Кіріспе
Көбейту операциясы бар математикалық құрылым.
Математика және топтар теориясында "көбейту тобы" термині келесі ұғымдардың біреуін білдіреді:
бір өріс, сақина немесе көбейту деп аталатын операциясы бар басқа да құрылымның инверттендірілетін элементтерінің көбейтуі бойынша құрылған топ. Егер F өріс болса, онда топ (F \ {0}, •) болады, мұнда 0 – F өрісінің нөлдік элементі, ал • – өріс көбейтуі болып табылатын бинарлық операция,
алгебралық торус GL(1).
the algebraic torus GL(1)
Мысалдар
n модулі бойынша бүтін сандардың көбейту тобы – n-нің инвертірленетін элементтерінің көбейту бойынша құрылған топ. Егер n жай сан болмаса, нөлден өзге инвертірленбейтін элементтер болады. Оң нақты сандардың көбейту тобы – 1 сәйкестік элементі бар абель тобы. Логарифм – бұл топтың нақты сандардың қосылу тобына изоморфизмі. Даланың көбейту тобы – көбейту операциясы бойынша барлық нөлден басқа элементтердің жиыны: . Егер дала q ретімен шектеулі болса (мысалы, q = p жай сан, және ), онда көбейту тобы циклдік болады: .
Бірліктің түбірлерінің топтық схемасы
Бірліктің n-шы түбірлерінің топтық схемасы, анықтама бойынша, топтық схема ретінде қарастырылатын GL(1) көбейтуші топтағы n-ші дәреже картасының ядросы болып табылады. Яғни, кез келген n > 1 бүтін саны үшін, біз көбейту тобындағы n-ші дәрежеге көтеретін морфизмді қарастырамыз және сәйкестік ретінде қызмет ететін e морфизмімен схемалардың тиісті талшықты көбейтіндісін аламыз. Соның нәтижесіндегі топтық схема μn (немесе ) деп жазылады. Егер K өрісінің сипаттамасы n-ді бөлмесе, оны K өрісіне өткізгенде, ол қысқартылған схемаға айналады. Бұл оны қысқартылмаған схемалардың маңызды мысалдарының біріне айналдырады (құрылымдық қабығындағы нильпотент элементтері бар схемалар); мысалы, кез келген жай сан p үшін p элементі бар шекті өрісте μp. Бұл құбылысты алгебралық геометрияның классикалық тілінде айту қиын. Мысалы, бұл абельдік сорттардың дуалдық теориясын сипаттамалық p-де (Пьер Картье теориясы) беруде маңызды рөл атқарады. Бұл топтық схеманың Галуа когомологиясы Куммер теориясын берудің бір жолы болып табылады.
This phenomenon is not easily expressed in the classical language of algebraic geometry. For example, it turns out to be of major importance in expressing the duality theory of abelian varieties in characteristic p (theory of Pierre Cartier). The Galois cohomology of this group scheme is a way of expressing Kummer theory.