Кіріспе

Жаңа Зеландияның Оңтүстік аралындағы Фолвинд мүйісі – Тасман теңізіне көрініс беретін Жаңа Зеландияның Оңтүстік аралының батыс жағалауындағы мүйіс. Ол Вестпорт қаласынан батысқа қарай орналасқан. Мүйістің ең биік жерінде маяк орналасқан. Маяк тұрағынан басталатын жол Тауранга шығанағына дейін тасты мүйісті кесіп өтеді және Жаңа Зеландияның тері тұяқты итішкендерінің колониясынан өте жақын өтеді. Аймақта әктас карьері бар, ал 1958 жылдан 2016 жылға дейін жақын жерде цемент зауыты жұмыс істеді. Мүйістің қорғанында, Баллер өзенінің сағасына қарай, Картерс жағажайы орналасқан, ол Оңтүстік аралдың батыс жағалауындағы жалғыз қауіпсіз жүзуге арналған жағажай деп есептеледі.

Топонимика

Алғашында бұл мүйіс 1642 жылы оны алғаш көрген еуропалық Абель Тасман Рокки-Кейп деп атаған. Алайда, қазіргі атауын, Фолвинд мүйісін, ағылшын саяхатшысы Джеймс Кук 1770 жылы, оның «Эндевор» кемесі осы жерден үлкен қашықтыққа соғылып кеткеннен кейін берді. Маяк 2-санаттағы тарихи орын ретінде тіркелген.

Жолдар

Кейп Фолвинд жолы – Тауранга шығанағынан Кейп Фолвинд маяк үйіндегі тұраққа дейін созылатын, жартасты мүйістердің үстінде жатқан (бір бағытты) жол. Жолдың ерекшеліктеріне таулар мен жағалаудың көріністері, Жаңа Зеландияның жүнді түлендерінің (кекено) өркендеген колониясы және маяк кіреді. Кейп Фолвиндтің жартастары мен оған жақын орналасқан шағын аралдар түрлі теңіз құстарының, мысалы, Австралиялық ганнеттердің, қара шеврондық альбатростардың, қанатты альбатростардың және жарқын приздердің қоныс аумағы және көбею ортасы болып табылады. Тауранга шығанағындағы түлендер колониясынан теңізде орналасқан шағын тас арал – Уолл аралы, теңіз құстарының колониялары мен кішкентай пингвиндердің (корора) мекені ретінде маңызды рөл атқарады. Бұған қоса, жолдан Гектор дельфині мен касаткаларды көру мүмкіндігі де бар.

Цемент өндірісі

1924 жылы "Грей Ривер Аргус" газеті Ұлттық Портленд Цемент компаниясының Фолвинд мүйісіндегі әк тас пен марль кен орындарын қазу және өңдеу үшін құрылатынын хабарлады. 1946 жылы Фолвинд мүйісінде цемент зауытын салу туралы ұсыныс жарияланды. 1953 жылы британдықтар Фолвинд мүйісінде үлкен жерді сатып алғаны туралы хабарланды. Бірақ 1955 жылға дейін британдық Tunnel Portland Cement (кейіннен Hanson Cement) компаниясы ғана зауыт салуға нақты міндеттеме берді. Жылдық 120 000 тонна өндіріс қуаты бар зауыт 200 жұмысшыны жұмыспен қамтып, жыл сайын 40 000 тонна Буллер көмірін пайдалануға жоспарланған. Зауытты салуға қажетті капитал 2 500 000 фунт стерлинг болды, ал Жаңа Зеландияда тек 100 000 фунт стерлинг жиналды. Кейп-Фолвиндтегі жаңа зауыт 1958 жылдың қарашасында өндіріске кірісті, ал ресми ашылуы 1959 жылдың 15 ақпанында өтті. 2013 жылы иесі Holcim компаниясы зауытты жабу және Жаңа Зеландияда цемент өндірісін тоқтату жоспарларын жариялады. Кейп Фолвинд цемент зауыты 58 жылдық қызметтен кейін 2016 жылдың маусым айында жұмысын тоқтатты, нәтижесінде 105 жұмыс орны жойылды.

Минералды құмдар кен өндіру

2022 жылдың мамыр айында Westland Mineral Sands кен өндіру компаниясына Батыс жағалауы аймақтық кеңесі мен Буллер аудандық кеңесінің бірлескен тыңдаулар тобы Фолвинд мүйісінің оңтүстігіндегі Окаридегі меншігіндегі 500 000 тонна минералды құмды жеті жыл ішінде өндіру жөніндегі ұсынысқа ресурстық келісім берді. Жергілікті тұрғындар тобы қоршаған ортаны қорғау сотында тыңдаулар тобының шешіміне шағымданып, шу деңгейін төмендету және жұмыс уақытын қосымша шектеуді сұрады. Минералды құмдарды өндіру 2022 жылдың қазанында басталуы жоспарланған, және олар бір уақытта ашық әдіспен қазылатын болады.

Үш шпильді жартастар мен қара риф

Үш шың және Қара риф – 28 тас арал, олар Фолвинд мүйісінен солтүстікке қарай шамамен биікке көтеріледі. Олар 1827 жылғы 12 қаңтарда Жюль Дюмон д’Урвиллдің Les Trois Cloches деп атаған гранитті тау жыныстары. Джеймс Уайлдтың 1839 жылғы картасында Үш шпиль ретінде бейнеленген. Олар 1826 жылдан бері теңіз түлкілерін аулаушыларға "Қара тастар" деп белгілі болды. Патрик О’Реган бұл тастарды Исаак Гильсеман салған суреттер деп ойлады, оларды Тасман 1642 жылғы 14 желтоқсанда Жаңа Зеландия суларына алғаш рет кірген кезде көрсеткен. Суреттердің астындағы голландша жазу "Rocky Point" деп аударылған. Жарық үй тиімді екенін дәлелдеді, жартастарда құлау оқиғалары тіркелген жоқ. Алайда, 1881 жылы "Anchor Shipping and Foundry Company" компаниясының саппен жүретін пароходы "Чарльз Эдвард" (1864–1908) тесіліп, кейін Вестпортқа сүйретілді. Сол сияқты, 1946 жылы "Union Steamship" компаниясының көмір тасымалдаушы кемесі "Karepo" қалың тұман ішінде жартастарға кептеліп қалды, бірақ кейін суға қайта шығарылды. Мүйіс пен Қара риф арасында шамамен ені бар кеме қатынасы үшін қолайлы арна бар. Шыңдарда тұзға төзімді тапапата өседі, ал олар шағақтардың тоқу орындары болып табылады. Жыртасты тасты балық (коура), көк балық (равару), құм балық (кумукуму), акулалар және снайпер (тамуре) жартастардың маңынан ауланады, ал қашандар түлкі мүйізді колонияларымен қоректенеді. Сондай-ақ, жыртастарда Leptomya retiaria табылды.