Кіріспе

АҚШ-тың суасты қайығы

17 ақпанда тереңдік бомбаларынан шабуылға ұшырады, бірақ зақымдануға ұшырамады. 4 наурызда "Аспро" жүк тасымалдайтын кемеге торпеда атты, ал одан кейін болған жарылыс суасты қайығын күшті қозғалтты. Дегенмен, жапон кемесі батқан жоқ, тек зақымдалды. Бұл патрульдің қалған бөлігі ешқандай оқиғасыз өтті, және "Аспро" 54 күн теңізде болғаннан кейін 28 наурызда Перл-Харборға қайтып келді.

Үшінші соғыс патрулі, 1944 жылдың сәуірі мен маусымы

"Аспро" үшінші рет Палау аралдары маңында патрульдеуді жүзеге асырды. 22 сәуірде жөндеуден өткен соң, ол батысқа қарай жолға шықты. Төрт күннен кейін Midway аймағында азық-түлікпен қамтамасыз етілді. 14 мамырда суасты кемесі үш эскортпен қорғалған екі жүк кемесімен кездесті. Сағат 05:54-те ол бір жүк кемесіне торпедалық шабуыл жасады және бір жарым сағаттан кейін зақымдалған кеменің суға өлідей жатып, кор жағынан батып бара жатқанын көрді. Екі сағаттық үзіліспен бақылаудан кейін, бұл кеме көзден жоғалды. Келесі күні "Аспро" сол конвойдың эскорт кемелерінің біріне шабуыл жасап, бір жарылыс естіді. Суасты кемесінің экипажы мақтанышпен кеменің батып бара жатқанын көпірден бақылады. "Аспро" 16 маусымда Фримантлге (Батыс Австралия) жету үшін тағы бір ай бойы патрульдеуде болды. Мұнда ол бір кемені батырғаны және тағы біреуін жоюға көмектескені үшін, жалпы сомасы 8650 тонна жапондық кемелерді жоғалтқаны ресми түрде тіркелді. {15 мамыр 1944 жылы "Жокужа Мару" кемесі 10.10°N 131.25°E координаталарында батып кетті, сыйымдылығы 6440 тонна.}

Төртінші соғыс патрулі, 1944 жылдың шілдесі мен тамызы

9 шілдеде төртінші патрульді бастамас бұрын, су асты кемесі екі апта бойы күрделі жөндеуден өтті. 16 шілдеде Дарвин қаласында (Солтүстік территория) тоқтап, жанармай бактерілерін толтырғаннан кейін, ол Оңтүстік Қытай теңізіне бағыт алды. Содан аз уақыт өткен соң, 19 шілдеде "Аспро" Лусон аралының батыс жағалауында бес эскорт кемесімен бірге жүрген төрт орташа көлемді кемеден тұратын конвойды анықтады және 05:45-те торпедаларын іске қосты, соның салдарынан бірнеше жарылыс естілді. Осының нәтижесінде ол бір кемені батырғанын және екіншісіне зақым келтіргенін мәлімдеді. Келесі күні су асты кемесі үш кемеден тұратын конвойдың біріне торпеда атты, бірақ барлығы өткен сияқты. 28 шілдеде "Аспро" жапон туымен жүзіп тұрған кемені көріп, торпедалардың сериясын іске қосты. Су асты кемесі үш жарылыс естіді, ал нысанасы кеменің ортасынан гулді түтін шығарып, оң жаққа қарай иеленді және мұрнымен суға батып бастады. Кеме оттың құрсауына ілінді, ал "Аспро" аймақтан кету кезінде өрт әлі де өршіп тұрды. Бір аптадан кейін ол кемені тағы да кездестірді – жартасқа тіреліп, оң жаққа қарай иеленген және толығымен өрттен қираған. Су сызығындағы корпуста екі үлкен тесік көрінді. {Бұл 2288 тонналық "Пекин Мару" көліктік кемесі болды, координаталары: 17.33N 120.21E}

6 тамызда су асты кемесі екі жапондық жүк кемесін байқап, сағат 10:16-да оқ ашты. Осы кемелердің бірі кейін сол жаққа 15 градусқа иелгені байқалды, бірақ ол әлі де қозғалып тұрды. Келесі күні "Аспро" 12 кемеден тұратын конвойға шабуыл жасады. Оның торпедалары үлкен жүк кемесіне тиді, ол ортасынан иіліп, суға батып бастады. Осыдан кейін "Аспро" 18 тамызда Фримантелге оралуға дейін патрульдік қызметін ешқандай оқиғасыз жалғастырды.

Бесінші соғыс патрулі, 1944 жылдың қыркүйек - қазан айлары

10 қыркүйекте "Аспро" өзінің бесінші патрулін бастады, ол оны Оңтүстік Қытай теңізіне жеткізді. Патрульдік аймаққа жол жүріп бара жатқанда, 30 қыркүйекте Лусонның солтүстік-шығыс жағалауында алғашқы нысандарын тапты, онда жеті-сегіз кемеден тұратын конвойды, төрт эскорт кемесімен қоршалған күйде кездестірді. Ол жүк кемесіне торпедамен соққы беріп, ауыр зақым келтірді. Екі күннен кейін ол танкерге шабуыл жасады және 10–15 минут бойы кеменің жарылып келе жатқан дыбысын естіді. Перископ арқылы ол құрбанының оң жаққа қарай еңкейгенін, мұрты жоғары көтерілгенін көрді. Біршама уақыттан кейін "Аспро" кемені көзден шығарды және оны батырған деп мәлімдеді. Шамамен бір сағаттан кейін "Аспро" сол конвойдегі тағы бір жүк кемесіне шабуыл жасады. Кеме тік бойымен, корпусы бірінші батып, суға кетіп бара жатқан көрінді. {1944 жылдың 2 қазанындағы есеп – 6888 тонналық "Азучисан Мару" жүк кемесі, координаталары 18.25M 120.32E}.

Осыдан кейін "Аспро" Хоу және Кабрилламен кездесіп, "қасқыр тобын" құрды. 7 қазанда Хоу онға жуық кемеден тұратын үлкен конвойды байқады. 04:55-те "Аспро" жүк кемесіне төрт торпеда атып, кеменің батып кетуіне куә болды. {Бұл 4026 тонналық "Макасар Мару" жолаушылар-жүк кемесі, координаталары 17.54N 119.57E}. Содан кейін 14 қазанда Сайпанда патрулін аяқтады, ал кейін Перл-Харборға бет алып, 25 қазанда жетті.

Алтыншы соғыс патрулі, 1944 жылдың қарашасы - 1945 жылдың ақпаны

Аспро 21 қарашада Перл-Харбордан шығып, Сайпанға бағыт алды. 28 қарашада оның №1 бас генераторының роторынан жолақты сым ұшып кетті, арматураны ауыстыру қажет болды. Мұндай жөндеу жұмыстары үшін Перл-Харборға қайтуға тура келді. Бір апталық жұмыстан кейін, Аспро 13 желтоқсанда өзінің алтыншы соғыс патруліне шықты. Ол Тайвань батысындағы авианосецтердің шабуылдарын қолдау үшін, 1945 жылғы 3 қаңтарда құтқарушы болып тағайындалды. Өзінің орнында жүрген кезде ол "Шинцу Мару" десанттық кемесіне шабуыл жасады. Екі торпеда осы нысанаға тиіп, оны батырды. Патруль барысындағы оның жалғыз торпедалық шабуылы 6 қаңтарда болды, ол екі кішкентай жүк кемесіне шабуыл жасады, бірақ сәтті болмады. Патрульдің ең маңызды жетістігі – ол 1945 жылғы 11 ақпанда Перл-Харборда аяқталды – төрт америкалық ұшқышты құтқару болды. Ол Джеймс Х. Эшли, кіші (1934 жылғы USNA түлегі) басқаруында болды, ол осы миссиясы үшін Әскери-теңіз кресімен марапатталды.

Жетіінші соғыс патрулі, 1945 жылдың маусым - тамыз аралығы

Осы патрульден кейін "Аспро" Гавайиден Калифорния жағалауына қарай бет түзеді. Ол 20 ақпанда Хантерс-Пойнт әскери кеме құрылыс-жөндеу зауына кірді және келесі үш айды күрделі жөндеуден өтті. Бұл жұмыс 31 мамырда аяқталды, сосын ол жауынгерлік міндеттерін қайта бастау үшін Перл-Харборға жол тартты. Оның жетінші және соңғы патрулі 25 маусымда басталды, ол Жапон аралдарының оңтүстігіндегі су аймағын қамтыды. 8 шілдеде Иво Джимадан Жапониядағы әскери нысандарға шабуыл үшін ұшып кеткен ұшақтарды қолдау мақсатында құтқарушылық міндеттерге тағайындалды. 20 шілдеден бастап ол Хонсюдің оңтүстік-шығысына қарсы авиациялық шабуылдарды жабу үшін орнын ауыстырды. Бес күннен кейін су асты кемесі соңғы торпедалық шабуылында жапондық буксирді бағындырғанын хабарлады. 3 тамызда ол құлап түскен ұшқышты құтқару операциясын жүргізді. "Аспро" Сагами шығанағына кірді және ұшқышты алу үшін Жапония материгіне 5-6 шақырымға жақындады. Жапондық әуе шабуылдарына қарамастан, ол американдық ұшқышты құтқара алды. Генри "Хэнк" Фримен (1922–2014) "Аспроға" шабуыл жасаған жапондық бомбалаушының бірін атып түсіргеннен кейін, суасты кемесінің жапондық бомбалаушылардың шабуылы кезінде суға батып бара жатқанын сезіп, суға секірді. Екі сағаттан кейін ол су бетіне шығып, жараланған ұшқыш пен теңізшіні алып шықты. "Батылдығы үшін" Фримен "Күміс жұлдыз" орденімен және алған жаралары үшін "Күміс жүрек" медалімен марапатталды. Оның патрулі 13 тамызда аяқталды, ол "Мидуэй" кемежайына тоқтады, онда қайта жабдықтау жұмыстары басталды. Осы жерде "Аспро" жапондықтардың соғысты аяқтаған капитуляциясы туралы хабарды алды. 1 қыркүйекте "Аспро" "Мидуэйден" Калифорния жағалауына қарай жол тартты. Ол 11 қыркүйекте Сан-Францискоға келді, содан кейін 1946 жылғы 30 қаңтарда қызметтен босатылып, Тынық мұхитының резервтік флотына қосылғанға дейін сақтау жұмыстары жүргізілді.

Соғыстан кейінгі қызмет

Aspro 1951 жылғы 6 шілдеде қайтадан қолданысқа енгізілді және келесі екі жыл бойы Сан-Диегодан, оның жаңа үй портынан жұмыс істеді, сондай-ақ Батыс жағалауында күнделікті жұмыстарды орындады. 1953 жылғы 9 қарашада ол резервтік статуске қойылды және Тынық мұхиты флотының Маре аралдары тобымен бірге орналастырылды. Aspro 1954 жылғы 30 сәуірде қызметтен босатылды. Суасты кемесі 1957 жылғы 4 мамырда қайтадан қолданысқа енгізілді. Ол сынақтан өтті және 8 маусымда активті флотқа қабылданды. Батыс жағалауда орналасқан түрлі бөлімшелерге қызмет көрсетуді жалғастырды. Бұл қалыпты жұмыс 1959 жылғы «Коралл теңізі шайқасы» фильмімен, басты рөлде Клифф Робертсон ойнаған, және оның бір бөлігі Aspro-да түсірілгенімен, содан кейін 1959 жылдың ортасында Батыс Тынық мұхитына жолданған экспедициямен бұзылды. 1960 жылғы 22 қаңтарда Сан-Диегоға оралғаннан кейін Aspro күрделі жөндеуден өтті. 1960 жылғы 1 шілдеде Aspro AGSS 309 болып қайта аталды. Содан кейін ол Батыс жағалауындағы қызметін жалғастырды. 1962 жылғы 7 қыркүйекте Aspro қызметтен босатылды, ал оның аты 1962 жылғы 9 қазанда Әскери-теңіз күштерінің тізімінен шығарылды. Кейіннен ол 1962 жылғы 16 қарашада Калифорния штатының Сан-Диего қаласының жанында Pomodon кемесімен нысана ретінде батырылды.

Марапаттар

Аспро Екінші дүниежүзілік соғыстағы қызметі үшін жеті шайқас жұлдызын жеңіп алды.