Австралияға жақын Океания аралдарының географиясы мен флорасы
Near Oceania
Жақын Океания: Австралияға жақын аралдардың географиясы, флорасы, фаунасы және ежелгі қоныстану тарихы. Паули & Гриннің зерттеулері. Жақын Океания аралдары.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Австралияға жақын Океания аралдары
Islands of Oceania near to Australia
Жақын Океания – Океанияның аралдары мен атолдары бір-біріне жақын орналасқандықтан, биологиялық әртүрлілігі жоғары бөлігі. Жақын және алыс Океанияны бөліп қарауды алғаш Паули мен Грин (1973) ұсынған, ал Грин (1991) оны одан әрі дамытқан. Бұл бөлініс геологиялық құрылымға, флора мен фаунаға негізделген. Жақын Океания алыс Океанияға қарағанда ертерек адамдармен қоныстанған. Жақын Океанияға Жаңа Гвинея аралы, Соломон аралдары (Темotu аралдарын қоспағанда) және Бисмарк архипелагы кіреді. Кейде Австралия да Жақын Океанияға қосылады.
Near Oceania is the part of Oceania that features greater biodiversity, due to the islands and atolls being closer to each other. The distinction of Near and Remote Oceania was first suggested by Pawley & Green (1973) and was further elaborated on in Green (1991). The distinction is based on geology, flora and fauna. Near Oceania was also settled by humans at an earlier time than Remote Oceania was. Near Oceania includes the island of New Guinea, Solomon Islands(excluding Temotu) and the Bismarck Archipelago. Sometimes Australia is also included in Near Oceania.
Тарихқа дейінгі дәуір
XIX ғасырдың ұлы натуралисті Альфред Рассел Уоллес Нусантараны зерттеп, Австралия-Жаңа Гвинея аймағы мен Оңтүстік-Шығыс Азия арасындағы маңызды биологиялық айырмашылықтарға назар аударды. Азия және Австралия фауналық аймақтары арасындағы шекарада, табиғи сұрыпталу теориясын бірге ашқан ғалымның құрметіне Валацея деп аталатын кіші аралдар тобы орналасқан. Уоллес осы айырмашылықтарды түсінудің кілті "қазір су астында қалған құрлықтар, аралдарды континенттермен байланыстырған" (1895) жатқандығында деп болжады. Плейстоцен кезеңінде теңіз деңгейі қазіргі деңгейден 130 метрге төмен болған. Осы кезде Жаңа Гвинея, Тасмания, Ару аралдары және бірқатар кіші аралдар Австралия материгімен біріккен. Биогеографтар осы кеңейтілген Үлкен Австралия континентін Сахул (Баллард, 1993) немесе Меганезия деп атайды. Валацеяның батысында, Санда шельфінің кең жазықтығы да құрлық ретінде ашылып, Оңтүстік-Шығыс Азия материгін кеңейтіп, Сандалендтің Үлкен Санда аралдарын қамтыды. Дегенмен, Валацея аралдары (негізінен Сулавеси, Амбон, Серам, Халмахера және Кіші Сунда аралдары) әрқашан арал ретінде қалып, құрлықтағы омыртқалы жануарлардың, соның ішінде ертедегі гоминидтердің таралуына тосқауыл қойды. Жаңа Гвинеяның солтүстігі мен шығысында орналасқан Океания маңы аралдары (Бисмарк архипелагы мен Соломон аралдары) да Сахулмен құрлықпен байланыспаған, себебі терең су шұңқырлары оларды Австралия континенттік шельфінен бөліп тұрды. Бұл аймақтың адамдар тарапынан мекенделуі шамасы 60 000 – 40 000 жыл бұрын жүрген, бірақ кейбір зерттеушілер бұл мерзімді одан да ертерекке жылжытуға мүмкіндік бар деп санайды. Бірақ ең бастысы, мұхит деңгейі ең төмен болған кезде де Валацея аралдары арасында үлкен су кеңістігі сақталған, сондықтан Сахулға адамдардың келуі үшін теңіз көлігі қажет болды. Бұл, Жаңа Гвинеядан тыс Океания маңы архипелагтарына адамдардың таралуына да қатысты. Осы жерде Тынық мұхитының ежелгі тарихының ең қызықты және тартымды аспектісі жатыр: біз, адамзат тарихындағы ең ерте мақсатты теңіз саяхаттарымен айналысып жатырмыз. Адмиралтейство аралдарындағы Манус аралдарының қоныстануы, саяхаттау мүмкіндігінің шегін көрсетеді, өйткені бұл Плейстоценде бір бағытта көру қашықтығынан тыс орналасқан жалғыз арал. Манусқа сапар жасау 200-300 км сапардың ішінде 60-90 км-ге жуық соқыр жолды кесіп өтуді талап етті, бұл кезде Сахулдың солтүстік жағалауынан немесе Жаңа Ирландияның солтүстік ұшындағы Жаңа Хановерден келгенде ешқандай құрлық көрінбеген. Осы алғашқы сапардың сағаттары немесе күндері шиеленіспен өткен, ал осы экипажды басқарған Плейстоценнің Колумбының есімі ешқашан белгілі болмайды. Манусқа бағытталған іздеу доғалары Жаңа Ганноверден 15°, Муссаудан 17° және Жаңа Гвинеядан 28° шамасында орналасқан. (Мэтью Сприггс, "Арал меланезиялықтары", Оксфорд: Блэкуэлл, 1997)
The great nineteenth century naturalist Alfred Russel Wallace explored Nusantara, drawing attention to fundamental biological differences between the Australia New Guinea region and Southeast Asia. The boundary between the Asian and Australian faunal regions consists of a zone of smaller islands bearing the name of Wallacea, in honor of the co discoverer of the theory of natural selection. Wallace speculated that the key to understanding these differences would lie in "now submerged lands, uniting islands to continents" (1895). We now know that at several intervals during the Pleistocene, the sea surface was 130 metres below the current sea level. At these times New Guinea, Tasmania, the Aru Islands, and some smaller islands were joined to the Australian mainland. Biogeographers call this enlarged Greater Australian continent Sahul (Ballard, 1993) or Meganesia. West of Wallacea, the vast Sunda Shelf was also exposed as dry land, greatly extending the Southeast Asian mainland to include the Greater Sunda Islands of Sundaland. However, the islands of Wallacea (primarily Sulawesi, Ambon, Ceram, Halmahera, and the Lesser Sunda Islands) always remained an island world, imposing a barrier to the dispersal of terrestrial vertebrates, including early hominids. To the north and east of New Guinea, the islands of Near Oceania (the Bismarck Archipelago and the Solomons) were likewise never connected to Sahul by dry land, for deep water trenches also separate these from the Australian continental shelf. It seems that human colonization of this region was most likely effected during the interval between 60,000 and 40,000 years ago, although some researchers would push the possible dates earlier. But the key point is that even when the oceans were at their lowest levels, there were always significant open water gaps between the islands of Wallacea, and therefore, the arrival of humans into Sahul, necessitated over water transport. This was also the case of the expansion of humans beyond New Guinea into the archipelagoes of Near Oceania. Herein lies one of the most exciting and intriguing aspects of Pacific prehistory: that we are likely dealing with the earliest purposive voyaging in human history. The settlement of Manus — in the Admiralty Islands — may represent a real threshold in voyaging ability as it is the only island settled in the Pleistocene beyond the range of one way intervisibilty. Voyaging to Manus involved a blind crossing of some 60–90 km in a 200–300 km voyage, when no land would have been visible whether coming from the north coast of Sahul or New Hanover at the northern end of New Ireland. These would have been tense hours or days on board that first voyage and the name of Pleistocene Columbus who led this crew will never been known. The target arcs for Manus are 15° from New Hanover, 17° from Mussau and 28° from New Guinea. (Matthew Spriggs, The Island Melanesians, Oxford: Blackwell, 1997)
Терминнің пайда болуы
Алыс Океания және Жақын Океания терминдерін 1973 жылы антропологтар Роджер Грин мен Эндрю Паули ұсынды. Олардың анықтамасы бойынша, Жақын Океания Санта-Крус аралдарын қоспағанда, Жаңа Гвинея, Бисмарк архипелагы және Соломон аралдарынан тұрады. Бұл терминдер Меланезия, Микронезия және Полинезияның ескірген жіктемелерін алмастыру мақсатында жасалған; Жақын Океания аймағы география, мәдениет, тіл және аймақтың адам тарихы тұрғысынан пайдасыз деп танылған Меланезияның ескі жіктемесін толығымен жояды. Ескі жіктемелер 19-ғасырдың ортасында француз саяхатшысы Жюль Дюмон д'Урвилл ұсынғаннан бері қолданылып келеді. 1990-шы жылдардың басынан бері академиялық қауымдағылардың бір бөлігі осы жіктемелерді Гриннің терминдерімен алмастыруға ұмтылса да, ескі жіктемелер ғылымда, халық арасында және күнделікті қолданыста әлі де жиі пайдаланылады.
The terms Remote Oceania and Near Oceania were proposed by anthropologists Roger Green and Andrew Pawley in 1973. By their definition, Near Oceania consists of New Guinea, the Bismarck Archipelago and the Solomon Islands, with the exception of Santa Cruz Islands. They are designed to dispel the outdated categories of Melanesia, Micronesia, and Polynesia; Near Oceania cuts right across the old category of Melanesia, which has shown to be not a useful category in respect to the geography, culture, language and human history of the region. The old categories have been in use since they were proposed by French explorer Jules Dumont d'Urville in the mid 19th century. Though the push of some people in academia has been to replace the categories with Green's terms since the early 1990s, the old categories are still used in science, popular culture and general usage.