Австрияны архигерцогтыққа көтерген ортағасырлық жалған құжат

Кіріспе

Ортағасырлық жасалған құжат; Австрияны архигерцогтыққа көтерді. Privilegium maius (Großer Freiheitsbrief, «үлкен артықшылық») – 1358 немесе 1359 жылы Габсбургтер әулетінен Австрия герцогы Рудольф IV (1358–1365) бұйрығымен жасалған ортағасырлық құжаттар жиынтығы. Бұл 1156 жылы император Фридрих I Барбаросса шығарған Privilegium minus құжатының өңделген нұсқасы болып табылады, ол бұрынғы Австрия маркасын герцогтыққа дейін көтерген еді. Сол сияқты, Privilegium maius герцогтықты Австрия архигерцогтығына көтерді. Құжаттарда баяндалған артықшылықтар австриялық саяси кеңістікке зор әсер етті және Габсбургтер әулеті мен Австрия арасындағы ерекше байланысты құрды.

Өмірбаян

1282 жылы Габсбургтер әулеті Австрия герцогтығын билікке ие болды. Рудольф IV (1339–1365) Еуропа саясатында Габсбургтердің ықпалын қайта жандандыруға тырысты. Ол Люксембургтен шыққан Киелі Рим императоры Карл IV-пен қарым-қатынас орнатуға және австриялық билеушілердің беделін арттыруға ұмтылды. Бірақ Рудольф IV 1356 жылғы Алтын бұқа жарлығында белгіленгендей, патшаны сайлауға құқығы бар жеті князь-сайлаушының қатарына кірмеді. Карл IV Праганы өзінің билігінің орталығы еткендей, Рудольф та Венаны дамытып, оған ерекше жеңілдіктер берді, құрылыс жобаларын бастады және Вена университетін құрды. Бұл шаралар әулеттің және оның австриялық жерлерінің заңдылығын және беделін арттыруға бағытталған еді. Осы мақсатта 1358/1359 жылдардың қысында Рудольф IV «Privilegium maius» («үлкен артықшылық») деп аталатын жалған құжатты жасауға бұйрық берді. Бұл жалғанды оның кеңесшісі, ақын және ғалым Петрарка ашты. Дегенмен, 1452 жылы Киелі Рим императоры болған Габсбургтер әулетінің Фридрих III бұл құжатты бекітіп, императорлық заңның бір бөлігіне айналдырды, соның арқасында ойдан туған нәрсе шындыққа айналды. Фридрих сондай-ақ Австрияны мұрагерлік билік еткен әулеті үшін дворяндық тағайындау құқығын беріп, «Privilegium maius» мәртебесін кеңейтті (бұл құқық әдетте императорға ғана берілетін). Осылайша, Фридрихтің бекітуі Габсбургтер әулетін империя ішінде ерекше дәрежеге көтерді. «Privilegium maius» австриялық саяси кеңістікке зор әсер етті. Габсбургтердің архиепископы патшаға ұқсас мәртебеге ие болды және осыны ерекше нышандар арқылы сыртқы әлемге көрсетті. Габсбургтер осы жерлерде билік ету үшін жаңа негіз алды; Габсбургтер әулеті мен Австрия бір білімге айналды. Кейіннен әулет құжаттардың арнайы басылымдарын жариялады және олардың нақтылығы туралы кез келген пікірталасқа тыйым салды. 1806 жылы Киелі Рим империясы тарағаннан кейін «Privilegium maius» мәнін жоғалтты. 1852 жылы тарихшы Вильгельм Ваттенбах оның жалған екенін дәлелдеді.

The House of Habsburg had gained rulership of the Duchy of Austria in 1282. Rudolph IV (1339–1365) attempted to restore the Habsburg influence on the European political scene by trying to build relations with Holy Roman Emperor Charles IV of Luxembourg and increasing the respect of the Austrian rulers. However, Rudolph IV did not belong to the seven Prince electors, who—as dictated by the Golden Bull of 1356—had the power to choose the king. In the same way Charles IV had made Prague the center of his rule, Rudolph did the same for Vienna, giving it special privileges, launching construction projects and founding the University of Vienna. All this aimed at increasing the legitimacy and influence of the House and its Austrian lands. For this purpose, in the winter of 1358/1359, Rudolph IV ordered the creation of a forged document called Privilegium maius ("the greater privilege"). The discoverer of the forgery was his advisor, the poet and scholar Petrarch. However, Frederick III, of the House of Habsburg, who became Holy Roman Emperor, 1452, confirmed the document and made it part of imperial law, thus making fiction into fact. Frederick also extended the Privilegium Maius by granting the power of ennoblement for his family as hereditary rulers of Austria (this power was normally reserved for the emperor). Thus, the act of confirmation by Frederick was what elevated the House of Habsburg to a special rank within the Empire. The Privilegium maius had great influence on the Austrian political landscape. The Habsburg archduke arrogated an almost king like position, and demonstrated this to outsiders through the usage of special insignia. The Habsburgs gained a new foundation for their rule in these lands; in a way, the House of Habsburg and Austria became a single unit. The family subsequently published special editions of the documents, and forbade all discussion of their authenticity. With the dissolution of the Holy Roman Empire in 1806, the Privilegium maius finally lost its meaning. In 1852, it was proven a forgery by historian Wilhelm Wattenbach.