Кіріспе

Ағылшын отаршылдық әкімшісі және плантатор Сэр Джон Йеманс, 1-ші барон (28 ақпан 1611 – 1674) – 1672-1674 жылдары Каролинаның губернаторы қызметін атқарған ағылшын колониялық әкімшісі және плантатор. Замандастары Йемансты "жағадағы қарақшы" деп сипаттаған.

Өмір

1611 жылы 28 ақпанда Бристольде крещениеден өткен сэр Джон Йеманс, Бристольдің Редклифф қаласында 1645 жыл шамасында қайтыс болған сыра қайнатқыш Джон Йеманс пен оның әйелі Бланш Жерменнің кіші ұлы болды. Кіші Йеманс Англия азамат соғысы кезінде роялист армиясында полковник болды. Шамамен 1650 жылы Йеманс Барбадосқа көшіп кетті, және он жылдың ішінде ол ондағы ірі жер иесіне айналды (ол 1638 жылдан бері Барбадоста жер иеленген), колониялық милицияның полковнигі, жергілікті соттың судьясы болды, ал 1660 жылдың шілдесіне қарай Барбадос кеңесінде қызмет етіп жүрді.

Каролина

1660 және 1670 жылдардағы нашарлаған экономикалық жағдайларда көптеген Барбадос плантаторлары жақсы мүмкіндіктер іздеді. 1663 жылы Барбадостан бірнеше плантаторлар Каролинаның иелерімен Кеп-Ферде колония құру жөнінде келісім жасады. Лорд-проприетарлар ағылшын сарайындағы ықпалдарын пайдаланып, Йемансқа баронеттік шен берді, ол 1665 жылдың 12 қаңтарында табыс етілді, ал 11 қаңтарда оны жаңа колонияның губернаторы етіп тағайындады. Бұл аймақ Кларендон округі деп аталды. Йемансқа сондай-ақ Кеп-Фердің оңтүстігіндегі жағалауды зерттеу тапсырылды. Ол 1665 жылдың қаңтарында Барбадостан үш кемемен шығып, Кеп-Ферге жетті, бірақ жол бойындағы жаман ауа райынан ауыр шығынға ұшырады. Сондықтан ол көп ұзамай Барбадосқа оралып, жаңа қоныстың басқаруын капитан Роберт Сэндфордқа (оның лейтенанты Йеманстың жүрегі туысы Джозеф Вурри) тапсырды. Алайда, 1667 жылдың күзінде колонистер Кларендонды тастап кетті. 1669 жылы тағы бір колонизация әрекеті жасалды. Британ аралдарынан үш кеме қоныс аударушылармен Порт-Роял аралына жіберілді, олар бірінші кезекте Барбадосқа тоқтады. Иелерінің тапсырмасы бойынша губернатордың есімін атау керек болды, сондықтан Йеманс өзін тағайындап, экспедицияға Бермудаға жеткенше қосылды. Бермудада ол оның орнына қарт Уильям Сэйлді тағайындады және кенеттен Барбадосқа қайтып келді. Экспедиция жалғасты және 1670 жылдың сәуір айында Оңтүстік Каролинаның алғашқы тұрақты ағылшын қонысын сәтті құрды. Сэйл 1671 жылдың наурыз айында қайтыс болды. Өлер алдында ол өзінің орнын алмастыруға губернатордың орынбасары Джозеф Уэстті ұсынды, және колонистер бұл тағайындауды мақұлдады. Йеманс 1671 жылы жаңа колонияға келді және губернатор болып тағайындалмағанына көңілі қалды, сондай-ақ колонияның бірінші парламентінің спикері ретіндегі өзінің позициясын Уэстке қарсы пайдаланды. Ол сондай-ақ плантация құрып, оған 200 африкалық құлды әкелді. 1671 жылдың 21 тамызында иелері, колонистердің наразылығына орай, Йемансты губернаторлыққа тағайындады. Ол 1672 жылдың 19 сәуірінде Чарльз Таун қаласында Англияның Каролина провинциясының губернаторы болып жарияланды. Губернаторлық міндетін атқара бастағанда, иелерінің өтініші бойынша Чарльз Таун болашақтағы жерді зерттеуді бастады және плантациясын кеңейтті. Оның губернаторлығы кезінде колония ішкі келіспеушіліктерден зардап шекті, сондай-ақ испандықтар мен үндістерден қауіп-қатер туды. Иелері Йемансты ысырапшыл және өздерінің мүдделеріне бейжай деп сынады. Колонистер оның Барбадостан азық-түлік экспорттап пайда табуына қарсы болды. 1674 жылдың мамыр айында иелері Йемансты оның алдыңғы адамы Джозеф Уэстпен алмастырды, бірақ Йеманс бұл хабарламаны алғанға дейін қайтыс болды. Колонияның Ұлы Кеңесінің хаттамалары Йеманстың 3 тамыз 1674 жылы губернатор ретінде отырысқа төрағалық еткенін көрсетеді, бірақ 13 тамыздағы келесі отырыстың хаттамасында Йеманстың қайтыс болғаны туралы хабарланды.

Еманс отбасы

Сэр Джон Йеманс екі рет үйленді: біріншісі – Лимппен, олардан бес ұлы болды, екіншісі – 11 сәуірде 1661 жылы Маргарет Беррингермен, олардың төрт баласы болды (екі ұл және екі қыз). Йеманс өзінің бұрынғы серіктесі және Маргареттің күйеуі Бенджамин Беррингерді некеге тұруға бірнеше апта қалғанда уландырған болуы мүмкін. Алайда, өлім тергеліп, кеңес Йеманстың кінәсін ақтады. Йеманстың көптеген ұрпақтары 20-шы ғасырдың басында Батыс Үндістан істерінде әлі де көрнекті орындарда болды. Джонның кіші інісі Роберт те 1666 жылы 31 желтоқсанда баронеттік атағын алды, бірақ бала қалдырмады. Йеманстың колониямен байланысы әлі күнге дейін Чарльстонның жанында, Гуз-Крикке орналасқан Йеманс-Холлдың ежелгі сарайымен еске алынады. Сэр Джонның Барбадостағы мол байлығы оның ұлы, майор сэр Уильям Йемансқа, екінші баронетке және оның немересі, сэр Робертке (19 ақпан 1788 ж. қайтыс болды) берілді, ол соңғы баронет болды. Солтүстік Каролина провинциясының соңғы колониялық губернаторы, подполковник Джозиа Мартин, Вест-Индияның Йеманс отбасының мүшесі болды. Йеманс – Бристоль, Англия қаласынан шыққан үлкен, көбінесе әйгілі Йеманс немесе Йеоманс отбасының мүшесі болды, олардың кейбіреулері кейінірек квакерлерге айналды. Отбасының көрнекті мүшелерінің бірі – Бристольдің шерифі Роберт Йеманс. 1643 жылы ол қала қақпасын басып алып, парламенттік гарнизонды жеңу үшін роялистер әскерін кіргізуді жоспарлады. Қастандық ашылып, ол және бірнеше серіктері парламенттік әскери губернаторының бұйрығымен мемлекетке опасыздық жасағаны үшін атқыланды. Роберт Йеманс сэр Джонның жақын туысы емес еді.