Оңтүстік Африкалық Апартеидке Қарсы Күрескерлер: PEBCO Үштігінің Тағдыры
Pebco Three
ПЕБКО Үштігі: ОАР-дегі апартеідке қарсы белсенділер. 1985 ж. құқық қорғау органдарымен ұрланып, өлтірілді. Порт-Элизабеттегі халықтық ұйым PEBCO тарихы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Оңтүстік Африканың апартеидке қарсы белсенділері
South African anti apartheid activists
Пебко Үштігі – Сифо Хаше, Чемпион Галела және Қақавули Годолози – 1985 жылы Оңтүстік Африка қауіпсіздік полициясының қызметкерлері тарапынан ұрланып, кейіннен өлтірілген үш қара нәсілді Оңтүстік Африка апартеидке қарсы белсенді болған.
The Pebco Three were three black South African anti apartheid activists – Sipho Hashe, Champion Galela, and Qaqawuli Godolozi – who were abducted and subsequently murdered in 1985 by members of the South African security police.
PEBCO тарихы
Порт-Елизаветада қара нәсілді халықтың өмір сүру құнының өсуінен – 1970 жылдардың соңында үй жалдау ақысы 100%-ға өскеннен кейін – Порт-Елизавета тұрғындары өздерін ұйымдастырып, апартеид режимімен қоса қара нәсілділерге таңылған әлеуметтік-экономикалық әділетсіздіктерге қарсы күресетін ұйым құруға бекінді. 1979 жылдың 10 қазанында Порт-Елизаветаның қара нәсілді азаматтық ұйымы (PEBCO) ресми түрде құрылғаннан кейін, жалға, көлік, отын, жарық, қалалық қызметтер мен азық-түлік бағасының өсуіне қарсы наразылық акциясы өткізу туралы қоғамдық жиналыс өтті. Олардың басты мақсаты – бүкіл Порт-Елизавета үшін біртұтас муниципалитет құру болды, осылайша қауымдық кеңестер және қаралар мен ақтар үшін бөлек муниципалитеттер жүйесін қабылдамауды көздеді.
After an increase in the cost of living for the Black population in Port Elizabeth – following a 100% rent fee price hike in the late 1970s – the residents of Port Elizabeth decided to organise themselves and form an organisation that would challenge socio economic injustices that were meted out on Black people including the apartheid regime. On the 10 October 1979, after having officially established the Port Elizabeth Black Civic Organisation (PEBCO), a public meeting was held where it was decided that a protest against the increase in rent, transport, fuel and lighting, township services charges and food costs be held. Their fundamental aim included the creation of one municipality for the whole of Port Elizabeth, therefore rejecting the system of community councils and separate municipalities for Blacks and Whites.
Жоғалу
1980 жылдар Порт-Елизаветада белсенділік үшін тұрақсыз кезең болды, сол себепті PEBCO басшылары уақыт-уақытпен қысқа мерзімге қамауға алынды. 1980 жылы оның бес басшысы тұтқындалды, оның ішінде негізін қалаушы мүшесі Тозамиле Бота. Ол 1979 жылы Нью-Брайтондағы Форд компаниясынан саяси белсенділігі мен жұмысшыларды ұйымдастыруы үшін жұмыстан босатылған еді. 1980 жылдың мамыр айында ол елден шығып, КНА-ға (ANC) қосылды, ал оның серігі Қақаули Годолози PEBCO-ның жаңа президенті болды. Бес жыл өткен соң, 1985 жылдың 8 мамырында үш мүше – Сифо Хаше, Чемпион Галела және Қақаули Годолози – Оңтүстік Африканың Порт-Елизавета әуежайынан жоғалып кетті. Бұл PEBCO-ның Біріккен Демократиялық Фронтқа (UDF) қосылуына байланысты болды, сол кездегі кейбір адамдар оны тыйым салынған Африка Ұлттық Конгресінің (ANC) ішкі қанаты деп есептеді. Үшеуінің жоғалуынан кейін Тұтынушылардың бойкот комитеті 1985 жылдың шілдесінде басталған үлкен тұтынушылар бойкотын ұйымдастырды. Үш белсендінің жоғалуына қауіпсіздік полициясының қатысы болуы мүмкін деген күдік болғанымен, олардың тағдыры туралы 1997 жылдың қарашасына дейін ештеңе белгілі болған жоқ.
The 1980s proved to be a volatile period for activism in Port Elizabeth and as such, leaders of PEBCO were detained for short stints from time to time. In 1980, five of its leaders were detained, including Thozamile Botha, the founding member, who in the previous year – 1979 – was dismissed at the Ford Company in New Brighton for his political involvement and organising workers on site. He soon left the country in May 1980 to join the ANC in exile, leaving his comrade Qaqawuli Godolozi as PEBCO's new president. Five years later, on 8 May 1985, three members – Sipho Hashe, Champion Galela, and Qaqawuli Godolozi – disappeared from the airport in Port Elizabeth, South Africa. This was due to the fact that PEBCO had now affiliated itself with the United Democratic Front (UDF), which was believed by some at the time to be an internal wing of the then banned African National Congress (ANC). As a result of the three's disappearance, the Consumer Boycott Committee organised a huge consumer boycott which began in July 1985. Although it was strongly suspected that the Security Police had something to do with the three activists' disappearance, nothing was known of their fate until November 1997.
Өкініш
11 қарашада бұрынғы қауіпсіздік полициясының офицері, полковник Гидеон Ниувоудт, Шындық және Татуласу Комиссиясының тыңдауында рақымшылық сұрағанда, PEBCO Үштігін ұрып-соғуға, тонауға және өлтіруге қатысқанын мойындады. Оның куәлігіне сәйкес, Ниувоудт үш ер адамды полиция хабаршысы арқылы, британ елшілігінің PEBCO-ға ақшалай көмек көрсетуге ниетті қызметкері ретінде ұсынып, Сифо Хашеге үйіне телефон соғып алдады. Хабаршы Сифо мен оның екі досын ақшаны алу үшін әуежайға шақырды. (Ниувоудт кейіннен өзінің қауіпсіздігі үшін хабаршының атын атаудан бас тартты.) Үш ер адам қауіпсіздік полициясының қызметкерлері тарапынан ұсталды және Крадок қаласына жақын, Пост Чалмерс шаруашылығындағы тасталған полиция бөліміне жеткізілді. Оларды тексеру кезінде, олардан барлық мүлкін алып, ұрып-соғып, дәрі-дәрмек беріп, соңында тұншықтырып өлтірді. Денені өртеді, ал қалдықтары жақын жердегі Балық өзеніне тастады. Евгений де Кок, Преторияның солтүстігіндегі Влакплас шаруашылығындағы C1 бөлімінің бұрынғы басшысы, онда осы қылмыстардың көптеген оқиғалары болды, Шындық және Татуласу Комиссиясына (СТК) PEBCO Үштігінің өлімі туралы берген мәлімдемесінде осыны мойындайды және 1985 жылдың соңында оның Влакплас командасының екі мүшесі, сержант Джо Мамасела мен Порт-Элизабеттегі операцияға қатысқан кіріспе офицері Герт Бислар арасында жанжал басталғанын жазады. Ол сол кезде үш рет дене жарақаттау және бір адамды өлтіру айыптарымен елден тысқары шыққан еді. Сот отырысы 12 қазанға белгіленген, бірақ қорғау тарапынан Ниувоудттың да қатысқан 1989 жылғы Матервеллдегі жарылыс ісін СТК қайта қарағанша кейінге шегерілді. СТК Ван Зил, Ниувоудт және Лотц үш қылмыскерге рақымшылық беруден бас тартты, себебі олар PEBCO Үштігінің ісі бойынша толық ақпарат бермеді.
On 11 November, former Security Police Officer Colonel Gideon Nieuwoudt, while applying for amnesty during a Truth and Reconciliation Commission hearing, confessed to participating in the beating, robbery, and murder of the PEBCO Three. According to his testimony, Nieuwoudt lured the three men by having a paid police informant pose as a British embassy official interested in providing a cash donation to PEBCO call Sipho Hashe at his home. The informant convinced Sipho and his two friends to come to the airport to pick up the donation. (Nieuwoudt later refused to name the informant for fear of his safety.) The three men were apprehended by members of the Security Police and taken to an abandoned police station on a farm at Post Chalmers, near Cradock. They were then interrogated, stripped of their possessions, beaten, sedated, and finally strangled. The bodies were burned and the remains were thrown into the nearby Fish River. Eugene de Kock a former head of section C1 at the Vlakplaas farm north of Pretoria where many of these atrocities occurred – in his submission to the Truth and Reconciliation Commission (TRC) about the death of the PEBCO Three – admits to this and writes that in late 1985 there began an altercation between two members of his Vlakplaas team, sergeant Joe Mamasela and warrant officer Gert Beeslaar who had been involved in an operation in Port Elizabeth in which the PEBCO Three were murdered. He had been out of the country on murder and three counts of assault to do grievous bodily harm. The trial was set for 12 October but has since been postponed by the defence, pending aTruth and Reconciliation Commission review of the 1989 Motherwell Bombing in which Nieuwoudt was also involved. The TRC refused to grant amnesty to the three perpetrators Van Zyl, Nieuwoudt and Lotz, citing that the three had failed to make full disclosure in the case of the PEBCO Three.