Кіріспе

Бельгиялық жарыс жүргізушісі (1957 жылы туған)

Тьерри Марк Бутсен (tjɛ.ʁi but. sɛn; 13 шілде 1957 жылы туған) – Бельгияның бұрынғы жарыс жүргізушісі. Ол «Arrows», «Benetton», «Williams», «Ligier» және «Jordan» командалары үшін «Формула-1» жарыстарында қатысқан. Ол 164 Әлем чемпионаты Гран-присіне (163 старт) қатысып, үш жарыста жеңіске жетіп, 15 мәрте жүлделі орынға ие болды және 132 ұпай жинады. Оның Әлем чемпионатындағы ең жақсы нәтижесі 1988 жылғы «Формула-1» маусымында төртінші орын болды, ол кезде ол «Benetton» командасы үшін жүргізді. Сонымен қатар, ол «Ле-Ман» 24 сағаттық автокөлік жарысында екі рет екінші орын алды («Peugeot 905» және «Porsche 911 GT1» көліктерінде).

Жасөспірімдер формулалары мен спорттық автокөліктер

1977 жылы «Андре Пилетте Racing School, Zolder» жарысында «Volant V» жеңіп алғаннан кейін, Бутсен Бельгияның Формула Форд 1600 чемпионатына қатысып, 1978 жылы 18 жарыста 15 жеңіске қол жеткізді. Ол сондай-ақ 1978 жылы Спа 24 сағаттық жарысқа, ескі 14 км (8,7 миль) Спа Франкоршамп трассасында Toyota Trueno машинасымен соңғы автожарысқа қатысты. 1979 жылы ол Формула 3-ке ауысып, 1980 жылы үш жарыста жеңіске жетіп, Микеле Альборетодан кейінгі Еуропалық титул жарысында екінші орын алды. Бутсеннің сенімді, жылдам жүргізуші және жақсы дамыту дағдыларына ие екендігі Уильямстың оны екі жылдық келісімшартқа қол қоюына әкелді. 1989 жылы ол жаңа V10 Renault қозғалтқышымен жабдықталған Williams FW12C машинасымен жүргізді. 1989 жылғы F1 маусымы Бутсен үшін Риодағы маусымдық сынақтар кезіндегі ауыр апат пен тәжірибелі әріптесі Риккардо Патрезедің жақсы формаға енуімен басталды. Алайда, Канада Гран-присінде Бутсен жаңбырлы жағдайда жақсы өнер көрсетіп, Сенаның қозғалтқышы бұзылғаннан кейін өзінің алғашқы жеңісін тойлады. Бұл жеңіс қуантарлық болды (Бутсен F1-де бұрынғы командаласы Герхард Бергер Benetton үшін 1986 жылғы Мексика Гран-присін жеңгеннен бері алғашқы жаңа жеңімпаз атанды), бірақ бельгиялық үшін сәтті жеңіс деп есептелді, өйткені ол бір кезде соңғы орында болған және толық 360 градусқа айналып кеткен, бірақ машинасын қабырғаға тигізбеуге үлкерді. Ол Патрезеге жетіп, оны озуға қол жеткізді, ал Сенаның McLaren MP4/5 машинасының Honda V10 қозғалтқышы істен шыққанда, жарыс аяқталуға үш айналым қалғанда көшбасшылыққа шықты. Бутсен жылды жаңбырға толы Австралия Гран-присінде екінші жеңісімен аяқтады. Қызығы, жарысқа дейін Бутсен трасса жағдайларына наразылық білдірген жүргізушілердің бірі болды. 1990 жылғы F1 маусымында тұрақты түрде ұпай жинауға қатысты күшті өнер көрсетулер болды, соның ішінде үшінші және соңғы Гран-при жеңісі Мажарстанда болды, онда ол өзінің алғашқы поул-позициясын алып, Алессандро Наннини (Benetton) және Айртон Сенна (McLaren) тарапынан жасалған қысымға тойтарыс берді. Алайда, 1991 жылы Найджел Манселлдің қатысуымен Уильямс чемпиондыққа таласу үшін «жұлдызды» жүргізушіге мұқтаж екенін түсінді. Бутсен екі жылдың ішінде үш жарыста жеңіске жетіп, Патрезе бір жеңіске ие болғанмен және 1990 жылы барлық жарыстарды топ-6-да аяқтағанмен (шығулар есептелмегенде), команда Патрезедің тұрақтырақ болғанын (және 1988 жылы Манселлмен жақсы жұмыс істегенін) сезінді және итальяндықты Манселлмен бірге жүргізуді шешті.

Жарық

Жоғары командаларда бос орын болмағандықтан Бутсен Лижие командасына түсуге мәжбүр болды. Үлкен бюджеті мен Ламборгини V12 қозғалтқыштарына қарамастан, JS35 бәсекеге қабілетсіз машина болды және Бутсен оған берілген техникаға деген наразылығын жиі жасыра алмады. 1992 жылы Renault қозғалтқыштарының келуі жағдайды біршама жақсартты, ал команда үшін өткізген соңғы жарысында ол 5-орынды алып, Уильямстан кеткеннен бергі алғашқы ұпайларын еншіге түсірді.

Иордания

Бастапқыда ол 1993 жылға машина таба алмады, бірақ Барклей оны «Жордан» командасына Иван Капеллидің орнына қойды. Боутсен машинаға сәйкес келмейтіндей биік болды және жас командаласы Рубенс Баррикеллодан көбінесе қалып қойды, он жарыста ешқандай ұпай жинамады. Эдди Джордан жас, қаржылық қолдауы бар жүргізушілерді іздеп, Боутсеннің туған жеріндегі жарысты оның мансабына қоштасу ретінде өткізуге шешім қабылдады, бірақ ол бірінші айналымда жарыстан шықты.

Туристік көліктер

1994 жылы Бутсен Германияда жаңа құрылған Super Tourenwagen Cup-тағы заводтық бағыттағы күш-жігерді жетектеу үшін Ford Motorsport тарапынан шақырылды. Eggenberger Motorsport құрастырған заводтық Форд Мондео көлігімен өткен алғашқы маусым Бутсен үшін де, команда үшін де оқу жылы болды. Келесі жылы Бутсеннің бұрынғы Williams командаласы Риккардо Патрезе қосылды, бірақ маусым сәтсіз аяқталды. Audi-дің үлгісімен төрт дөңгелекті жетекпен көлік жасауға тырысқан Mondeo мүлдем бәсекеге қабілетсіз болды. Бутсен 1996 жылы алғашқы төрт жарысқа қатысып, содан кейін команданы тастап, спорттық автомобильдер жарысына көшті. Үш жылдық шектеулі жетістіктерден кейін Ford сол маусымның соңында жобаны тоқтатты және назарын тек британдық серияға бұрды.

Спорттық автокөліктер

Содан кейін Бутсен АҚШ-та спорттық автомобильдермен жарысты, Билл Адам мен Ханс Стакпен бірге Champion Racing командасының Porsche 911 GT1 машинасында. 1997 жылы олар Дейтонаның 24 сағаттық жарысында класта 2-орынды иеленді, ал 1998 жылы Бутсен Champion Racing командасымен GT1 АҚШ чемпионатында жеңіске жетті. 1999 жылы Ле-Манда Toyota GT One машинасымен апатқа ұшырағаннан кейін ол жарыстан толығымен қанағаттанды. Оның бизнесі – «Бизнес-джеттерді сату және сатып алу». Ол 1997 жылы әйелі Даниэламен бірге бұл компанияны құрды, және 2011 жылдың мамырына дейін компания Airbus Corporate Jets-тен Cessna Citation-ге дейін 205 ұшақ сатты. Ол, сондай-ақ, қарындасының күйеуі Оливье Лайне мен Жорж Качкамен бірге Boutsen Energy Racing командасының тең иесі. Команда Le Mans Series сериясында Формула Le Mans класында өнер көрсетеді. Бутсен Формула Рено және Eurocup Mégane Trophy жарыстарында да автомобильдермен жарысады.

Еңбек жолы

Маусым Сериясы Командалық жарыстар Жеңіс Полы F/Laps Подиумдар Ұпайлар Позиция1977 24 сағат Спа Франкоршампы Команда Дубои100?0N/A23-ші1978 24 сағат Спа Франкоршампы Луиджи Ресинг10000N/ANC 1979 FIA Еуропалық Формула 3 Роджер Хевенс Ресинг100000613-ші Вандервелл Британдық Формула 310000219-шы Германия Формула 3310110NC Формула 3 Радио Трент Трофи10011N/A2-ші Әлемдік төзімділік жүргізушілері үшін сын-қатер J. P. Willeme100000NC1980 FIA Еуропа Формула 3 Марлборо Жарысы Золдер үшін143236542-ші1981 Еуропа Формула 2 Марлборо Жарысы Золдер үшін122525372-ші Жапон Формула 2 March Engineering30011257-ші 24 сағат Ле Ман WM A. E. R. E. M.10000N/ADNF1982 Еуропа Формула 2 Марлборо Командалық Рух133306503-ші Әлемдік спорттық автомобильдер Чемпионаты Ford France200000NC1983 Формула 1 Arrows Racing Team1000000NC Әлемдік спорттық автомобильдер Чемпионаты Canon Racing20001446-шы Sorga S. A.11001 Ford France10000 Matsuda Collection10000 John Fitzpatrick Racing100001984 Формула 1 Barclay Nordica Arrows BMW150000515-ші Әлемдік спорттық автомобильдер Чемпионаты Skoal Bandit Porsche Team701021830-шы1985 Формула 1 Barclay Arrows BMW1600011111-ші Әлемдік спорттық автомобильдер Чемпионаты Brun Motorsport500111331-ші1986 Формула 1 Barclay Arrows BMW1600000NC Әлемдік спорттық автомобильдер Чемпионаты Brun Motorsport71202419-шы1987 Формула 1 Benetton Formula Ltd160001168-ші Әлемдік туристік автомобильдер Чемпионаты Eggenberger Motorsport101000NC1988 Формула 1 Benetton Formula Ltd160005274-ші1989 Формула 1 Canon Williams Team162005375-ші1990 Формула 1 Canon Williams Team Renault161113346-шы1991 Формула 1 Ligier Gitanes1600000NC1992 Формула 1 Ligier Gitanes Blondes160000214-ші1993 Формула 1 Sasol Jordan1000000NC 24 сағат Ле Ман Peugeot Talbot Sport10001N/A2-ші1994 Super Tourenwagen Cup Eggenberger Motorsport800002310-шы 24 сағат Ле Ман Dauer Racing/Le Mans Porsche Team10011N/A3-ші1995 Super Tourenwagen Cup Ford Mondeo Team Schübel1600009518-ші 24 сағат Ле Ман Porsche Kremer Racing10000N/A6-шы1996 Super Tourenwagen Cup Ford Mondeo Team Schübel400002130-шы BPR Global GT Series Porsche AG22022N/ANC 24 сағат Ле Ман10001N/A2-ші1997 FIA GT Чемпионаты Porsche AG1000001815-ші 24 сағат Ле Ман10000N/ADNF1998 24 сағат Ле Ман Toyota Motorsport100000N/ADNF1999 24 сағат Ле Ман Toyota Motorsport100000N/ADNF

Ле-Манның толық 24 сағаттық жарысының нәтижелері

Жыл Командасы Co Жүргізушілер Автомобиль Сыныбы Айналымдар WM А. Е. Р. Е. М. Серж Саульнье Мишель Пинард WM P81 Peugeot C 15 DNF DNF Ford Франция Анри Пескароло Rondeau M482 Ford Cosworth C 174 DNF DNF Brun Motorsport Ален Ферте Дидье Тейс Porsche 956 C1 89 DNF DNF Peugeot Talbot Sport Янник Дальмас Тео Фаби Peugeot 905 Evo 1B C1 374 2-орын 2-орын Le Mans Porsche Team Joest Racing Ханс Йоахим Стук Дэнни Салливан Dauer 962 Le Mans GT1 343 3-орын 2-орын Porsche Kremer Racing Ханс Йоахим Стук Кристоф Бушут Kremer K8 Spyder WSC 289 6-орын 2-орын Porsche AG Ханс Йоахим Стук Боб Волле Porsche 911 GT1 GT1 353 2-орын 1-орын Porsche AG Ханс Йоахим Стук Боб Волле Porsche 911 GT1 GT1 238 DNF DNF Toyota Motorsport Toyota Team Europe Ральф Келленерс Джефф Ли Toyota GT One GT1 330 DNF DNF Toyota Motorsport Toyota Team Europe Ральф Келленерс Аллан МакНиш Toyota GT One LMGTP 173 DNF DNF