Кіріспе

Американдық блюз әншісі (1886–1939)

Гертруда "Ма" Рейни (Придгетт; 26 сәуір 1886 – 22 желтоқсан 1939) – американдық блюз әншісі және блюз музыкасының алғашқы, ықпалды жазушысы. "Блюздің анасы" атанған ол, бұрынғы водевильдік өнер мен Оңтүстік блюзінің шынайы өрнегін біріктіріп, блюз әншілерінің бір буынына әсер етті. Рейни күшті дауысымен, жанды мінезімен, көркем тілімен және "аунап-сығылай" ән салу стилімен танымал болды. Оның ерекшеліктері "Bo Weevil Blues" және "Moonshine Blues" атты алғашқы жазбаларында ең жақсы көрінеді. Гертруда Придгетт жасөспірім шағында өнер көрсетуді бастады және 1904 жылы Уилл "Па" Рейниге үйленгеннен кейін "Ма" Рейни деген атқа ие болды. Олар Rabbit Foot Minstrels тобымен гастрольде болып, кейін Rainey and Rainey, Assassinators of the Blues деген жеке тобын құрды. Оның алғашқы жазбасы 1923 жылы жасалды. Келесі бес жылда ол 100-ден астам жазба жасады, оның ішінде "Bo Weevil Blues" (1923), "Moonshine Blues" (1923), "See See Rider Blues" (1925), блюз стандарты "Ма Рейнидің қара түбі" (1927) және "Soon This Morning" (1927) бар. Рейни Томас Дорси, Тампа Ред және Луи Армстронгпен де бірлесіп жұмыс істеді, сондай-ақ Джорджия джаз тобымен гастрольде болып, жазбалар жасады. 1935 жылға дейін гастрольде жүріп, ол өнерден зейнетке шықты және төрт жылдан кейін қайтыс болғанға дейін туған қаласы Колумбуста (Джорджия штаты) театр кәсіпкері ретінде жұмыс істеді. Ол "Ма Рейни" сахналық есімін алды, ол күйеуінің "Па" деген лақап атына ойнап жасалған.

Ерте мансап

Придгетт мансабын 12-14 жасында Джорджия штатының Колумбус қаласында өткен дарын шоуында орындаушы ретінде бастады. Ол күйеуі Уилл Рейнимен бірге «Алабама ойын-сауық жасаушылар компаниясын» құрды, бірақ 1906 жылы екеуі де Пат Чаппелдің әлдеқайда үлкен және танымал «Керістің аяғы» компаниясына қосылды, онда олар «Қара бет әндері мен би комедиясы, юбилей әншілері [және] торт жүргізушілер» деп таныстырылды. 1910 жылы ол «Гертруда Рейни ханым, біздің қарақұйрық айқайлаушымыз» деп сипатталды. 1928 жылы шыққан «Prove It on Me» әнінде: «Мен істедім, ешкім ұстаған жоқ. Әрине, маған дәлелдеу керек. Кеше достарыммен бірге шықтым. Олар әйелдер болған шығар, себебі мен еркектерді ұнатпаймын. Мен жаға мен галстук кигенім рас. Ол желдің үнемі соғуына себеп болады». Queerculturalcenter.org сайтында бұл туралы жазылған. Әннің мәтіні 1925 жылы Рейнидің «үйінде хорындағы әйелдермен бірге өткізген тойға қатысқаны үшін тұтқындалған» оқиғасына сілтеме жасайды. Саяси белсенді және ғалым Анжела И. Дэвис «Prove It on Me» әнінің 1970 жылдардағы лесбияндық мәдени қозғалыстың мәдени алғышарты екенін атап өтті, ол лесбияндық көзқарасты қолдайтын әндерді орындау және жазу арқылы қалыптаса бастады. Сол кезде әннің жарнамасы мәтіндегі гендерлік ролдерді ауыстыруды қолдады және Рейниді үш бөлікті костюмде, әйелдермен араласып, жақын жерде полицейдің тұрғанын көрсетті. Көптеген замандас блюз әншілерінен айырмашылығы, Рейни өзі орындаған әндердің үштен бірін өзі жазды, соның ішінде «Moonshine Blues» және «Ma Rainey's Black Bottom» сияқты ең танымал туындылары «классикалық блюз» жанрының стандарттарына айналды. 1920 жылдардың соңында жанды водевиль құлдырап, радио мен жазбалармен алмастырылды. Ол өзінің әндерінде басқа қара нәсілді әйелдермен бірге кек алу үшін ұйықтап, ішіп-жеп, түн бойы тойлап, жалпы «ақ орта таптың әйелдерінің абыройы туралы идеяларды бұзған» өмірді өткізеді. Қара әйелдердің жыныстық қатынасын бейнелеу, оның ішінде гетеронормативтік стандарттарға қарсы шыққандар, әйелдің қандай болуы керектігі туралы идеялармен күресті және Элис Уокерді «Көк түсті» романының кейіпкерлерін жасауға шабыттандырды. Жыныстық оқиғалар туралы мақтану сол кездегі ерлер әндерінде танымал болды, бірақ оның бұл тақырыптарды өз шығармаларында қолдануы оны өте тәуелсіз және батыл етіп көрсетті, және көптеген адамдар оның осы тақырыптарды пайдалануы мен қазіргі Хип-хоптағы қолданылуы арасында байланыс жасады. Рейни сонымен қатар сәндік стильдің иконасы болды, ол өзінің өнер көрсетуінде жарқын, қымбат киімдерді, страустың қауырсындарын, атласты көйлектерді, палитраларды, алтын алқаларды, алмаз тізгіштерді және алтын тістерді киіп, ізашарлық жасады. 1994 жылы АҚШ поштасы оны еске алу үшін 29 центтік ескерткіш пошта маркасын шығарды. 2004 жылы «See See Rider Blues» (1924 жылы орындалған) Грэмми атақ-даңқ залына енгізілді және Конгресс кітапханасының Ұлттық жазба сақтау кеңесі Ұлттық жазба тіркеліміне қосылды. 2007 жылы Колумбуста Ма Рейнидің мұрасын құрметтеу үшін кішкентай мұражай ашылды. Ол 1935 жылдан бастап 1939 жылы қайтыс болғанға дейін анасына салған үйінде тұрды. Бірінші жылдық Ma Rainey International Blues Festival 2016 жылдың сәуірінде Колумбуста, Джорджия штатында, Рейнидің өлім кезінде иелік еткен және тұрған үйінің жанында өтті. 2017 жылы Джорджия штатының Колумбус қаласында Рейни МакКуллерс өнер мектебі ашылды, Рейни мен жазушы Карсон МакКуллерс құрметіне аталды. 2023 жылы ол өмір бойы жеткен жетістіктері үшін Грэмми сыйлығымен марапатталды. Жариялауда оның «күшті дауысы мен таңғажайып сахналық көрінісі» және «100-ге жуық пластинка жаздырғаны, олардың көпшілігі ұлттық хиттер болып табылады, олар қазір американдық музыка канонының бөлігі болып табылады» деп атап өтті.

Танымал мәдениетте

Стерлинг А. Браун 1932 жылы "Ма Рейни" өлеңін жазды, онда "Ма Рейни / қалаға келгенде" барлық жердегі адамдар оның әнін қалай еститіні туралы айтылады. 1981 жылы Сандра Либ Рейни туралы алғашқы толық кітапты жазды – "Mother of the Blues: A Study of Ma Rainey". Огаст Уилсонның 1982 жылғы "Ма Рейнидің қара түбі" пьесасы 1927 жылы жазылған осы аттас әнінің жазбасы туралы ойдан шығарылған оқиға. Тереза Мерит және Упи Голдберг Бродвейдегі түпнұсқа және қайта қойылған спектакльдерде Рейни рөлін ойнады. Виола Дэвис 2020 жылы пьесаның киноадаптациясында Рейни рөлін сомдады және "Үздік әйел актер" номинациясына ие болды. Мо'Ник 2015 жылы Бесси Смит өмірінен алынған "Бесси" телефильмінде Рейни рөлін ойнады, бұл рөлі үшін ол "Primetime Emmy Award" сыйлығына ұсынылды.

Жазбалар

Бұл сұрыпталатын кестеде Рейни жазған 94 атаудың барлығы ұсынылған. Жазу күндері шамамен берілген. Сандра Либ жасаған жіктеу негізінен формаға сүйенеді. Тек он екі тақты құрылымның бір бөлігін ғана қамтитын блюз әндері блюз және халық әндерінің қоспасы ретінде жіктеледі. Он екі тақты немесе сегіз тақты құрылымы жоқ әндер блюз емес деп жіктеледі. JSP және DOCD бағаналары екі толық CD қайта шығарылымына сілтеме жасайды. Сорттау үшін кез келген таңбаны басыңыз. Хронологиялық тәртіпке оралу үшін # белгісін басыңыз. # Матрица Жазу күні Атауы Орындаушылар Paramount нөмірі Сандра Либ жіктемесі JSP77933 DocumentDOCD Ескермелер 01 1596 1923/12 "Bad Luck Blues" Lovie AustinBlues Serenaders 12081 Он екі тақты блюз A 5581 02 1597 1923/12 "Bo Weavil Blues" Lovie AustinBlues Serenaders 12080 Блюз және халық әндерінің қоспасы A 5581 JSP & DOCD нұсқасы 03 1598 1923/12 "Barrel House Blues" Lovie AustinBlues Serenaders 12082 Он екі тақты блюз A 5581 04 1599 1923/12 "Those All Night Long Blues" Lovie AustinBlues Serenaders 12081 Блюз емес A 5581 JSP & DOCD нұсқасы 05 1608 1923/12 "Moonshine Blues" Lovie AustinBlues Serenaders 12083 Блюз және халық әндерінің қоспасы A 5581 06 1609 1923/12 "Last Minute Blues" Lovie AustinBlues Serenaders 12080 Он екі тақты блюз A 5581 07 1612 1923/12 "Southern Blues" Lovie AustinBlues Serenaders 12083 Он екі тақты блюз A 5581 08 1613 1923/12 "Walking Blues" Lovie AustinBlues Serenaders 12082 Он екі тақты блюз A 5581 09 1698 1924/03 "Lost Wandering Blues" The Pruitt Twins 12098 Он екі тақты блюз A 5581 10 1699 1924/03 "Dream Blues" The Pruitt Twins 12098 Он екі тақты блюз A 5581 11 1701 1924/03 "Honey Where You Been So Long?" Lovie AustinBlues Serenaders 12200 Блюз емес A 5581 12 1702 1924/03 "Ya Da Do" Her Georgia Jazz Band 12257 Блюз емес A 5581 JSP & DOCD нұсқасы 13 1703 1924/03 "Those Dogs of Mine""(Famous Cornfield Blues)" Lovie AustinBlues Serenaders 12215 Блюз емес A 5581 14 1704 1924/03 "Lucky Rock Blues" Lovie AustinBlues Serenaders 12215 Блюз және халық әндерінің қоспасы A 5581 15 1741 1924/04 "South Bound Blues" Her Georgia Jazz Band 12227 Блюз емес A 5581 16 1758 1924/05 "Lawd Send Me a Man Blues" Her Georgia Jazz Band 12227 Блюз емес A 5581 17 1759 1924/05 "Ma Rainey's Mystery Record" Lovie AustinBlues Serenaders 12200 Он екі тақты блюз A 5581 18 1824 1924/08 "Shave 'Em Dry Blues" The Pruitt Twins 12222 Сегіз тақты блюз B 5581 19 1825 1924/08 "Farewell Daddy Blues" The Pruitt Twins 12222 Он екі тақты блюз B 5581 20 1922 1924/10 "Booze and Blues" Her Georgia Jazz Band 12242 Он екі тақты блюз B 5582 21 1923 1924/10 "Toad Frog Blues" Her Georgia Jazz Band 12242 Он екі тақты блюз B 5582 22 1924 1924/10 "Jealous Hearted Blues" Her Georgia Jazz Band 12252 Он екі тақты блюз B 5582 23 1925 1924/10 "See See Rider Blues" Her Georgia Jazz Band 12252 Блюз және халық әндерінің қоспасы B 5582 Луи Армстронгпен; JSP & DOCD нұсқасы 24 1926 1924/10 "Jelly Bean Blues" Her Georgia Jazz Band 12238 Блюз және халық әндерінің қоспасы B 5582 Луи Армстронгпен 25 1927 1924/10 "Countin' the Blues" Her Georgia Jazz Band 12238 Он екі тақты блюз B 5582 Луи Армстронгпен; JSP & DOCD нұсқасы 26 10001 1924/11 "Cell Bound Blues" Her Georgia Jazz Band 12257 Блюз және халық әндерінің қоспасы B 5582 27 2136 1925/05 "Army Camp Harmony Blues" Her Georgia Jazz Band 12284 Он екі тақты блюз B 5582 JSP & DOCD нұсқасы 28 2137 1925/05 "Explaining the Blues" Her Georgia Jazz Band 12284 Он екі тақты блюз B 5582 JSP & DOCD нұсқасы 29 2138 1925/05 "Louisiana Hoo Doo Blues" Her Georgia Jazz Band 12290 Он екі тақты блюз B 5582 30 2138 1925/05 "Goodbye Daddy Blues" Her Georgia Jazz Band 12290 Блюз және халық әндерінің қоспасы B 5582 31 2209 1925/05 "Stormy Seas Blues" Her Georgia Band 12295 Он екі тақты блюз B 5582 DOCD5625 нұсқасы 32 2210 1925/08 "Rough and Tumble Blues" Her Georgia Band 12311 Он екі тақты блюз B 5582 33 2211 1925/08 "Night Time Blues" Her Georgia Band 12303 Он екі тақты блюз B 5582 JSP & DOCD нұсқасы 34 2212 1925/08 "Levee Camp Moan" Her Georgia Band 12295 Блюз емес B 5582 35 2213 1925/08 "Four Day Honorary Scat" Her Georgia Band 12303 Блюз емес B 5582 "'Fore Day' үшін қате басылым; JSP & DOCD нұсқасы 36 2214 1925/08 "Memphis Bound Blues" Her Georgia Band 12311 Он екі тақты блюз B 5582 37 23691925/12 "Slave to the Blues" Her Georgia Band 12332 Он екі тақты блюз C 5583 38 2370 1925/12 "Yonder Come the Blues" Her Georgia Band 12357 Блюз емес C 5583 39 2371 1925/12 "Titanic Man Blues" Her Georgia Band 12374 Блюз және халық әндерінің қоспасы C 5583 JSP & DOCD нұсқасы 40 2372 1925/12 "Chain Gang Blues" Her Georgia Band 12338 Он екі тақты блюз C 5583 41 2373 1925/12 "Bessemer Bound Blues" Her Georgia Jazz Band 12374 Он екі тақты блюз C 5583 JSP & DOCD нұсқасы 42 2374 1925/12 "Oh My Babe Blues" Her Georgia Band 12332 Блюз емес C 5583 43 2375 1925/12 "Wringing and Twisting Blues" Her Georgia Band 12338 Блюз емес C 5583 44 23691925/12 "Stack O'Lee Blues" Her Georgia Band 12357 Баллада C 5583 45 2448 1926/03 "Broken Hearted Blues" Her Georgia Band 12364 Он екі тақты блюз C 5583 DOCD5625 нұсқасы 46 2451 1926/03 "Jealousy Blues" Her Georgia Band 12364 Блюз емес C 5583 DOCD5660 нұсқасы 47 2452 1926/03 "Seeking Blues" Her Georgia Band 12352 Блюз және халық әндерінің қоспасы C 5583 JSP & DOCD нұсқасы 48 2466 1926/03 "Mountain Jack Blues" Jimmy Blythe (piano) 12352 Он екі тақты блюз C 5583 JSP & DOCD нұсқасы 49 2627 1926/06 "Down in the Basement" Her Georgia Band 12395 Блюз емес C 5583 50 2628 1926/06 "Sissy Blues" Her Georgia Band 12384 Он екі тақты блюз C 5583 51 2629 1926/06 "Broken Soul Blues" Her Georgia Band 12384 Блюз емес C 5583 52 2631 1926/06 "Trust No Man" Lillian Henderson (piano) 12395 Блюз емес C 5583 53 405 1926/11 "Morning Hour Blues" Jimmy Blythe (piano)Blind Blake (guitar) 12455 Он екі тақты блюз D 5584 54 407 1926/11 "Weepin' Woman Blues" Her Georgia Boys 12455 Он екі тақты блюз D 5584 55 408 1926/11 "Soon This Morning" Her Georgia Band 12438 Он екі тақты блюз D 5584 56 4019 1926/12 "Little Low Mamma Blues" Blind Blake (guitar)possibly Leroy Picket (violin) 12419 Он екі тақты блюз D 5584 57 4020 1926/12 "Grievin Hearted Blues" Blind Blake (guitar)possibly Leroy Picket (violin) 12419 Блюз және халық әндерінің қоспасы D 5584 58 4021 1926/12 "Don't Fish in My Sea" Jimmy Blythe (piano) 12438 Он екі тақты блюз D 5584 59 4082 1927/08 "Big Boy Blues" Her Georgia Band 12548 Он екі тақты блюз D 5584 60 4083 1927/08 "Blues Oh Blues" Her Georgia Band 12566 Блюз емес D 5584 61 4090 1927/08 "Damper Down Blues" Her Georgia Band 12548 Он екі тақты блюз D 5584 62 4091 1927/08 "Gone Daddy Blues" Her Georgia Band 12526 Блюз және халық әндерінің қоспасы D 5584 63 4092 1927/08 "Oh Papa Blues" Her Georgia Band 12566 Блюз емес D 5584 64 4707 1927/08 "Misery Blues" Her Georgia Band 12508 Блюз емес D 5584 65 4708 1927/08 "Dead Drunk Blues" Her Georgia Band 12508 Он екі тақты блюз D 5584 66 4709 1927/08 "Slow Driving Moan" Her Georgia Band 12526 Блюз және халық әндерінің қоспасы D 5584 67 20228 1927/12 "Blues the World Forgot—Part 1" Her Georgia Band 12647 Комедия D 5584 68 20229 1927/12 "Ma Rainey's Black Bottom" Her Georgia Band 12590 Блюз емес D 5584 69 20230 1927/12 "Blues the World Forgot—Part 2" Her Georgia Band 12647 Комедия D 5584 70 20231 1927/12 "Hellish Rag" Her Georgia Band 12612 Блюз емес…