Александр Ипсиланти: Валахия мен Молдавияның грек воеводасы
Alexander Ypsilantis (1725–1805)
Александр Ипсиланти – Валахия мен Молдавияның грек воеводасы (1774-1807). Өмірбаяны, саяси қызметі, Осман империясымен және Ресеймен қарым-қатынасы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Валахия мен Молдавияның грек воеводасы
Greek Voivode of Wallachia and Moldavia
Александр Ипсилантис (Αλέξανδρος Υψηλάντης Alexandros Ypsilantis, Alexandru Ipsilanti; 1726 – 13 қаңтар 1807) – 1774 жылдан 1782 жылға дейін және 1796 жылдан 1797 жылға дейін Валахияның грек воеводасы (князі) болды, сондай-ақ 1786 жылдан 1788 жылға дейін Молдавияның воеводасы қызметін атқарды. Ол 19 ғасырдың басындағы Грек тәуелсіздік соғысының батыры, немересімен аттас болғанымен, олар шатастырылмауы керек. Ипсилантилер – фанариоттардың белгілі әулеті.
Alexander Ypsilantis (Αλέξανδρος Υψηλάντης Alexandros Ypsilantis, Alexandru Ipsilanti; 1726 – 13 January 1807) was a Greek Voivode (Prince) of Wallachia from 1774 to 1782, and again from 1796 to 1797, and also Voivode of Moldavia from 1786 to 1788. He bears the same name as, but should not be confused with, his grandson, the Greek War of Independence hero of the early 19th century. The Ypsilantis were a prominent family of Phanariotes.
Билік
1774 жылы Порта қызметіндегі дипломат ретінде Ипсиланти Ресеймен Кучук-Кайнарджи шартына қол қоюға қатысты; бір жыл өткен соң, осы және басқа да қызметтері үшін Портаның драгоманы қызметіне тағайындалды. 1775 жылы ол Валахия тағына отырды. Бұл 1771 жылы басталған орыс әскерлерінің Бухарестті басып алуын аяқтаған кезде ғана мүмкін болды. Осы кезеңде тақ бос тұрды, бұл Эммануэль Джанни Русеттің соғыстың басында Екатерина II-мен келісімге келгеніне байланысты туды. Валахияда билік құрған кезінде Ипсиланти бірқатар реформалар жүргізді. Бірнеше заңдар «Pravilniceasca condică» жинағында топтастырылды, оның грек тіліндегі атауы – «Синтагмация номиконы» (шамамен: «Византиялық әдет-ғұрып заңдарының жинағы»). 1780 жылы жарық көрген жинақ салық, әкімшілік, сот және саяси кемшіліктерді жоюға бағытталған. Сот реформасы аясында Ипсиланти Валахияның әр округінде азаматтық соттар құрды. Заңдық шекараларды түбегейлі қайта қарау, консервативті боярлардың қарсылығына байланысты, Ассамблеяда (Сфат) Византиялық нормаларға (екі княздықтағы дәстүрлі заңдарға) сілтеме жасауды талап етті. Ең маңыздысы, жаңа заңдар мемлекеттік қызметтерге жалақы белгілеуді көздеді, бұл салық төлеуші әлеуметтік топтардың салық жүктемесін азайтуға (әдетте боярлар салық агенттеріне кіріс табу үшін жер иелігінен гөрі лауазымды ұстау артық болған экономикада) және тиімді әкімшілік құрылымды қамтамасыз етуге бағытталған шара еді. Ипсилантинің билік етуі Осман империясы тарихының өте маңызды кезеңімен сәйкес келді. 1787 жылдың тамызында Ресей әскери қимылдарды қайта бастады (1787–1792 жылдардағы Ресей-Түрік соғысын қараңыз), ал Порта Дунай аймағындағы жерлеріне кең ауқымды шабуылға ұшырады, себебі Габсбург империясы да соғысқа қосылды (1788 жылдың 9 ақпаны). Бұл оқиғаның жанама салдары – Ипсилантиге аймақтағы түрік әскерлеріне басшылық ету құқығын беру болды: бұл әрекет, сонымен қатар, Фанарылық билік контекстінде ханзада мен сұлтан арақатынастарындағы мәртебені уақытша өзгерту ретінде маңызды болды. Көздер Ипсилантидің Австриямен одақ құруды қарастырғанын және император Иосиф II-нің өкілдерімен келіссөздер жүргізгенін көрсетеді. Алайда, австриялықтар 1791 жылдың күзінде Систовадағы бейбіт келісімге қол қойылғанға дейін Яссині сәуір айында басып алғаннан кейін барлық байланыс үзілді және ханзада Брнода тұтқынға алынды.
In 1774, as a diplomat in service to the Porte, Ypsilanti took part in the signing of the Treaty of Kuchuk Kainarji with Russia; a year later, he was rewarded for this and other services by being appointed Dragoman of the Porte. Still in 1775, he was awarded the throne of Wallachia. This could only happen as the Russian troops were ending their occupation of Bucharest, begun in 1771. The throne had been vacant throughout this period, a hiatus provoked by Emanuel Giani Ruset's agreement with Catherine II at the start of the war. As principal acts of his reign in Wallachia, Ypsilanti enforced a series of reforms. Several laws are grouped in the Pravilniceasca condică, called "Syntagmation nomikon" in its Greek version (roughly: "The Code of Byzantine customary laws"). Issued in 1780, the Code sought to amend fiscal, administrative, judicial and political flaws. During his judicial reform, Ipsilanti created civil courts in each Wallachian county. What was in fact a radical redefinition of legal boundaries had to make occasional reference to Byzantine norms (the traditional laws in the two Principalities), due to resistance from conservative boyars in the Assembly (the Sfat). Most notably, the new laws tried to impose salaries for public offices, a measure intended to reduce fiscal burdens on the taxed social categories (that had been supposed to provide revenues for the fiscal agents, usually boyars, in an economy in which land ownership had become less of an asset than holding office) and ensure a more professional administrative structure. Ypsilanti's reigns coincide with a critical moment in Ottoman history. In August 1787, Russia resumed hostilities (see Russo Turkish War (1787–1792)), and the Porte faced a large scale invasion of its Danubian territories as the Habsburg Empire joined the fighting (9 February 1788). A secondary effect of this event was the granting of military command over Turkish troops in the region to Ypsilanti: the gesture is also significant as a temporary re shaping of status in the relations between Prince and Sultan for the context of Phanariote rule. Sources suggest that Ypsilanti was considering an alliance with Austria, and had been negotiating with emissaries of Emperor Joseph II. However, as the Austrians occupied Iaşi in April, all contacts ceased and the Prince was kept in custody in Brno up to the signing of the peace treaty at Sistowa (autumn of 1791).