Кіріспе
Австралияның абориген ақыны, суретшісі, мұғалімі және аборигендердің құқықтары үшін күресуші.
Ақын, суретші, жазушы және белсенді ретінде өмір сүрген
Оудгеро Ноонуккал 1942 жылы Сингапурдың түсуі кезінде оның екі бауыры жапондықтарға тұтқынға алынғаннан кейін Австралия әйелдер армиясына қосылды. Брисбенде сигналшы қызметін атқарып жүрген ол көптеген афроамерикандық сарбаздармен, сондай-ақ еуропалық австралиялықтармен танысты. Бұл байланыстар кейіннен аборигендер құқығын қорғау жұмысына негіз салды. 1940 жылдары ол Австралия Коммунистік партиясына қосылды, себебі ол Ақ Австралия саясатына қарсы шыққан жалғыз партия еді. 1960 жылдары Уокер белгілі саяси белсенді және жазушы ретінде танылды. Ол Квинсленд штатының аборигендер мен Торрес бұғазы аралдарының дамуы жөніндегі федералды кеңесінің (FCAATSI) штаттық хатшысы болды және басқа да бірнеше саяси ұйымдарға қатысты. Ол Австралия конституциясын реформалау науқанында аборигендерге толық азаматтық құқық беру үшін жетекші тұлға болды, 1965 жылы премьер-министр Роберт Мензиеске және оның орнын басушысы Харольд Холтқа 1966 жылы лоббилік жұмыс жүргізді. 1963 жылы бір делегацияда ол Роберт Мензиеске аборигендер өмірінің шындығын түсіндірді. Премьер-министр делегацияға спирттік сусын ұсынғаннан кейін, Квинслендте оның мұндай іс-әрекеті үшін түрмеге қамалуы мүмкін екенін білгенде таң қалды. Ол көптеген кітаптар жазды, алғашқысы 1964 жылы жарық көрген «Біз келеміз» атты кітабы болды, бұл абориген әйелінің алғашқы жарияланған кітабы еді. Басты өлеңнің соңында: «Бұталар жоқ, аң ауру мен күлкі жоқ. Бүркіт жоқ, эму мен кенгуру осы жерден кетіп қалды. Бора сақинасы жоқ. Корробори жоқ. Біз келеміз». Бұл алғашқы өлеңдер жинағы өте сәтті болды, бірнеше басылымдары сатылып кетті және Оудгероны Австралияның ең көп сатылатын ақыны болу жолына қойды, ол С.Дж. Денниспен бірге болды. Сынаушылардың пікірлері әртүрлі болды, кейбіреулері Оудгероның абориген екенін ескере отырып, оның мұны өзі жазғанына күмән келтірді. Басқалары өлеңдердің белсенділігінен алаңдады және оларды «нағыз поэзия» деп есептемей, «пропаганда» деп санады. Оудгеро өзінің поэзиясын пропаганда ретінде қабылдады және өзінің стилін «ұрандық, азаматтық жазушылық, қарапайым және түсінікті» деп сипаттады. Ол аборигендік мақтанышын мүмкіндігінше көп адамға жеткізіп, жазу арқылы теңдік пен аборигендер құқығын насияттағысы келді. Уокер 1970 жылдары «Identity» журналын шығарған Аборигендер басылымдары қоры комитетінің алғашқы президенті болды. 1972 жылы ол Солтүстік Страдброк аралында (Минджерриба деп те аталады) «Моонгалба» («отыру орны») деп аталатын мүлікті сатып алып, Ноонуккал Нуги білім және мәдени орталығын құрды. 1987 жылғы сұхбатында ол Моонгалбадағы білім беру бағдарламасын сипаттап, «соңғы он жеті жылда аралда 26 500 бала болды. Ақ балалар да, қара балалар да. Егер жасыл балалар болса, оларды да қабылдаймын. Мен түстерге көз жоғарғымын. Мен оларға аборигендер мәдениеті туралы үйретемін. Мен оларға табиғаттың тепе-теңдігі туралы үйретемін». Оудгеро барлық деңгейдегі білім беруге бейімділік танытты және Австралия мектептерінде жақсы оқытуға әкелетін мұғалімдерді даярлау бағдарламаларын құру үшін университеттермен ынтымақтастық жасады. 1970 жылдың 13 маусымында Ноонуккал (Кэтлин Джин Мэри Уокер ретінде) қоғамға көрсеткен қызметі үшін Британ империясы орденінің мүшесі (азаматтық) (MBE) атағын алды. 1974 жылы Ноонуккал Палестинаны азат етуді талап ететін террористер ұрлаған Британдық әуе компаниясының рейсінде болды. Ұрғыштар ұшақ экипажының бір мүшесі мен жолаушыны атып өлтіріп, ұшақты Африканың бірнеше бағытына ұшыруға мәжбүр етті. Ол үш күн тұтқында болған кезде, ол ұшақ қалтасынан тапқан тұтқыр қарындаш пен ауру қалтасын пайдаланып, «Жалпы» және «Юсуф (Қырқытқыш)» атты екі өлең жазды. 1983 жылы Ноонуккал Квинсленд штатының сайлауында Редлендс сайлау округінен Австралия демократиялық партиясынан үміткер болды. Оның науқаны қоршаған ортаны қорғау және аборигендер құқығын қорғау саясатына бағытталған. Алғашқы дауыс берудің 6,4%-ын алған ол сайланбады. 1986 жылы ол Брюс Бересфордтың «Шекара тұрғындары» фильмінде Ева рөлін ойнады. 1987 жылдың желтоқсанында ол Австралия үкіметінің Австралияның екі жүз жылдығын тойлау ниетіне наразылық білдіріп, өзінің MBE атағынан бас тартатынын мәлімдеді, ол бұл шараны «аборигендерді кемсіткен 200 жылдық ұят» деп сипаттады. Ол сондай-ақ өзінің атын Оудгеро Ноонуккал деп өзгертетінін мәлімдеді, Оудгеро «қағазқұрғақ ағаш» дегенді білдіреді, ал Ноонуккал (Нунукул деп те жазылады) оның халқының аты.
The scrubs are gone, the hunting and the laughter. The eagle is gone, the emu and the kangaroo are gone from this place. The bora ring is gone. The corroboree is gone. And we are going. This first book of poetry was extraordinarily successful, selling out in several editions, and setting Oodgeroo well on the way to be Australia's highest selling poet alongside C. J. Dennis. Critics' responses were mixed, with some questioning whether Oodgeroo, as an Aboriginal person, could really have written it herself. Others were disturbed by the activism of the poems, and found that they were "propaganda" rather than what they considered to be real poetry. Oodgeroo embraced the idea of her poetry as propaganda, and described her own style as "sloganistic, civil writerish, plain and simple." She wanted to convey pride in her Aboriginality to the broadest possible audience, and to popularise equality and Aboriginal rights through her writing. Walker was inaugural president of the committee of the Aboriginal Publications Foundation, which published the magazine Identity in the 1970s. In 1972 she bought a property on North Stradbroke Island (also known as Minjerribah) which she called Moongalba ("sitting down place"), and established the Noonuccal Nughie Education and Cultural Centre. In a 1987 interview, she described her education program at Moongalba, saying that over "the last seventeen years I've had 26,500 children on the island. White kids as well as black. And if there were green ones, I'd like them too I'm colour blind, you see. I teach them about Aboriginal culture. I teach them about the balance of nature." Oodgeroo was committed to education at all levels, and collaborated with universities in creating programs for teacher education that would lead to better teaching in Australian schools. On 13 June 1970, Noonuccal (as Kathleen Jean Mary Walker) received the award of Member of the Order of the British Empire (Civil) (MBE) for her services to the community. In 1974 Noonuccal was aboard a British Airways flight that was hijacked by terrorists campaigning for Palestinian liberation. The hijackers shot a crew member and a passenger and forced the plane to fly to several different African destinations. During her three days in captivity, she used a blunt pencil and an airline sickbag from the seat pocket to write two poems, "Commonplace" and "Yusuf (Hijacker)". In 1983 Noonuccal ran in the Queensland state election for the Australian Democrats political party in the Electoral district of Redlands. Her campaign focused around policies promoting the environment and Aboriginal rights. Receiving 6.4% of the primary vote, she was not elected. In 1986 she played the part of Eva in Bruce Beresford's film, The Fringe Dwellers. In December 1987, she announced she would return her MBE in protest over the Australian Government's intention to celebrate the Australian Bicentenary which she described as "200 years of sheer unadulterated humiliation" of Aboriginal people. She also announced she would change her name to Oodgeroo Noonuccal, with Oodgeroo meaning "paperbark tree" and Noonuccal (also spelt Nunukul) being her people's name.
Жеке өмір және отбасы
Ноонуккал Кэтлин Жан Мэри Руска 1920 жылғы 3 қарашада Солтүстік Страдброк аралында дүниеге келді. Ол Рафаэль және Филис Силентоға жұмыс істеді. 1988 жылы ол Кабул Оодгеро Ноонуккал деген жергілікті есімін қабылдады, «Кабул» сөзі «кілем жылан» деген мағынаны білдіреді. Ол 1991 жылғы 20 ақпанда қайтыс болды. Оодгеро Ноонуккал 1993 жылғы 16 қыркүйекте Брисбендегі Гринслопс қаласындағы Репатриация бас ауруханасында 72 жасында қатерлі ісіктен қайтыс болды және Солтүстік Страдброк аралындағы Мунгальбада жерленді.
Тану
Оудгеро бірнеше әдеби сыйлықтарға ие болды, соның ішінде Мэри Гилмор медалі (1970), Джесси Личфилд сыйлығы (1975) және Абориген жазушысына арналған FAW Патриция Вейкхардт сыйлығы (1985). 1988 жылы ол Австралия әдебиетіне қосқан үлесі үшін Маккуарри университетінен құрметті әдебиет докторы дәрежесін алды. 1989 жылы Гриффит университеті оны құрметті доктор етіп тағайындады, ал 1991 жылы Монаш университеті оған тағы бір құрметті әдебиет докторы дәрежесін берді. 1992 жылы Ол Квинсленд технология университетінің Білім беру факультетінен әдебиетке және білім беру саласына қосқан үлесі үшін құрметті докторлық дәреже алды. 1970 жылы Британ империясы орденінің мүшесі болып тағайындалды, бірақ 1987 жылы Австралияның екі жүз жылдық мерекесіне наразылық білдіріп, халқының жағдайы туралы саяси мәлімдеме жасау үшін сыйлықты қайтарды. 1991 жылы оның есімі жазылған ескерткіш тақта Сидней жазушылар аллеясына орнатылған алғашқылардың бірі болды. 1992 жылы Квинсленд технология университеті (QUT) оған әдебиет пен білім беруге қосқан үлесі үшін Білім беру факультетінің құрметті докторлық дәрежесін берді. 2006 жылы университет аборигендер мен Торрес бұғазы аралдарының қолдау бөлімін оның құрметіне Оудгероу бөлімі деп атады. 2009 жылы Q150 мерекелері аясында ол «Әсерлі суретші» рөлі үшін Квинслендтің Q150 иконаларының бірі болып жарияланды. 2017 жылы Квинсленд штатының сайлау округтерінің қайта бөлуі нәтижесінде құрылған Оудгероу сайлау округі оның құрметіне аталды.