Кіріспе

Сиппи Уоллес (туған Beulah Belle Thomas, 1 қараша 1898 – 1 қараша 1986) – американдық блюз әншісі, пианист және ән жазушы. Оның шатырлардағы ерте мансабы оған «Техас сазы» деген атақ әкелді. 1923 және 1927 жылдар аралығында ол Okeh Records үшін 40-тан астам ән жазды, олардың көпшілігі оның өзі немесе оның ағалары Джордж және Херсал Томас жазған. Онымен бірге Луи Армстронг, Джонни Доддс, Сидни Бечет, Кинг Оливер және Кларенс Уильямс та орындады. Заманының ең үздік әйел блюз әншілерінің қатарында Уоллес Ма Рейни, Ида Кокс, Альберта Хантер және Бесси Смитпен бірге болды. 1930 жылдары ол шоу-бизнестен кетіп, Детройтте шіркеудің органшысы, әншісі және хор жетекшісі болды, ал 1960 жылға дейін тек әлемдік музыканы сирек орындады. 1982 жылы Уоллес «Грэмми» сыйлығына ие болды және 1993 жылы Мичиган әйелдерінің Даңқ залына енгізілді.

Ерте өмір

Уоллес Арканзас штатының Джефферсон округіндегі Дельта жазығында дүниеге келді. Ол отбасындағы 13 баланың бірі болған. Уоллес музыкалық отбасынан шыққан: оның ағасы Джордж Вашингтон Томас белгілі пианист, оркестр жетекшісі, композитор және музыка баспагері болды; ағасы Герсал Томас – пианист және композитор; оның немере қызы Хосиел Томас (Джорджтың қызы) – пианист және композитор. Жастық шағында ол әкесі диякон болған Шило баптист шіркеуінде ән айтқан және фортепианода ойнаған, бірақ кешкісін олар бауырларымен бірге шатырлы қойылымдарға тым-тымысынан шығып кетіпті. Ол өспірім шағында олар сол шатырлы қойылымдарда өнер көрсеткен. Техастағы түрлі қойылымдарда өнер көрсетіп, ол көңілді блюз әншісі ретінде көптеген жанкүйерлер жинады. 1915 жылы Уоллес Герсалмен бірге Луизиана штатының Нью-Орлеан қаласына көшіп барды. Екі жылдан кейін ол Мэтт Уоллеске үйленді және оның тегін алды.

Мансап

Уоллес 1923 жылы ағаларымен бірге Чикагоға келді және қаланың қарбалас джаз өнеріне енді. Оның танымалдылығы 1923 жылы Okeh Records компаниясымен келісімшартқа қол қоюына әкелді. Оның алғашқы жазылған әндері, "Shorty George" және "Up the Country Blues" (біріншісі ағасы Джорджбен бірлесіп жазылған), 1920 жылдардың басында оны блюз жұлдызына айналдыруға жеткілікті сатылды. Содан кейін "Special Delivery Blues" (Луи Армстронгпен), "Bedroom Blues" (Джордж және Херсал Томас жазған) және "I'm a Mighty Tight Woman" сияқты табысты жазбалар жарық көрді. Херсал Томас 1926 жылы 19 жасында тамақтан уланып қайтыс болды. Уоллес 1929 жылы Детройтке көшті. Мэтт Уоллес 1936 жылы, ал Джордж Томас Вашингтон 1937 жылдың 6 наурызында дүние салды. Уоллес шамамен 40 жыл Детройттегі Лиланд баптист шіркеуінде әнші және органшы болып жұмыс істеді. Mercury Records 1945 жылы "Bedroom Blues" әнін қайта шығарды. Кездейсоқ өнер көрсетулер мен жазбалардан басқа, ол 1966 жылы қайта оралғанға дейін блюз саласында көп жұмыс істемеді. Оның көп жылғы досы Виктория Спиви оны зейнеткерліктен шығарып, Уоллес фолк және блюз фестивальдерінде гастрольдік сапарлар жасады. Ол 1966 жылы тағы бір альбом жазды – "Sings the Blues", онда өзінің атау әнін фортепианода орындады, ал басқа тректерде Сайкс немесе Монтгомери фортепианода сүйемелдеді. Екі альбомда да оның "Women Be Wise" әні бар. Бұл жазбалар музыкант Бонни Райтті 1960 жылдардың соңында ән айту мен блюз ойнауды бастауға ықпал етті. Райт 1971 жылы өзінің дебюттік альбомында "Women Be Wise" және "Mighty Tight Woman" әндерін жазды. Уоллес 1970 және 1980 жылдары Райтпен гастрольдік сапарлар жасап, жазбалар жазды және жеке өнер көрсетулерін жалғастырды. Дуэт 1982 жылдың 27 сәуірінде "Late Night with David Letterman" бағдарламасында "Woman Be Wise" әнін орындады, Доктор Джон пианинода сүйемелдеді, бұл оның "Sippie" альбомын насихаттау мақсатында жасалды. Уоллес Луи Армстронгтың "Louis Armstrong and the Blues Singers" (1966) альбомына "A Jealous Woman Like Me", "Special Delivery Blues", "Jack o'Diamond Blues", "The Mail Train Blues" және "I Feel Good" әндерін орындап үлес қосты. Ол және Спиви 1970 жылы Spivey Records лейблі арқылы "Sippie Wallace and Victoria Spivey" атты блюз стандарттарының альбомын жазды. 1981 жылы Уоллес Atlantic Records үшін "Sippie" альбомын жазды, ол оған 1983 жылы Грэмми сыйлығына ұсынылып, 1982 жылы W. C. Handy сыйлығын "Жылдың үздік блюз альбомы" номинациясы бойынша жеңіп алды. Уоллестің қосалқы тобы пианист Джеймс Дапоньидің Чикаго джаз тобы болды, онда Пол Клингер корнетте, Боб Смит тромбонда, ал Расс Уитман мен Питер Ферран қамыстарда орындады. Ол 1966 және 1967 жылдары Ньюпорт фольклорлық фестивалінде өнер көрсетті, 1966 жылы Америка фольклорлық блюз фестивалімен бірге Еуропаны аралады. Ол 1982 жылдың 22 шілдесінде Монтрё джаз фестивалінде Б. Б. Кингпен бірлесіп өнер көрсетті, бұл қойылым түсіріліп, кейіннен телеарналарда көрсетілді. Неміс буги-вуги пианинісі Аксель Цвингенбергермен бірлесіп "Axel Zwingenberger and the Friends of Boogie Woogie, Vol. 1: Sippie Wallace" (1983, 1984 жылы жарық көрген) студиялық альбомын жазды, онда оның көптеген жаңа композициялары мен басқа классикалық блюз әндері кірді. 1984 жылы ол Цвингенбергермен бірге Германияға гастрольдік сапар жасады, онда Vagabond Records үшін оның жалғыз толық концерттік альбомын – "An Evening with Sippie Wallace" жазды.

Өлім

1986 жылдың наурыз айында Германиядағы Бургхаузен джаз фестивалінде концерт бергеннен кейін Уоллес ауыр инсульт алды және ауруханаға жатты. Ол Америка Құрама Штаттарына қайтып оралды және 88 жасқа толған күні Детройттегі Синай ауруханасында қайтыс болды. Ол Мичиган штатының Уэйн округіндегі Детройт қаласындағы Троица зиратында жерленген.

Деректі фильм

1986 жылы Rhapsody Films және продюсер Роберта Гроссман «Sippie Wallace: Blues Singer and Song Writer» деректі фильмін жарыққа шығарды, онда Уоллес концерттік түсірілімдерде, сұхбаттарда және фотосуреттерде, сондай-ақ тарихи құнды сирек жазбаларда бейнеленген.

Альбомдар

ЖылАтауыЖанрЛейбл1966Әйелдер ақылды болсынБлюзАлигатор1966Блюзді орындайдыБлюзСторивилл1970Сиппи Уоллес және Виктория СпивиБлюзСпиви1982СиппиБлюзАтлантикалық1995Толық жазбалар хронологиялық тәртіппен, 1-том, 1923–1925; 2-том, 1925–1945Блюз