Кіріспе

Денис Вуд – суретші, автор, картограф және Солтүстік Каролина мемлекеттік университетінің бұрынғы дизайн профессоры. 1945 жылы туған Вуд Огайо штатының Кливленд қаласында өсті, сол кездегі Батыс резервтік университетінен (қазіргі Кейс-Вестрен резервтік университетінен) 1967 жылы ағылшын тілі бойынша бакалавр дәрежесін алды. Ол Массачусетс штатының Вурчестер қаласында орналасқан Кларк университетінен 1971 жылы география бойынша магистр, ал 1973 жылы докторлық дәрежесін алды. Вуд 1974 жылдан 1996 жылға дейін Солтүстік Каролина мемлекеттік университетінің дизайн мектебінде (қазіргі дизайн колледжі) экологиялық психология, ландшафт тарихы және дизайн пәндерін оқытты, Бойлан Хайтс ауданында тұрып, отбасын өсірді. 1996 жылдан бастап Вуд екі жылдан астам түрмеде жасөспірім ұлға зиян келтіргені үшін жазасын өтеді.

Академиялық мансап

Оның "Картаның күші" (1992) атты кітабы жарық көрген кезде радикалды туынды деп есептелді. "Картаның күші" – "жаңа картографиялардың" іргелі тасы болды, онда карталар жүйелі семиотикалық кодтарға негізделген, әлеуметтік тұрғыдан құрылған аргументтер ретінде жаңаша түсіндірілді. Вудтың қазіргі заманғы академик картографтардың идеалдары мен қазіргі картографиялық идеологияны тұрақты түрде сынауы ауқымды, жан-жақты және шешуші болды. 2004 жылы Солтүстік Каролина университетінің көрнекті профессоры, Джон Пиклс Вудтың еңбегін былай бағалады: "Деніс Вуд жиырма бес жылдан бері бізді карталар мен карта қолдану туралы әртүрлі және сын тұрғысынан ойлауға шақырып келеді". Кітап алғаш рет 1992 жылы Нью-Йорктегі Купер Хьюитт Ұлттық дизайн мұражайында өткен "Картаның күші" атты ірі көрменің каталогы ретінде жарық көрді. Бұл көрме 1994 жылы Вашингтондағы Смитсондар институтында қайта ұйымдастырылды. Осы көрмелер 1992 жылғы кітаптың графикалық бастауы болды, ол ғылыми талқылаулар мен көпшіліктің қызығушылығын тудырды. Карталар шындықты "бейнелейді" дейтін пікірге қарсы, Вуд басқаратын сыншы картографтар карталар ештеңені бейнелемейді деп мәлімдеді. Олардың орнына, карталар белгілі бір масштабта графикалық түрде ұйымдастырылған мазмұнды мұқият таңдау арқылы әлем туралы пікір білдіреді. Осы тезис және оны іске қосу механизмдері Вуд пен Джон Фелстің 2008 жылы Чикаго университеті баспасынан шыққан "Карталардың табиғаты" еңбегінің негізгі тақырыбы болып табылады. Бір рецензенттің айтуынша: "1986 жылы Вуд және Фелс картаны бөліп қарастырды; оның белгілері мағынаны құратын он кодты сипаттады. Олардың аргументі кейіннен Вудтың "Картаның күші" кітабына енгізілді. Жиырма бір жыл өткен соң Вуд пен Фелс картаны қайта құрастырды, картаны бейнелеу туралы түсінікті картаның ұсыныстар жүйесі ретінде алмастыру арқылы. Вуд пен Фелс осы жаңа кітабында: "Карта сурет емес, ол – аргумент. Картаның жоғарыдан төменге дейінгі барлық аспектісі – аргумент" деп мәлімдейді.

Картаның шындықты бейнелеуден гөрі аргумент ретінде ұсынылуы, біз әлемді әлеуметтік жағдайлармен шартталған көзқарастар арқылы қалай құрастыратынымыз туралы жалпы тезисті кеңейтеді және оны әртүрлі масштабтарда жасайды. Осы саладағы маңызды, бірақ ерекше туынды – Вудтың 2004 жылғы "Жаһандық өзгерістердің бес миллиард жылы: Жер тарихы" атты кітабы.

Картографиялық өнер

Соңғы уақытта Вуд картографиядағы тәжірибесін өнер және өнер тарихына деген қызығушылығымен үйлестірді. Коллаж жасаушы және суретші ретінде ол соңғы жылдары картографиялық өнердің библиографиясы мен тарихын жасады; бұл жұмыс Дадаизмнен бастап қазіргі күнге дейін карталарды мәдени және саяси идеялар мен ұстанымдарды білдіру құралы ретінде пайдаланған туындыларды қамтиды. Қайтадан, жалпы тезис Вудтың басқа жұмыстарындағымен бірдей: суреттер – карта болсын, өнер болсын, не көркем карта болсын – тақырыпты іріктеп алу арқылы және оны білдіру құралдарымен саналы түрде реттеу арқылы тезисті ұсынады.

Сенім

1996 жылдың сәуірінде Вуд "табиғатқа қарсы қылмыстар" (яғни, ауыздық әрекет және кәмілетке толмаған баламен ұятсыз әрекеттер) жасағаны үшін кінәлі деп танылды, оны 130-дан астам рет жасаған. 1996-1998 жылдар аралығында ол сотталғандықтан 26 ай Солтүстік Каролинаның түзеу жүйесінде өтті. Ол жыныстық қылмыскерлердің ұлттық немесе аймақтық тізілімінде тіркелмеген және өз тұтқындалуы мен оған әкелген айыптаулар туралы көп рет айтты. Қала құрылысы саласындағы жазушы және белсенді Джейн Джейкобс Вудтың тұтқындалуы мен түрмеге қамалуы оның кейбір еңбектеріне толыққанды назар берілмеуіне себеп болуы мүмкін деп ойлады. Сотталғанына қарамастан, оның жазу және жұмыс істеуі жалғасты, және босатылғаннан кейін ол NC, Raleigh қаласында тұрып, өз саласында халықаралық деңгейде дәріс оқып, жұмыс істеуін жалғастырды. Мысалы, 2008 жылы ол Лондондағы Корольдік географиялық қоғамында пленумдық мәлімдеме жасады. 1998 жылы "News and Observer" газетіне берген сұхбатында Вуд түрмедегі тәжірибесіне негізделген кітап жазу жоспарларын жариялады. Бұл кітаптың Джонс Хопкинс университетінің баспасында жарық көруі жоспарланған еді.