Кіріспе
Маунтин-Вью, Калифорниядағы мұражай, ұқсас британдық мұражай. Компьютер тарихы мұражайы (CHM) – Калифорния штатының Маунтин-Вью қаласында орналасқан компьютер тарихы мұражайы. Мұражай Силикон алқабы мен ақпараттық дәуірдің тарихтарын және артефакттарын көрсетеді, сондай-ақ есептеу революциясының және оның қоғамға тигізген әсерінің зерттелуін ұсынады.
the similar British museum
The Computer History Museum (CHM) is a museum of computer history, located in Mountain View, California. The museum presents stories and artifacts of Silicon Valley and the information age, and explores the computing revolution and its impact on society.
Тарих
Музейдің бастауы 1968 жылы Гордон Белл тарихи жинақ іздеуге кіріскенде және сол кезде басқалар Whirlwind компьютерін сақтап қалуға тырысқанда басталды. Осының нәтижесінде 1975 жылы DEC вестибюліндегі қайта жаңартылған пальто шкафында алғашқы көрмесі ашылды. 1978 жылы мұражай, қазіргі Цифрлық компьютерлер мұражайы (TDCM) Массачусетс штатының Марлборо қаласындағы үлкен DEC вестибюліне көшірілді. Морис Уилкс 1979 жылы TDCM-де алғашқы лекциясын оқыды – мұндай лекциялардың ұсынылуы бүгінгі күнге дейін жалғасып келеді. TDCM 1982 жылы Компьютер мұражайы (TCM) болып тіркелді. 1984 жылы TCM Бостон қаласына көшіп, Музейлік жағажайда орналасты. 1996/1997 жылдары TCM Тарих орталығы (TCMHC) құрылды; NASA Moffett Field-те (бұрын Әскери-теңіз базасының жиһаз дүкені болған ескі ғимарат) орын берді және TCM-нен көптеген артефакттар жеткізілді. 1999 жылы TCMHC тіркелді, ал TCM жұмысын тоқтатты және қалған артефакттарын 2000 жылы TCMHC-ге жіберді. TCM атауын Бостон ғылым мұражайы сақтап қалғандықтан, 2000 жылы TCMHC атауы Компьютер тарихы мұражайы (CHM) деп өзгертілді. 2002 жылы CHM өзінің жаңа ғимаратын, бұрын Silicon Graphics иеленген, 1401 N. Shoreline Blvd, Mountain View, Калифорнияда жұртшылыққа ашты. Бұл ғимарат кейіннен кеңінен жаңартылып, 2011 жылдың қаңтарында қайта ашылғанға дейін екі жыл бойы 19 миллион долларлық реконструкциядан өтті. Бұрынғы медиа-менеджер Джон Холлар 2008 жылдың шілдесінде бас директор болып тағайындалды. Ден'л Левин, бұрынғы технологиялық директор, 2018 жылдың наурыз айында Холлардың орнына бас директор болып тағайындалды.
Жинақтар мен көрме алаңдары
Компьютер тарихы мұражайы әлемдегі ең ірі және маңызды есептеу артефакттары жинағына ие екенін мәлімдейді. Бұл сирек кездесетін немесе бірегей нысандардың көптеген мысалдарын қамтиды, мысалы Cray 1 суперкомпьютері, сондай-ақ Cray 2, Cray 3, Юта шай құмырасы, 1969 жылғы Neiman Marcus ас үй компьютері, Apple I және Google-дің бірінші буынының веб-серверлерінің үлгісі. Жинаққа 90 000-ға жуық нысан, фотосуреттер мен фильмдер, сондай-ақ 1219,20 метрлік каталогталған құжаттама және бірнеше жүз гигабайт бағдарламалық қамтамасыз ету кіреді. CHM ауызша тарих бағдарламасы компьютерлік жүйелер, желілер, деректерді өңдеу, жад және деректерді сақтау тарихына арналған бейне сұхбаттар жүргізеді. 2021 жылға дейін 1000-нан астам сұхбат жазылған, оның ішінде IBM PC және қатты дискілердің пайда болуы туралы талқылаулар, сондай-ақ Джоанна Хоффман, Стив Чен, Дам Стефани Ширли және Дональд Кнутпен жеке сұхбаттар бар. Мұражайдың "Революция: Компьютерлік технологияның алғашқы 2000 жылы" көрмесі 2011 жылдың 13 қаңтарында ашылды. Ол 20 галереяда есептеу тарихын қамтиды, абактен бастап Интернетке дейін. Көрменің толық нұсқасы онлайн режимінде де қолжетімді. 2017 жылдың 28 қаңтарында мұражай "Программа жасау: әлемді өзгерту!" көрмесін іске қосты. Көрмеде бағдарламалық қамтамасыз етудің адамдар өмірін қалай өзгертетіні көрсетіледі. Орта мектеп оқушылары және олардан үлкендерге арналған бұл көрме мультимедиалық және сенсорлық экрандық интерактивтерді, соның ішінде келушілердің кодтауды тәжірибелік түрде зерттей алатын бағдарламалық жасақтама зертханасын ұсынады. Басқа экспонаттардың ішінде тарихи PDP 1 мини-компьютерінің қалпына келтірілуі, екі қалпына келтірілген IBM 1401 компьютері бар. Чарльз Бэббидж 1840 жылдары жобалаған және Лондон ғылым мұражайы жасаған есептеу машинасы 2016 жылдың 31 қаңтарына дейін қойылған болатын. Ол 2008 жылдан бері иесі, Microsoft компаниясының бұрынғы атқарушы директоры Натан Майрвольдтан қарызға алынған.
Бағдарламалық жасақтама
Сонымен қатар, ХҚМ-де 2006 жылы музейге жұмысқа алынған Apple Computer компаниясының тәжірибелі қызметкері Аль Косовтың кеңейтілген бағдарламалық қамтамасыз ету жинағы бар. Косов музейде бағдарламалық қамтамасыз етуді сақтау және түсіруге, сондай-ақ ХҚМ-нің бағдарламалық тақырыбындағы көрмелерін әзірлеуге жауапты. Косов толық уақыт жұмысқа орналасудан бұрын музейге көптеген жылдар бойы үлес қосып, өзінің жеке коллекциясынан және әріптестерінен алынған тарихи компьютерлік нұсқаулықтар мен архивтелген бағдарламалық қамтамасыз ету мен микрокодтардың ірі онлайн репозиторийі – Bitsavers-тің иесі болды. 2010 жылы музей маңызды бағдарламалық қамтамасыз етудің бастапқы кодын жинауды бастады, алғашқысы Apple MacPaint 1.3 болды, ол тіркесім тілі мен Паскаль тілінің комбинациясымен жазылған және жұртшылыққа жүктеуге қолжетімді. Содан бері көптеген қосымша материалдар түсті. 2012 жылы APL бағдарламалау тілі алынды. Adobe 2013 жылы Photoshop 1.0.1 бастапқы кодын, ал 2022 жылы Postscript-ті сыйға берді. Microsoft SCP MS DOS 1.25, Altos MS DOS 2.11 және TeleVideo PC DOS 2.11 қоспасымен қатар Word for Windows 1.1a бағдарламасының бастапқы кодын өз лицензиясы бойынша табыс етті. 2014 жылдың 21 қазанында Xerox Alto-ның бастапқы коды жарияланды. 2023 жылдың 19 қаңтарында Apple Lisa-ның бастапқы коды жұртшылыққа ұсынылды.
Өткен көрмелер
1990 жылдың 23 маусымында «Компьютер арқылы саяхат» көрмесі ашылды, ол келушілерге компьютерлердің қалай жұмыс істейтінін үйренуге көмектесу үшін жасалған. Интерактивті көрмеге жұмыс үстеліндегі компьютер, алып монитор, 8 метрлік пернетақта және 25 фут (8 метр) диаметрі бар трекбол (бастапқыда «бумпер машинасының мөлшеріндегі тышқан» болуы жоспарланған) кірген. Бағдарламалық театрде компьютерлік бағдарламалардың қалай жұмыс істейтінін көрсету үшін «World Traveler» бағдарламасының бейнесімен қатар анимациялық және аппараттық бейнелер пайдаланылды. Бұл көрме 1995 жылдың 5 тамызында жабылып, 1995 жылдың 21 қазанында жаңартылған монитор, 3D графика және қосымша интерактивті мүмкіндіктермен «Компьютер арқылы саяхат 2000» деген атпен қайта ашылды. Осы мүмкіндіктердің бірі келушілерге үлкен CD-ROM дискісіндегі ойықтарды өзгертуге мүмкіндік берді, ал өзгерістер мониторда көрсетілді. 2016 жылы мұражайда «Кремний алқабының тарихы: Саяхаттар» көрмесінде «Сұйық Галактика» орнатылды. Көрмеде 20 алдын ала таңдалған орын болды, келушілер «Сұйық Галактика» арқылы оларға «ұшып» баруға мүмкіндік алды. Сонымен қатар, торпедалардан бастап дербес басқарылатын көліктерге дейінгі автономды көліктер тарихына арналған көрме де қойылды.
Қатысушылар
CHM Fellow Awards бағдарламасы еңбегімен көзге түскен технологияның негізін қалаушыларын, есептеу саласын дамытуға және цифрлық дәуірдің қалыптасуына қосқан маңызды үлесі үшін құрметтейді. CHM Fellow-лары – "өкілдіктерінің идеялары әлемді өзгертіп, бүгінде тірі барлық адамдарға әсер еткен" ерлер мен әйелдер. Алғашқы Fellow 1987 жылы контр-адмирал Грейс Хоппер болды. 2023 жылға дейін бағдарламаға 95 мүше қабылданды. Fellow атағына үміткерлерді ұсынуға баршаның қатысуы мүмкін, өтініштер жыл бойы қабылданады.