Кіріспе

Клеобери Мортимер (['/k//l//ɪ//b//r//i/, KLIHbree) – Англияның Оңтүстік-Шропшир графтығындағы базар қаласы және азаматтық приход. 2011 жылғы халық санауы бойынша халқы 3036 адамды құрайды. 1226 жылы король Генрих III оған базар құқығын берген.

Тарих

Атауы көне ағылшын тіліндегі *clifu* – тік жартасты білдіретін және *bury* – бекінілген елді мекенді білдіретін сөздердің қысқаруынан шыққан деп есептеледі. Мортимер Нормандияның Ранулф де Мортимерінен бастау алады, оған Нормандық жаулаудан кейін осы жерлер берілді. Ол Орта ғасырлар бойы Уэльс шебінде билік еткен Мортимер әулетін құрды, олар ағылшын монархтарымен және басқа да қуатты иелермен билік үшін күресте тығыз байланыста болды. Клеобери туралы "Соңғы сот кітабында" маңызды жазба бар, сонымен қатар айналасында кем дегенде екі қамал болған. 1155 жылы Киелі Мария шіркеуінің жанында орналасқан Клеобери қамалы қиратылып, бүгінде тек қоршау іздері ғана қалған. Тут қамалы қаладан өтетін Реа өзенінің қарсы бетінде орналасқан. Қаланың орталық бөлігі жер учаскелеріне бөлінген, олардың шекаралары әлі де көрініп тұр. Шеп иелерінің ықпалының төмендеуімен және Уэльс шебінде бейбітшілік орнағаннан кейін Клеоберидің маңызы Орта ғасырларда азайды, ол тәуелді аймақпен бірге ерекшеленбеген сауда қаласы ретінде қалды. 16 ғасырда жергілікті темір кендерін өндіру маңызды болды, ал Елизавета I қаланы Роберт Дадли, Лестер графына бергенде, оның заманауи темір өңдеу технологиясымен таныстығы кем дегенде екі пештің (темір кенін қорытуға арналған) және екі сумен жұмыс істейтін балқыту пешінің (қорытылған темірді ұнтақ темірге айналдыруға арналған) құрылуына әкелді. Бір кезде Клеоберидің темір өнеркәсібі Шропширдегі жалпы индустрияланудың маңызды бөлігі болды (кейде Өнеркәсіптік революцияның отаны деп есептеледі), ал Клеоберидің балқыту пештерінен алынған темір жоғары сапалы материал ретінде бағаланды. Алайда, нашар көлік инфрақұрылымы 19 ғасырдың басында Клеоберидің темір өнеркәсібінің құлдырауына әкелді, және көп ұзамай қала ауыл шаруашылығы орталығына айналды, бірақ ғасыр соңында Реа өзенінде болған өртке дейін үлкен сумен жұмыс істейтін қағаз фабрикасы сақталды. 1900 жылға қарай қала маңызды әкімшілік орталыққа айналды, онда теміржол станциясы, жұмыс үйі, сот, полиция бөлімі, ауыл шаруашылығы колледжі, балалар бағы және бастауыш мектеп болды. 20 ғасырдың басынан бері Клеобери осы нысандардың көп бөлігін жоғалтты, бірақ оның халқы өсті. Бұл ауылдық елді мекендердегі кең таралған үрдісті көрсетеді, онда орталықтандыру және автомобиль көлігінің дамуы халық санының өсуіне қарамастан, жергілікті қызметтердің азаюына әкелді. Клеоберимен тығыз байланыста екі әдеби тұлға бар: Уильям Лэнгланд және Саймон Эванс. Лэнгланд, Джеффри Чосердің замандасы, 14 ғасырда осы аймақта туған деп есептеледі және ол Киелі Мария шіркеуінің әдемі әрі күрделі (Виктория дәуіріндегі) шығыс терезесінде, сондай-ақ жергілікті көше атауында еске алынады. Саймон Эванс – 20 ғасырдың жазушысы, ол Бірінші дүниежүзілік соғыста соғысып, газға ұшыраған. Соғысқа дейін ол Мерсисайдте пошташы болған, ал соғыстан кейін жүйкесі мен денсаулығын жақсарту үшін ауылдық пошта маршрутын іздеді. Клеобери оған өте қолайлы болды; ол осы жерде гүлденді, ағылшын тілінен хат-хабар курсын оқыды және 1930 жылдары сәтті жазушы мен радио хабаршысы атанды. Хит Крантон оның бес кітабын жариялады, ал ол радиода жұмыс істейтін "Доріс тәте" (Алдридж) атты әртіске үйленді, бірақ оның жаңа өмірі 1940 жылы газға ұшырауының салдарынан тоқтатылды. Оның мұрасы жергілікті көшенің атында, ескі пошта кеңсесіндегі тақтада және соңғы жылдары CM Footpath Association құрған "Саймон Эванс жолы" атты арнайы жаяу жолда көрінеді.

География

Реа өзені қаланың шығысына қарай ағады, ал қаланың өзінен Пудинг (немесе Бэррелл) бұлағы өтеді, ол Реамен қосылғанға дейін батыстан шығысқа қарай ағып жатыр. Жер теңіз деңгейінен 110 метрден, өзенге жақын жерде, қаланың батысында 150 метрге дейін біртіндеп көтеріледі. Шропширдегі ең биік төбелер – Кли төбелері жақын маңда орналасқан, ал Уайр орман қала мен Бедли арасында жатыр. Вурчестерширмен шекара оңтүстікке қарай шамамен бір мильдей жерде. A4117 Киддерминстерден Лудлоуға дейінгі тас жол қала орталығынан өтеді және Жаңа көпірде Реа өзенін кесіп өтеді. B4363 Cleobury Mortimer (A4117 тас жолымен қосылатын жері Жаңа көпірден шығысқа қарай) мен Bridgnorth арасында сатылады. Шрусбери округінің орталығы – Шрусбери шамамен 33 миль (53 км) қашықтықта, бұл Клеобериді Шрусбериден ең алыс қалаға айналдырады. Клеобериге бұрын екі, қазір тоқтатылған темір жол қызмет көрсеткен: Тенбери және Бедли темір жолы, сондай-ақ Клеобери Мортимер және Диттон Приорс жеңіл темір жолы. Соңғысының 1908 жылы ашылуы Клеобери Мортимер станциясын (қаладан шалғай орналасқан, Уайр орман ішінде) "Түйіспелі" мәртебесіне көтерді. Cleobury Town деп аталатын жеке станция қалаға жақын жерде болған, бірақ ол тек Диттон Приорс желісінде ғана болды. Бүгінде ең жақын темір жол станциялары Severn Valley мұралық темір жолында, ал ең жақын магистральдық станциялар Лудлоу мен Киддерминстерде орналасқан. Клеобери арқылы Людлоу мен Киддерминстер арасында тұрақты автобус (Diamond Bus 292) қатынайды. Бұл бір кезде Херефорд пен Бирмингем арасында жүйтіп, бірақ бірнеше жыл бұрын жеке бағыттарға бөлінген, әлдеқайда ұзақ қызметтің бір бөлігі болған. Клеобери Мортимер азаматтық округінде қаладан басқа ерекше елді мекендер жоқ, бірақ ол үлкен ауылдық аймақты, соның ішінде Уайр орманның бір бөлігін қамтиды. 2017 жылы округтік кеңес Шропшир кеңесіне ресми түрде хабарлап, одан әрі Клеобери Мортимер қалалық кеңесі деп аталатынын мәлімдеді, бірақ ол мэр сайламайды. Солтүстігінде Нитон және Нин Савидж елді мекендері, ал оңтүстік-батысында Нин Соларс деген шағын ауыл орналасқан. "Нин" – бұрынғыда Реа өзенінің аты болған. Солтүстікке қарай Клеобери-Норт деген шағын ауыл бар, оның аты да сол түбірден шыққан.

Басқару

Сол аттас сайлау округі де бар. Бұл округ көбінесе солтүстікке қарай созылады және 2011 жылғы халық санауы бойынша 7 226 адамға ие болды.

Көрнекі орындар мен жайлы жерлер

Қаланың бірнеше танымал орындары бар, олардың ең әйгілісі – қала орталығындағы 12 ғасырда салынған Сент-Мария шіркеуі. Ол өзінің қисайған мұнарасымен танымал, ол емен ағаштарының бүлінуі және ағаш мұнарасы тас мұнараға орналасқан ылғалданған шірудің салдарынан пайда болған. Шіркеу қорымының қарсы бетінде жергілікті бұлақтан су алатын және ғасырлар бойы халыққа сумен қамтамасыз етіп келген "Құдықтар" орналасқан. 2010 жылы әлі түсіндірілмеген себептермен "Құдықтарға" су ағыны біраз уақытқа тоқтады және содан бері үзілісті түрде ғана ағып тұрады. Шіркеудің батыс жағында жақында қайта жөнделген Базар залы орналасқан, онда қазір туристік ақпарат орталығы сияқты бірнеше мекеме бар. Клеобери қаласында алты паб бар, ал тағы біреуі (Блоунт Армс) Киддерминстерге қарайтын A4117 тас жолында орналасқан. Қалада Lacon Childe орта мектебі, бастауыш мектеп, кітапхана, пошта және өрт сөндіру станциясы бар. 2014 жылға дейін полиция бөлімі де болған. Қала 2006 жылдың маусым айында BBC Breakfast телеарнасында Деклан Карри жасаған бірқатар репортаждарда көрсетілді. Осы репортаждардың аясында Карри ауыл шаруашылығы экономикасы туралы көбірек білу үшін жергілікті тұрғындармен және кәсіпкерлермен сұхбаттасты.

Пісіру зауыты

Хобсонс сыра зауыты 1993 жылы құрылды және 1995 жылы қала орталығынан оңтүстік-батысқа қарай шамамен 500 метр қашықтықта, Тенбери тас жолындағы Нью-Хаус фермасына көшірілді. Сыра зауыты 50 миль радиустағы пабтарға сыра пішіріп, жеткізіп береді, сондай-ақ бүкіл Ұлыбританиядағы дүкендерге бөтелкеленген сыраны сатады. Оның тұрақты жұмсақ, ең жақсы ащы және күшті ащы (Олд Генри) сыралары дәм таңдауларында жеңіс тудырды, ал жұмсақ сыра 2008 жылы Парламенттегі барда қонақ сыра ретінде таңдалды. Хобсонс Саймон Эванстың құрметіне «Пошташының қағылысы» деп аталған, тек бөтелкеге құйылған жұмсақ сыраны шығарады. 2009 жылы сыра зауыты кішкентай жел турбинасын орнатты, ол сыра зауытының қажетті электр энергиясының шамамен үштен бір бөлігін өндіреді, ал компания басқа да экологиялық тұрақты технологияларды пайдаланады. 2007 жылы қаладағы «Корольдің қаруы» пабы сыра зауытының ресми дистрибьюторы болды және 1993 жылы Хобсонс сырасын алған алғашқы паб атанды. Хобсонс сонымен қатар жергілікті мұралық темір жол – Северен Вэлли темір жолы үшін екі арнайы сыра да шығарады.

Медиа

Жергілікті жаңалықтар мен теледидар бағдарламаларын BBC West Midlands және ITV Central ұсынады. Теледидар сигналдары Саттон Колдфилд немесе The WrekinTV хабар таратушыларынан қабылданады. Жергілікті радиостанциялар: BBC Radio Shropshire, Heart West Midlands, Smooth West Midlands, Free Radio Black Country & Shropshire, Sunshine Radio және Greatest Hits Radio Black Country & Shropshire. Қаланы жергілікті газет, Shropshire Star қамтамасыз етеді.