда болды. Ормандық кезеңнің соңғы кезеңінде бірнеше жергілікті қоғамдар этникалық топтардың кең желісін құрды, олардың кейбіреулері конфедерациялар ретінде саяси құрылымға ие болды. Қазіргі Онтарио аумағындағы мысалдарға өзара байланысты Хьюрон, Петун және Бейтарап конфедерациялары жатады. Бұл Солтүстік Ирокез халықтары Оңтүстік Ирокез Конфедерациясымен алыс туысқандық байланыста болды. Бұл аумақта оджибве, кри және алгонкиндер сияқты алгонкин халықтары да қоныстанды. 1747 жылы француз отаршылдарының шағын тобы Батыс Онтарио аймағындағы ең көне, үздірілмей сақталған еуропалық қауымдастықты құрды; Пети-Котт Форт-Детройт пен Хьюрон және Петун ауылдарының жанында Детройт өзенінің оңтүстік жағалауында орналасты. Британдықтар 17 ғасырдың соңында Хадсон шығанағында сауда бекеттерін құрды.
Квебек провинциясы
Жеті жылдық соғыста жеңіске жеткендерінің нәтижесінде, 1763 жылғы Париж шарты Францияның Солтүстік Америкадағы иеліктерінің (Жаңа Франция) көбісін Ұлыбританияға берді. Канада және Паи д'ен-О сияқты аймақтар біріктіріліп, Квебек қаласының құрметіне Квебек провинциясы деп аталды. Қазіргі Онтарио аумағындағы алғашқы ағылшын қоныстары 1782–1784 жылдары Мың аралдар және Ниагара түбегінде пайда болды, осы кезде 5000 американдық патқаушыл Америка революциясынан қашып, сол жерге қоныстанды. 1783 жылдан 1796 жылға дейін Ұлыбритания әр отбасыға 200 акр (0,8 км²) жер және он үш колониядағы шығындары үшін өтемақы ретінде, сондай-ақ жаңа өмір бастау үшін басқа да заттар берді.
1812 жылғы соғыс
Британдықтардың американдық теңізшілерді әскери қызметке алуына және Американың Солтүстік-Батыс аумағындағы жергілікті американдықтарды британдықтардың қолдауы туралы күдіктерге байланысты, АҚШ 1812 жылдың 1 шілдесінде Ұлыбританияға соғыс жариялады. АҚШ-қа жақын орналасқандықтан, Британдық Солтүстік Америкадағы колониялар, соның ішінде Жоғарғы Канада, соғыстың көп бөлігінде белсенді соғыс алаңы болды. Соғыстың алғашқы шабуылдары оңтүстік-батыс Онтарио және Жоғарғы Ұлы көлдер аймағында болды, американдық күштер қазіргі оңтүстік-батыс Онтариоға қысқа мерзімге еніп, британдық алғашқы халықтар күштері Мичиган аумағына шабуыл жасағанға дейін. Алайда, 1813 жылдың 10 қыркүйегінде американдықтар Эри көлін бақылауға алғаннан кейін, британдықтар Детройттен эвакуацияланып, ақырында бүкіл аймақтан кетуге шешім қабылдады. Уильям Генри Харрисон басқаратын американдық әскерлер қашқан британдық алғашқы халықтар күштерін қуып жетіп, Темза шайқасында оларды шешуші түрде жеңді. Жергілікті американдықтар конфедерациясының басшысы Тэкумсех, қалған британдық күштер Берлингтонға қайтуға шешім қабылдағаннан кейін көп ұзамай қаза тапты; бұл британдықтар мен алғашқы халықтар арасындағы әскери одақты бұзды. Ниагара түбегінде американдық күштердің бірнеше басып алу әрекеттері жасалды. 1812 жылдың 13 қазанында Куинстон биіктіктері шайқасында американдық басып алу әрекетіне жол берілмеді; бірақ Жоғарғы Канададағы британдық күштердің қолбасшысы генерал-майор Исаак Брок шайқаста қаза тапты. 1813 жылдың 27 сәуірінде американдық әскерлер Жоғарғы Канаданың астанасы Йоркке шабуыл жасап, оны қысқа мерзімге басып алды. 1814 жылдың жазында американдықтар Ниагара түбегіне тағы бір шабуыл жасап, Чиппева шайқасында британдықтарды сәтті жеңді.
Отбасылық келісім
Тұқым қуалайтын аристократия болмағандықтан, Жоғарғы Канаданы 1810-1830 жылдар аралығында саяси, сот және экономикалық биліктің көп бөлігін бақылайтын олигархия немесе жабық, қуатты адамдар тобы басқарды. Оларға қарсы шығушылар оны "Отбасылық келісім" деп атады, бірақ оның мүшелері бұл атаудан қашып жүрді. Діни саласындағы маңызды тұлға – Джон Страхан (1778–1867), Торонтоның англикан епископы болды. Страханға (және жалпы Отбасылық келісімге) методист көшбасшысы Эгертон Райерсон (1803–1882) қарсылық көрсетті. Отбасылық келісім 1800 жылға дейін келген ағылшын дворяндарынан және Америка революциясынан қашқан Ұлыбританияның адалдарының (United Empire Loyalists) ұлдарынан құралды. "Отбасы" деген сөз метафоралық мағынада қолданылды, себебі олар көбінесе қандық байланыста немесе некеде туыс емес еді. Сайлаулар өткізілмеді және басшылар тағайындамаларды бақылады, сондықтан жергілікті шенеуніктер көбінесе басшылардың жақтастары болды. Отбасылық келісім қоғамның үлгісі ретінде Ұлыбританияға қарады, онда жер иелері аристократтар билікте болды. Отбасылық келісім консервативтілігімен және демократияға, әсіресе АҚШ-тың қатыгез нұсқасына қарсылығымен белгілі болды. Олар 1812 жылғы соғыста Канаданы басып алуға жасалған американдық әрекеттерді өздері мен олардың жасақтары жеңгенін айтатын идеяны дамытты. Олар Торонтода орналасқан, қаланың банкирлерімен, саудагерлерімен және қаржыгерлерімен байланыста болды және каналдар мен теміржолдарды дамытуға белсенді түрде атсалысты.
Канаданың батыс бөлігі
Екі көтеріліс те қысқа мерзімде басып шығарылса да, британ үкіметі тәртіпсіздіктің себептерін зерттеу үшін Лорд Дурхэмді жіберді. Ол өзін-өзі басқару құқығын беруді және француз канадалықтарын ассимиляциялау мақсатында Төменгі және Жоғарғы Канаданы қайта біріктіруді ұсынды. Осыған сәйкес, екі колония 1840 жылғы Одақ Актісі арқылы Канада провинциясына біріктірілді, астанасы Кингстон қаласы болды, ал Үстіңгі Канада Канада Батысы деп аталды. 1848 жылы парламенттік өзін-өзі басқару құқығы берілді. 1840 жылдардағы иммиграция толқындарының нәтижесінде Канада Батысының халқы 1851 жылы алдыңғы он жылдыққа қарағанда екі еседен астамға өсті. Соның салдарынан, алғаш рет Канада Батысындағы ағылшын тілді халық Канада Шығысындағы француз тілді халықтан басып өтіп, өкілдік билігінің тепе-теңдігін өзгертті. 1850 жылдардағы АҚШ-пен еркін сауда келісімі сияқты факторлардың ықпалымен туған экономикалық өркендеу провинция бойынша теміржол желісінің кеңейтілуімен бірге жүрді, бұл Конфедерацияға дейінгі Орталық Канаданың экономикалық қуатын арттырды.
Көлік
Халық саны өскен сайын өнеркәсіп және көлік желілері де дамыды, бұл өз кезегінде одан әрі өркендеуге алып келді. 19-шы ғасырдың соңында Онтарио Квебекпен шайқасып, халық санының өсуі, өнеркәсіп, өнер және байланыс салалары бойынша ұлттың жетекшісі болуға талпынды. Онтарионың ірі өндіріс және қаржы секторы 19-шы ғасырдың соңында жоғары табыс әкелді. 1879 жылдан кейін АҚШ-тан бәсекелестікті шектеген федералды үкіметтің жоғары тарифтік ұлттық саясатының арқасында бүкіл ел бойынша пайдалы жаңа нарықтар ашылды. 1875-1885 жылдар аралығында салынысқан Канадалық Тынық мұхиты теміржолы Солтүстік Онтарио арқылы Прериялар мен Британдық Колумбияға дейін батыста жаңа нарықтарды ашты. Он мыңдаған еуропалық иммигранттар, сондай-ақ туған канадалықтар жерге ие болу және жаңа шаруашылықтар құру үшін теміржол бойымен батысқа қоныс аударды. Олар бидайын шығысқа жөнелтіп, Онтарионың, әсіресе Торонтодағы көтерме саудагерлерінен жергілікті саудагерлер арқылы сатып алатын.
Ауыл шаруашылығы
Жалпы алғанда, ауыл шаруашылығы, әсіресе 1896 жылдан кейін, өте табысты болды. Басты өзгерістер технологияны механикаландыру және жылдам өсіп келе жатқан қалалық нарықтар үшін сүт, жұмыртқа және көкөніс сияқты жоғары сапалы, жоғары кіріс әкелетін тұтыну өнімдеріне көшуді қамтиды. Фермерлердің жоғары протеинді соя егістіктерінің құндылығын түсінуіне жарты ғасыр уақыт кетті. 1890 жылдары енгізілген соя, 1943–1952 жылдарға дейін, оңтүстік-батыс округтеріндегі фермерлер өндірісті кеңейткенге дейін баяу қабылданды. Фермерлер ең жақсы егіс техникалары туралы көбірек ақпарат талап етті. Олардың талаптары фермерлік журналдар мен ауыл шаруашылығы жәрмеңкелерінің пайда болуына әкелді. 1868 жылы жиналыс ауыл шаруашылығы мұражайын құрды, ол 1874 жылы Гвельфтегі Онтарио ауыл шаруашылығы колледжіне айналды. Провинциядағы коммерциялық шарап өндірісі 1860 жылдары Франциядан келген аристократ, Пил округіндегі граф Джастин Маккарти Де Куртенэймен басталды. Оның табысы, дұрыс сорттағы жүзімнің суық климатта өсіп, қолжетімді бағадағы сапалы шарап өндіруге болатынын түсінгеннен кейін болды, осы шарапты коммерциялық нарыққа жеткізуге болады. Ол үкіметтен қолдау алып, коммерциялық масштабтағы жүзімдік пен шарап зауытын ашу үшін капитал жинады. Оның қаржылық сәттілігі басқаларды да осы бизнесті бастауға ынталандырды.
Әлеуметтік қамқорлық
Некеден тыс балаларды күту жеке қайырымдылық қоғамдары үшін маңызды міндет болды. 1893 жылға дейін Онтарио үкіметі нәрестелер мен оларды емізуші аналарға арналған қайырымдылық балалар үйлеріне қаржылай көмек бөлді. Осы балалардың көпшілігі некеден тыс туған, ал аналарының көпшілігі кедейлікте өмір сүрді. Көптеген нәрестелер денсаулығы нашар күйде үйге түсті, сондықтан олардың осындай үйлерден тыс аман қалу мүмкіндігі аз болды.
Дін
Онтарионың оңтүстік-батысындағы Вудсток қаласындағы келесі буынның өзгеруі Тори элитасынан орта тап саудагерлері мен мамандарға биліктің ауысуын көрсетеді. Бұрын сөзсіз мойындалған магистратура мен Англикан шіркеуінің басшылығы, олардың жабық, өзара байланысты клиенттік қарым-қатынас желілері, қадір-қасиет пен экономикалық дамуға негізделген жаңа идеялардың қарқынды дамуымен жылдар өте-өте әлсіреп, жоғалып кетті. 1870 жылдары жаңа орта тап толық билікке ие болды, ал ескі элита көтеріліп, жайлы болды. Англикандықтар жоғарғы топтардағы беделін нығайтқанда, жұмысшылар мен шаруалар, көбінесе АҚШ-тан келген уағыздаушылардың қолдауымен, методистердің жаңғыруына жауап берді. Мысалы, 1840 жылдан 1864 жылға дейін Веслиан методистік шіркеуі жіберген американдық пастор Джеймс Коги. Ол, әсіресе 1851-53 жылдардағы Канада Батысындағы жаңғыруларда, көптеген жаңа мүшелерді дінге келтірді. Оның тәсілі шектеулі эмоцияларды жеке міндеттемеге шақырумен және жаңа мүшелерден қолдау ұйымдастыру үшін іс-қимылмен үйлестірді. Сол кезде Киелілік қозғалысы күш алып, ерлер мен әйелдердің христиандық кемелділікке деген қызығушылығы қайта жанданды. Коги бұрынғы лагерь жиналыстарының стилі мен жаңа қалалардағы жетілген методист қауымдарының қажеттіліктері арасындағы қақтығысты шешті.
Спорт және демалыс
Саяхатшылар демалыс кезіндегі әлеуметтік жіктелуге назар салып, британдық орта таптың мәдениетті еркектігі мен жұмысшылардың қатал, дайын еркектігін салыстырды. Жұмысшы табының көрермендері әтеш-шағала, бокс, күрес және жануарларды қинау сияқты жарыстарға ынта білдірді. Мұндай қанды көріністер джентльмендер мен әскер офицерлеріне ұнамады, олар ар-намысты дамытатын және мінезді қалыптастыратын ойындарды қалайтын. Орта таптың спорт түрлері, әсіресе лакросс пен қарға жүру, әскери дайындықтан пайда болды. Мұз хокеі мәдениетті джентльмендердің де, қанағаттанбаған жұмысшылардың да арасында сәттілікке жетті. Ағылшын жазушысы және реформаторы Томас Хьюз тарапынан жарияланған идеалдар, әсіресе оның "Том Браунның мектептегі күндері" (1857) еңбегінде айтылғандай, орта тапқа азаматтыққа тәрбиелейтін және моральдық білім беретін спорттың үлгісін ұсынды. 19 ғасырдың соңында "Мықты христиандық" идеологиясының әлеуметтік-эвангелиелік тақырыптары зор ықпалға ие болды, мысалы, 1891 жылы онтариолық Джеймс Найсмит Массачусетс штатындағы Халықаралық жас ерлер христиан қауымдастығының оқу орталығында баскетболды ойлап тапты. Спорттан тыс, "Мықты христиандық" идеологиясының әлеуметтік және моральдық мақсаттары көптеген реформалық қозғалыстарға әсер етті, осылайша оны Канададағы саяси солшылдармен байланыстырды.
Медицина
Дәрігерлер лицензия беру және тәжірибешілерді білім беру үшін бірыңғай, өзін-өзі реттейтін және біріктірілген медициналық ұйым құра алмас бұрын көптеген жергілікті бәсекелестіктерді жеңіп өту қажет болды. Кәсібиліктің қалыптасуы 1818 жылы құрылған алғашқы медициналық кеңеспен және 1827 жылғы барлық дәрігерлердің лицензия алуын міндеттейтін заңмен басталды. 1840 жылдардан бастап заңнама мен жергілікті медициналық мектептердің ашылуының нәтижесінде медициналық білімі бар жаңа дәрігерлердің саны жылдам өсті. Онтарио дәрігерлер мен хирургтар колледжі 1869 жылы тіркелді. Дәрігерлер ұйымдасқан сайын медицина және фармация тәжірибесін бақылайтын, сондай-ақ шектеулі және дәстүрлі тәжірибешілерге тыйым салатын заңдарды қабылдауға қол жеткізді. Әйелдердің дәстүрлі жолмен жүзеге асырған акушерлік қызметі шектелді және 1900 жылға қарай толығымен жойылды. Дегенмен, 1920 жылдарға дейін балалардың көп бөлігі үйлерде дүниеге келді, содан кейін, әсіресе білімді, бай және заманауи әйелдер, сондай-ақ қазіргі медицинаға көбірек сенетін әйелдер ауруханаларға бару артық көрілді.
20 ғасырдағы Онтарио
1912 жылы 17-ереже – Онтарио үкіметінің француз тілді мектептерді жабу мақсатымен енгізген қағидасы. Осы кезде Квебек аймағынан франкофондар Онтарионың шығыс бөлігіне қоныс аударып жатқан еді. 1912 жылдың шілде айында сэр Джеймс П. Уитни басқаратын консервативтік үкімет 17-ережені қабылдады, ол провинцияның француз тілді азшылықтарына француз тілінде білім беру мүмкіндігін күрт шектеді. Француз тілі мектептің алғашқы екі жылында ғана қолданылуы мүмкін еді, ал одан кейін оқушылар мен ұстаздар сыныптарда ағылшын тілін пайдалануға міндетті болды. Француз тіліндегі мектептердегі ұстаздардың көпшілігі ағылшын тілін жетік білмегендіктен, мектептер жабылуға мәжбүр болды. Көші-қон арқылы шығыс Онтариода қарқынды өсіп жатқан франко-канад халқы бұл жағдайға наразылық білдірді; журналист Анри Бурасса «Онтарионың пруссиялықтары» деп айыптады. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде ағылшын тілділер бұл метафорадан кейіп көрді. Француз тіліндегі мектептерге қойылған шектеулер 1915 жылы франкофондардың соғысқа қатысудан бас тартуына және әскерге жазылудан бас тартуына себеп болды. Алайда, Онтариодағы католиктердің көп бөлігі ирландтар болды, олар ирланд епископы Фэллонның басшылығымен француз тіліндегі мектептерге қарсы протестанттармен бірікті. 1927 жылы үкімет 17-ережені күштен шығарды. Онтариода ресми тіл жоқ, бірақ ағылшын тілі де-факто тіл ретінде қарастырылады. 1990 жылғы «Француз тілінде қызмет көрсету туралы» заңға сәйкес, франкофон халқы көп шоғырланған белгілі бір аймақтарда француз тілінде көптеген қызметтер қолжетімді.
Бірінші дүниежүзілік соғыс
Британдық элемент соғысқа адамдармен, ақшамен және ынтамен күшті қолдау көрсетті. 1915 жылы өз ұстанымын өзгерткенге дейін франкофондық элемент те солай болды. Германияның Орталық державалардың бірі болғанын ескере отырып, Канада үкіметі неміс тегіндес тұрғындардың адалдығына күдікпен қарады және елде немісқа қарсы сезім күшейді. Берлин қаласы Ұлыбританияның жоғары сапыдағы қолбасшысының құрметіне Китченер деп аталды. Сол жақтағы соғысқа қарсы белсенділер де шабуылға ұшырады. 1917–1918 жылдары Торонтолық Исаак Бэйнбридж, Канаданың Социал-демократиялық партиясының доминион хатшысы және оның «Canadian Forward» газетінің редакторы үш рет бүлік тудыруға бағытталған жала жабумен және бір рет бүлік тудыруға бағытталған материалды иеленумен айыпталды; ол екі рет түрмеге қамалды.
1920-шы жылдар
Премьер-министр Херст өзінің келесі мерзімінде бірқатар прогрессивті идеяларды жоспарлаған, бірақ 1919 жылы оның консерваторлары мүлдем жаңа шаруалар партиясымен биліктен қуылды. Онтарионың Біріккен фермерлері, 45 орынмен, "Онтарионың тәуелсіз еңбек партиясы" деп белгілі кәсіподақ партиясымен (11 орын) шағын көпшілік коалиция құрды. Олар шаруалардың көшбасшысы Эрнест Дрюриді премьер-министр етіп тағайындады, Херст ұсынған тыйым салуды күштеп енгізді, аналарға берілетін жәрдемақы мен ең төменгі жалақыны бекітті, сондай-ақ ауылдық жерлерде жақсы жолдар салуды қолға алды. Шаруалар мен кәсіподақ өкілдерінің арасында жақсы қарым-қатынас болған жоқ. 1923 жылғы сайлауда халықтың консервативтік саясатқа қарай бұрылысы байқалды, консерваторлар дауыс берудің 50%-ын және 111 орынның 75-ін жеңіп, Джордж Говард Фергюсонды премьер-министр етті. Онтариода, әсіресе ауылдық және шалғайдағы аймақтарда нәрестелердің өлім-жітімі жоғары екенін көрсеткен қоғамдық денсаулық сақтау туралы сараптамалар нәтижесінде, провинциялық үкімет орта таптың денсаулық сақтау реформаторларымен бірлесіп шаралар қабылдады. Олар аналарға нәрестелер мен кішкентай балалардың өмірін сақтап, жақсартуды үйрету мақсатында білім беру науқанын бастады, соның нәтижесінде орташа канадалық отбасының тұрмысын жақсартуға ұмтылысты.
Тыйым салу
1870-ші жылдардың соңында Онтарио әйелдерінің Христиандық ұстамдылық одағы (WCTU) мемлекеттік мектептерде «ғылыми ұстамдылықты» міндетті пән ретінде оқытуға шақырды; анатомия мен гигиенаны оқыту арқылы моральдық ұстанымдарды нығайтты. WCTU бастапқыда Онтарио білім министрлігін оқу бағдарламасына ғылыми ұстамдылықты енгізуге көндіргенімен, мұғалімдер бұл жоспарға қарсылық көрсетіп, оны іске асырудан бас тартты. WCTU үкіметтік шаралар арқылы провинцияда алкоголь сату мен тұтынуды азайтуға тырысты. Олар «жергілікті таңдау» заңдарымен бастады, бұл заңдар жергілікті билік органдарына алкоголь сатуға тыйым салуға мүмкіндік берді. 1914 жылға дейінгі жылдары көптеген қалалар мен ауылдық аймақтарда алкоголь сатылмады, бірақ ірі қалаларда сатыла берді. 1914 жылдан кейін неміс халқына қарсы сезімдердің күшеюі және консерватор Уильям Хёрсттің премьер-министр болып сайлануы алкогольге тыйым салу мәселесін маңызды саяси мәселеге айналдырды, себебі көптеген тұрғындар сыра өндірісі мен ішуді немістермен байланыстырды. Методистер мен баптистер (англикандықтар мен католиктер емес) провинцияны құрғатуды талап етті. 1916 жылы үкімет «Онтарио ұстамдылық заңымен» алкогольді өнімдерді сатуға тыйым салды. Алайда, алкоголь ішу заңсыз болған жоқ, және тұрғындар өздеріне жеке қорын тазартып, сақтай алатын болды. Ірі алкоголь өндірушілер дистилляциялауды және экспорттауды жалғастыра алғандықтан, Онтарио АҚШ-қа алкогольтің заңсыз контрабандасының орталығына айналды. Соңғысы 1920 жылдан кейін толыққанды тыйым салуды қабылдады. 1919 жылы «құрғақтар» референдумда жеңіске жетті. 1927 жылы консерваторлар Онтарио алкогольді бақылау кеңесін құрғаннан кейін тыйым салу тоқтатылды. Дегенмен, үкімет қатаң қоғамдық нормаларға сәйкестікті қамтамасыз ету және алкоголь сатудан түсетін табыспен кіріс табу үшін алкоголь, шарап және сыра сату мен тұтынуды бақылап отырады. 2007 жылдың сәуір айында Онтарио провинциялық парламентінің министрі Ким Крейтор жергілікті сыра қайнатушыларға өз сыраларын жергілікті дүкендерде сатуға рұқсат беру керектігін ұсынды; алайда, бұл ұсынысты премьер-министр Далтон МакГинти тез қабылдамады.
Ұлы депрессия
Канададағы Ұлы депрессия кезінде ауыл шаруашылығы мен өнеркәсіп екеуі де қиындыққа тап болды; ең ауыр соққыны ағаш өңдеу аймақтары, автокөлік зауыттары және болат қорыту заводтары бастан кешті. Сүт өнімдерінің өндірісі баға соғыстарынан зардап шекті, бұл сүт шаруаларына да, сүт өңдеушілерге де зиян келтірді. Үкімет Онтарио Сүт Бақылау Кеңесін (ОСБК) құрды, ол лицензиялау, кепілдік беру және белгіленген баға туралы келісімдер арқылы бағаны көтеріп, тұрақтандырды. ОСБК индустриядағы дағдарысты шешті, бірақ тұтынушылар бағаның өсуіне күшті қарсылық білдірді. Өкімет өндірушілерді тұтынушылардан жоғары қойды, өйткені индустрия ОСБК-ны қолдады. 1934 жылы либералдардан күйреуге ұшырағаннан кейін консерваторлар келесі он жылда қайта ұйымдасты. Прагматик көшбасшылар Сесил Фрост, Джордж Дрю, Алекс Маккензи және Фред Гардинер басшылығымен олар ішкі жанжалдарды азайтып, еркін нарыққа баса назар аударудан бас тарды және Ұлы депрессиямен күресу үшін және экономикалық өсуді ынталандыру үшін мемлекеттік араласуға басымдық берді. Жаңартылған партия Империяға адалдығын жариялады, жан-жақты денсаулық сақтау және зейнетақы бағдарламаларын қажет етті және провинциялық тәуелсіздікті арттыруға тырысты. Бұл реформалар 1943 жылдан бастап сайлаудағы жеңістердің ұзақ тізбегіне негіз салды.
ХХ ғасырдың аяғы
Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Онтарионың халқы артты. Торонто аймағы Канадаға иммиграция ағынының басты бағыты болды, әсіресе 1950 және 1960 жылдары Еуропадан келген иммигранттардың көп бөлігі осы аймаққа қоныстанды. 1967 жылы федералдық иммиграция заңнамасы өзгергеннен кейін, көптеген иммигранттар Азиядан келе бастады. Этностық құрамы жағынан Онтарио, негізінен британдық провинция болғаннан, қазір өте алуан түрлі провинцияға айналды. Квебектегі ұлтшыл қозғалыс, әсіресе 1976 жылы Parti Québécois партиясының жетістігі, ағылшын тіліндегі бизнесті жүйелі түрде елден шығарып жібергендіктен, Торонто Монреалды елдің жетекші бизнес орталығы ретінде ығыстырды. Сонымен қатар, теңіз жағалау провинцияларындағы нашар экономикалық жағдай 20-шы ғасырда осы провинциялардың халқының азаюына және Онтариоға кең көші-қонға әкелді.
Саясат
Онтарионың прогрессивті консервативтік партиясы 1943 жылдан 1985 жылға дейін провинцияда билікті саяси орталықты ұстап, сол және оң жақтарды оқшаулап тұрды, либералдар Оттавадағы ұлттық үкіметті көбінесе бақылаған кезде. Керісінше, 1961 жылы өзін Жаңа демократиялық партия (ЖДП) деп қайта жаңартқан Кооперативтік одақтастық федерациясы (КОФ) соғыстан кейін қиын жағдайға түсті. Оның ең жақсы нәтижесі 1948 жылы болды, онда 21 МПП сайланды және ресми оппозиция құрылды. Таза идеологияны ұстанатындар партияның құлдырауы социалистік принциптерден алыстауы мен қозғалыстың және партияның негізін қалаушы солшыл қағидаларын тастауынан туындады деді. Олар белсенділік, жастарды оқыту және еріктілік салаларындағы демократиялық социалистік қызмет авторитарлық саяси бюрократияның пайдасына жоғалды деп мәлімдеді. Орталық саясатты ұстанатындар бұл құлдырау либералдармен ынтымақтастық қажеттігін көрсетті деді. Саяси ғалымдар партияның тірі қалуы үшін қажетті бірізді ұйымдық базасы болмағанын айтты. ЖДП әдетте дауыстардың 20 пайызын жинады. 1990 жылы күтпеген жеңіске жетіп, ЖДП дауыстардың 38 пайызын алып, 120 орынның 75-ін жеңіп, Боб Рей басшылығымен үкімет құрды. Ол премьер-министр болып қызмет етті, бірақ ЖДП-ның тірегі болған Онтарионың еңбек одақтары Рей одақтасқан мемлекеттік қызметкерлердің жалақысын төмендеткенде наразылық білдірді. 1995 жылы ЖДП жеңіліске ұшырап, дауыстардың 21 пайызын ғана жинады. Рей 1998 жылы ЖДП-дан шығып, оны тым солшыл деп сипаттап, либералдарға қосылды.
Әйелдер еңбек заңнамасы
Онтарионың әділ еңбек тәжірибесі туралы заңы Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін нәсілдік және діни дискриминацияға қарсы күресті, бірақ гендерлік мәселелерді қамтымады. Адам құқықтары жөніндегі белсенділердің көпшілігі 1970 жылдарға дейін бұл мәселені көтермеді, себебі олар отбасылық құндылықтарды ұстанды және отбасылық жалақы идеологиясына сенеді, яғни күйеуінің әйелі толық уақытты үй шаруасымен айналысуы үшін жеткілікті жалақы алуы керек деп есептеді. Әйелдер, еңбек одақтары және Кооперативтік Комонвелл федерациясының (CCF) лоббилеуінен кейін консервативтік үкімет 1951 жылы әйелдердің әділ төлемақы алуы туралы заң қабылдады. Бұл заң әйелдер мен еркектер бірдей жұмыс істесе, оларға тең жалақы төлеуді талап етті. 1950 және 1960 жылдары феминистер жұмысқа қабылдау және қызметтік өсу сияқты жыныстық дискриминацияның басқа түрлерін тыйым салатын заңды қабылдауға ұмтылды, бірақ сәттілікке жете алмады. Екі заңның да күшіне енуі келісімге негізделгендіктен шектелді. Облыстық шенеуніктер тең жалақы заңын өте тар мағынада түсіндірді және нәсілдік және діни дискриминациямен күресте айқын ынталылық танытты.
Қорғау және мұражайлар
Табиғи ресурстарды сақтау жөніндегі алғашқы күш-жігерлер 1883 жылы Қоғамдық саябақтар заңының қабылдануымен басталды, ол әрбір қала мен елді мекенде қоғамдық саябақтар ашуды көздеді. Алгонкин провинциялық паркі 1893 жылы құрылды. Дегенмен, провинциялық жоспарлау және даму департаменті тек 1944 жылы құрылды; бұл провинция бойынша консервациялық кеңселер желісін құрып, біртұтас тәсілді қамтамасыз етті. Консервациялық органдар мұражайлар ашуды бастады, бірақ 1970 жылдары жауапкершілік Мәдениет және демалыс министрлігіне берілгеннен кейін бұл тоқтатылды. 1980 және 1990 жылдардағы бюджеттік кесімдер көптеген мұражайлар мен тарихи ескерткіштердің жұмысын шектеді.
Экономика
19-ғасырдың соңында минералдық ресурстарды игеру үдеді, бұл солтүстік-шығыста Судбери, Кобальт және Тимминс сияқты маңызды кен орталықтарының дамуына әкелді. Энергетикалық саясат гидроэлектр қуатына бағытталды, нәтижесінде 1906 жылы Онтарио гидроэлектрлік қуат комиссиясы (HEPC) құрылды, ол 1974 жылы Ontario Hydro деп қайта аталды. HEPC – үкіметтік департамент, мемлекеттік корпорация және қолданыстағы жеке компаниялармен қатар жұмыс істеген муниципалитеттік кооперативтің ерекше үйлесімі болды. Бұл «техникалық тиімділікке» емес, «саяси орындылыққа» негіделген шешім болды және 1905 жылғы маңызды сайлауға тікелей байланысты болды, онда басты мәселе «Ниагара қуаты» болды. Консерваторлардың ұраны «Ниагараның су қуаты тегін болуы керек» деді. Консерваторлар либералдарды жеңіп, HEPC-ті құрды. 1908 жылы HEPC Ниагара шарлауынан электр энергиясын сатып ала бастады. Келесі он жылда ол жеке меншікке тиесілі тарату жүйелерінің көп бөлігін сатып алып, біртұтас желі құрды. Арзан электр қуатының болуы өнеркәсіптің дамуын ынталандырды. Ford Motor Company of Canada 1904 жылы құрылды. General Motors Canada 1918 жылы құрылды. 1920 жылға қарай автокөлік өнеркәсібі Онтариодағы ең өнімді салаға айналды және шағын жеткізушілер үшін маңызды клиентке айналды. Кәсіпкерлікке Джон Нортуэйдің (1848–1926) өмірі жарқын мысал. Шағын қалада тігінші болып бастаған ол Торонтоға көшіп, көп ұзамай дүкендер желісін құрды. Оның әйелдер киімін тігу және сатудағы инновациялары Канаданың әйелдер киім өнеркәсібінің өркендеуіне түрткіс болды. Нортуэй заманауи бизнес және есептеу әдістерін дамытушы болды. Ол еңбек қатынастарында да жаңашыл болды, сырқаттану және жазатайым оқиғаларға өтемақы төлеу, сондай-ақ пайданы бөлісу жүйелерін енгізді. 1910 жылға қарай миллионер атанған ол Торонтоның қоғамдық өмірінде жетекші рөл атқарды.
Құқықтық және полиция реформасы
Жолдар мен каналдардың салынысы көптеген жұмысшыларға тәуелді болды, олардың жалақысы көбінесе ішімдікке, құмар ойындарына және әйелдерге жұмсалатын. Бұл төбелес пен тәртіпсіздіктерге себеп болатын. Қоғамдық көшбасшылар бұрынғыдай тәртіпсіздерді жеке-жеке шешу әдісінің жеткіліксіз екенін түсінді, сондықтан олар сот арқылы полиция, сот және жазалаудың империялық үлгілеріне сәйкес келетін, жекеге қатысы аз, заманауи процедураларды қабылдауға кірісті. Торонто, Гамильтон, Берлин (Китченер), Виндзор және басқа да қалалар 19-шы ғасырдың соңы мен 20-шы ғасырдың басында мемлекеттік қызметтерін жаңартып, кәсіби деңгейге көтерді. Полиция қызметі бұрынғыдан мүлдем өзгеше өзгерді. Орталық диспетчерге қосылған жедел телефондардың орнатылуы, сондай-ақ велосипедтер, мотоциклдер мен автомобильдерді пайдалану патрульдік полицияның жұмысын тек қана аялдамаларды аралаудан, хабарланған оқиғаларға жылдам ден қоюға және автомобиль қозғалысын реттеуге ауыстырды. 1930 жылдан кейін полиция радиосының енгізілуі жауап беру уақытын қысқартты.
Медицина
Медициналық практиканы өз қолдарына алғаннан кейін, Онтариодағы дәрігерлер мен хирургтар колледжінің (CPSO) Медициналық кеңесіндегі дәрігерлер провинциядағы медициналық білімнің сапасына назар аударды. Шегіне және тиісті білімі жоқ дәрігерлерге тыйым салынды, бірақ пайда табуға бағытталған жеке медицина мектептерінің тұрақтылығы мен сапасы сұрақ тудырды. CPSO 1860 жылдары факультеттердің санын арттыру және түсу стандарттарын көтеру үшін ережелер енгізді. Олар студенттерден Кеңес өткізетін емтихандар тапсыруды талап етті. Торонтода екі медициналық мектеп болды – Тринити медициналық мектебі және Торонто медицина мектебі (TSM). 1880 жылдары TSM оқытушыларды қосты, оқу бағдарламасын кеңейтті және клиникалық оқытуға баса назар аударды. Екі мектепте де студенттер саны өсті. Сынаушылар жеке меншік мектептердің кемшіліктерін, әсіресе негізгі ғылымдар бойынша жеткілікті білім бермеуін анықтады. 1887 жылы TSM Торонто университетінің медициналық факультетіне айналды, бұл медициналық оқу бағдарламасындағы зерттеулерге көбірек мән беруге мүмкіндік берді. Тринити өзінің өміршеңдігінің негізгі ғылыммен тығыз байланысқа байланысты екенін түсінді және 1904 жылы Торонто университетінің Медицина факультетіне бірікті. 1923 жылы Торонто университетінің зерттеушілері Джон Маклеод (1876–1935) және Фредерик Бантинг (1891–1941) 1921 жылы инсулинді ашқандары үшін медицина саласындағы Нобель сыйлығын жеңіп алды, бұл Торонтоны жетекші ғылымның әлемдік картасына енгізді.
Көлік
1910 жылдан кейін автомобильдердің жылдам таралуы және, әсіресе 1920 жылдан бастап жолдар салу, шалғай ауылдық жерлердегі адамдарға қалаларға сауда жасау мен қызметтер алуға мүмкіндік берді. Қала тұрғындары қала шеттеріне көшіп жатты. 1920 жылдары қала халқының шалғай көлдер маңында демалыс үйлеріне ие болуы жиі кездесетін құбылысқа айналды. 1939 жылы Королева Елизавета тас жолының ("QEW") бір бөлігі ашылды, ол әлемдегі алғашқы бақыланатын кіруге жол берілген тас жолдардың бірі болды. 1945 жылдан кейін қала тұрғындары демалыс үйлерін ашу тенденциясы күшейді. Бұл шалғай аймақтарға жаңа қаржы әкелді, бірақ сонымен қатар қоршаған ортаға кері әсерін тигізді және демалыс үйлері мен жергілікті тұрғындар арасында кейде қақтығыстар тудырды.
XXI ғасырдағы Онтарио
20 ғасырдың соңынан 21 ғасырдың басына дейін Онтарио тарихында ең көп көшіп келгендерді қабылдады. Осы көшіп келгендердің көп бөлігі Торонто мен Брэмптон қалаларында шоғырланды. 2020 жылдан 2021 жылға дейін Онтарио үкіметі мен халқы COVID-19 пандемиясына қарсы күресті.