Кіріспе

Американдық палеонтолог (1811–1898)
шотланд геологы және геофизигі

Джеймс Холл кіші (12 қыркүйек 1811 – 7 тамыз 1898) – американдық геолог және палеонтолог. Ол стратиграфия саласындағы көрнекті маман болды және АҚШ-та палеонтологияның дамуына зор үлес қосты.

Ерте өмір

Джеймс Холл Массачусетс штатының Хингэм қаласында төрт баланың ең үлкені болып дүниеге келді. Оның ата-анасы, Джеймс Холл аға мен Сусанна Дурден Холл, екі жыл бұрын Англиядан эмиграциялаған. Холл ерте жасынан ғылымға қызығушылық танытып, жақында құрылған, студенттердің қатысуына баса назар аудатын және ғылымға бағытталған Ренсселер политехникалық институтына оқуға түсті. Ол Эмос Итон мен Эбенезер Эммонстың, екі белгілі геологтың шәкірті болды. Холл 1832 жылы құрметпен бітіріп, 1833 жылы магистр дәрежесін алды және химия, ал кейін геология пәнін оқыту үшін Ренсселерде қалды. 1836 жылы Нью-Йорк штатының геологиясы мен табиғи тарихы туралы мәліметтер жинау мақсатында көп жылдық зерттеу жүргізілді. Зерттеу үшін штат төрт аймаққа бөлінді, ал Холл Екінші аймақтың басшысы Эбенезер Эммонстың геология бойынша көмекшісі болды. Холлға алғашқы тапсырма Адирондак тауларындағы темір кендерін зерттеу берілді. Келесі жылы зерттеу қайта ұйымдастырылды: Холл Батыс Нью-Йорктегі Төртінші аймақтың жетекшісі болды. Зерттеуде Ларднер Вануксем мен Тимоти Конрад сияқты танымал геологтар да жұмыс істеді. Бірлесіп жұмыс істеп, зерттеу тобы Нью-Йорк үшін стратиграфиялық схема жасады және жергілікті географиялық ерекшеліктерге негізделген стратиграфиялық бөлімдерді атау бойынша үрдіс қалыптастырды. 1841 жылы зерттеу аяқталғаннан кейін Холл штаттың алғашқы палеонтологы болып тағайындалды. 1843 жылы ол Төртінші геологиялық аймақты зерттеу жөніндегі соңғы есебін жасады, ол «Нью-Йорк геологиясы, IV бөлім» (1843) деген атпен жарияланды. Бұл еңбек зор құрметке ие болды және саланың классикалық туындысы саналды. Холл берік беделге ие болды және өмірінің соңына дейін стратиграфиялық геология мен омыртқасыз палеонтологияны зерттеуге арнады. 1854 жылы ол Америка философиялық қоғамының мүшесі болып сайланды. Холл Олбани, Нью-Йорк қаласында зертхана салды, ол болашақ геологтар мен палеонтологтарды оқыту және даярлаудың маңызды орталығына айналды. Филдинг Мик, Чарльз Уолкотт, Чарльз Бичер және Джозиа Уитни сияқты көптеген белгілі ғалымдар мансаптарын Холлмен шәкірттікке өткеннен бастады. Қазір «Джеймс Холл кеңсесі» деп аталатын зертхана 1976 жылы Ұлттық тарихи ескерткіш деп жарияланды. Көптеген еңбектерінің ішінде Джеймс Холл Саратога-Спрингс маңындағы, қазір Ұлттық тарихи ескерткіш болып табылатын, Петропавл теңіз бағында табылған строматолиттердің бастапқыда органикалық екенін анықтады.

Кейінгі жылдар

Нью-Йорктегі жұмысынан кейін Холл өзінің зерттеулерін елдің басқа аймақтарына кеңейтті. 1850 жылы Холл Солтүстік Мичиган мен Висконсиннің геологиялық зерттеуіне қатысып, Солтүстік Америкада табылған алғашқы қазба рифтерін анықтады. Ол Айова (1855–1858) және Висконсин (1857–1860) штаттарының геологы болып тағайындалды. Сонымен қатар, бірнеше басқа штаттық зерттеу бағдарламалары оның тәжірибесі мен кеңесіне жүгінді. 1866 жылы Олбанидегі Нью-Йорк штатының Табиғи Тарих мұражайының директоры болды. 1893 жылы Нью-Йорк штатының геологы болып тағайындалды. 1847 және 1894 жылдар аралығында Холл «Нью-Йорк палеонтологиясы» атты 13 томдық еңбекті жариялады, бұл оның осы саладағы ең маңызды үлесі болды. Бұл ауқымды жұмыс 4500-нен астам беттен және 1000 толық беттік иллюстрациядан тұрады. Сонымен қатар, Холл 30-дан астам кітап жазды, 1000-нан астам еңбек жариялады және геология саласындағы бірнеше федералдық және штаттық басылымдарға бөлімдер жазды. Ол Ұлттық Ғылым академиясының негіс қалаушы мүшесі және Америка Геологиялық Қоғамының бірінші президенті болды. Ол Халықаралық Геологиялық Конгрестің негіс қалаушыларының бірі болды және Париж, Болонья және Берлинде өткен сессияларда вице-президент қызметін атқарды. 1848 жылы Лондон Геологиялық Қоғамының елу шетелдік мүшесінің бірі болып сайланды, ал 1858 жылы оған Волластон медалі табысталды. 1884 жылы Франция Ғылым академиясының корреспонденті болып сайланды. 85 жасында ол Санкт-Петербургке Халықаралық Геологиялық Конгреске қатысу үшін және Орал тауларына экспедицияға бару үшін сапар жасады. Холл екі жылдан кейін Нью-Гэмпшир штатының Бетлехем қаласында қайтыс болды. Ол Нью-Йорк штатының Олбани қаласындағы Олбани ауылдық зиратында жерленген. Ренсселер политехникалық институтының жатақханасы Джеймс Холлдың құрметіне аталды. Ол ресми түрде Hall Hall деп белгіленген.

Отбасы

1838 жылы Холл Троя қаласындағы заңгердің қызы Сара Айкинге үйленді. Олардың екі қызы мен екі ұлы болды. Сара Холлдың кейбір жариялымдарын суреттермен безендіруге көмектесті. 1849 жылы ол "Фантазия" және басқа өлеңдер жинағын шығарды. Осы жинаққа Шиллердің "Риттер Тоггенбург" поэмасының ағылшын тіліне аудармасы да енді. Ол 1895 жылы қайтыс болды.