Кіріспе

1962 жылы Рейчел Карсонның қоршаған орта туралы жазған кітабы "Көктемнің үні" – Рейчел Карсонның экологиялық ғылымға арналған кітабы. 1962 жылдың 27 қыркүйегінде жарық көрген бұл кітапта Екінші дүниежүзілік соғыста әскерилер қолданған пестицидтердің еңбексіз пайдалануынан қоршаған ортаға келген зияндар сипатталған. Карсон химия өнеркәсібін қасақана бұрмалаушылық таратуда, ал мемлекеттік шенеуніктерді өнеркәсіптің жарнамалық уәделерін күдіксіз қабылдауда айыптады. 1950 жылдардың аяғында Карсон қоршаған ортаны қорғау жұмысына, әсіресе синтетикалық пестицидтердің салдарынан туындаған экологиялық проблемаларға ден қойды. Оның зерттеулерінің нәтижесі "Көктемнің үні" кітабы болды, ол американдық қоғамға экологиялық мәселелерді жеткізді. Кітап химиялық компаниялардың күшті қарсылығына тап болды, бірақ қоғамдық пікірді өзгертіп, АҚШ-тың пестицид саясатын қайта қарауға, ДДТ-ны елі бойынша ауыл шаруашылығында қолдануға тыйым салуға және АҚШ Қоршаған ортаны қорғау агенттігінің құрылуына себеп болған экологиялық қозғалыстың бастауы болды. 2006 жылы "Дискавер" журналының редакторлары "Көктемнің үнін" барлық уақыттағы 25 ең ұлы ғылыми кітаптың бірі деп таныды.

Зерттеу және жазу

1940-жылдардың ортасында Карсон синтетикалық пестицидтерді қолдану туралы алаңдаушылыққа түсті, олардың көпшілігі Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін ғылымды әскери қаржыландыру арқылы жасалған. АҚШ Ауыл шаруашылығы министрлігінің 1957 жылғы өрт құмырсқаларын жою бағдарламасы, онда ДДТ және басқа да пестицидтерді жанар маймен араластырып, жеке меншікті жерлерді бүркуді қамтиды, Карсонды зерттеулерін және келесі кітабын пестицидтер мен қоршаған ортаға зиянды заттарға арнауға итермеледі. Лонг-Айлендтегі жер иелері су бүркуді тоқтату үшін сотқа жүгінді, ал зардап шеккен аймақтардағы көптеген адамдар бұл істі мұқият бақылады. "Тынық көктем" шығармасына себепкер болған – 1958 жылғы қаңтарда Карсонның досы Ольга Оуэнс Хакинс "The Boston Herald" газетіне жазған хатында, оның үйі Даксбери, Массачусетс штатында орналасқан, ДДТ-нің әуеден шашыруынан құстардың өлімі туралы айтқан. Карсон кейінірек осы хаттың химиялық пестицидтерді шамадан тыс қолданудан туындаған экологиялық проблемаларды зерттеуге итермелегенін жазды. Аудубон табиғаттану қоғамы химиялық бүрку бағдарламаларына белсенді қарсылық білдірді және Карсонды АҚШ үкіметінің бүрку практикасын және онымен байланысты зерттеулерді жария етуге көмектесу үшін шақырды. Карсон ДДТ-ге байланысты қоршаған ортаға зиян келтірген мысалдарды жинау арқылы төрт жылдық "Тынық көктем" жобасын бастады. Ол эссе жазушы Э.Б. Уайт және бірқатар журналистер мен ғалымдардың көмегін алуға тырысты. 1958 жылы Карсон "Newsweek" журналының ғылым журналисі Эдвин Даймондпен бірлесіп кітап жазуды жоспарлап, кітапқа келісім жасады. Алайда, "The New Yorker" Карсоннан тақырып бойынша ұзақ және жақсы төленген мақала тапсырған кезде, ол жоспарланғандай кіріспе мен қорытындыдан басқасын жазуды ойлана бастады; көп ұзамай ол жеке жобаға айналды. Даймонд кейінірек "Тынық көктем" романына ең қатал сынды жазды. Карсон зерттеулері барысында пестицидтердің физиологиялық және экологиялық әсерін зерттеп жүрген ғалымдардың үлкен қауымдастығын тапты. 1959 жылы АҚШ Ауыл шаруашылығы министрлігінің Ауыл шаруашылығы зерттеу қызметі Карсон мен басқалардың сын-пікірлеріне қоғамдық қызмет көрсету фильмімен жауап берді, "Сотта өрт құмырсқалары"; Карсон оны "жалған пропаганда" деп атады, ол пестицидтерді бүркудің адамдар мен жануарларға төнген қауіптерін елемеді. Сол жылы көктемде Карсон "The Washington Post" газетінде жарияланған хатында құс популяциясының жақындағы төмендеуін, оның сөздерімен айтқанда, "құстардың үнсіз қалуын" пестицидтерді шамадан тыс қолданумен байланыстырды. Сол жылы 1957, 1958 және 1959 жылдардағы АҚШ-тағы кранберридің өнімінде аминотриазол гербицидінің жоғары деңгейі табылды және барлық кранберри өнімдерінің сатылуы тоқтатылды. Карсон пестицидтерді қайта қарау туралы FDA тыңдауларына қатысты; ол химиялық өнеркәсіп өкілдерінің агрессивті тактикасынан ұнжырғасы түсіп, оның ішінде сарапшылардың куәліктері, ол зерттеген ғылыми әдебиеттің басым бөлігімен қатаң қайшы келді. Сондай-ақ, ол "кейбір пестицид бағдарламаларының артында қандай қаржы бар екені" туралы ойланды. Ұлттық денсаулық сақтау институтының Ұлттық медицина кітапханасындағы зерттеулер Карсонды қатерлі ісікке себепші химиялық заттардың кең ауқымын зерттейтін медициналық зерттеушілермен байланысқа әкелді. Ұлттық онкологиялық институттың зерттеушісі және қоршаған ортаға әсер ететін қатерлі ісіктер бөлімінің негізін қалаушы директоры Вильгельм Гупердің көптеген пестицидтерді канцерогендер ретінде жіктеген еңбегі ерекше маңызға ие болды. Карсон және оның ғылыми көмекшісі Жанн Дэвис NIH кітапханашысы Дороти Алгирдің көмегімен пестицидтердің қатерлі ісік байланысын растайтын дәлелдерді тапты. Карсон үшін синтетикалық пестицидтердің кең ауқымының уыттылығы туралы дәлелдер айқын болды, дегенмен мұндай қорытындылар пестицидтердің канцерогенезін зерттейтін ғалымдардың шағын қауымдастығынан тыс өте даулы болды. 1960 жылы Карсонның зерттеу материалдары жеткілікті болды және жазу тез дамыды. Ол пестицидтерге әсер еткен жүздеген жеке оқиғаларды және оның салдарынан адамдардың ауруына, экологиялық зақымдануына байланысты зерттеу жүргізді. 1960 жылдың қаңтарында ол аурудан ауырып, бірнеше апта бойы төсек тартып, кітапты кейінге қалдырды. Наурыз айында толық сауығып келе жатқанда сол жақ көкірек жағында цисталар пайда болып, оған мастэктомия жасалды. Сол жылдың желтоқсан айында Карсон өзінің эмбрионалды қатерлі ісігі бар екенін анықтады. Оның зерттеулері "Бізді қоршаған теңіз" кітабының жаңа басылымындағы қайта қарау жұмыстарымен де кешікті. Эрих Хартманмен бірлескен фотоэссе де жұмыстың барысын баяулатты. Көптеген зерттеулер мен жазу 1960 жылдың күзіне дейін аяқталды, биологиялық бақылау туралы соңғы зерттеулерді және жаңа пестицидтерді зерттеуді қоспағанда. Алайда, денсаулықтың нашарлауы 1961 және 1962 жылдың басында соңғы түзетулерді кешіктірді. Кітаптың атауы Джон Китстің "La Belle Dame sans Merci" өлеңінен шабыттанды, онда "Көлден шалғын құрғап қалды, және ешбір құс ән салмайды" деген жолдар бар. "Тынық көктем" бастапқыда құстар туралы тараудың атауы ретінде ұсынылды. 1961 жылдың тамызында Карсон әдеби агенті Мари Роделлдің ұсынысына келісті: "Тынық көктем" бүкіл кітапқа метафоралық атау болады, құстардың жоқтығы туралы нақты тарау атауы емес, бүкіл табиғат үшін қайғылы болашақты білдіреді. Карсонның келісімімен, Houghton Mifflin редакторы Пол Брукс Луи және Лоис Дарлингтің суреттерін жасады, олар кітаптың мұқабасын да жасады. Бірінші тарау, "Ертеңгі уақытқа арналған нақыл", кітаптағы оқиғаның жақын арада орын алуы мүмкін екенін түсіндіру үшін соңғы жазылған материал болды. 1962 жылдың ортасына қарай Брукс пен Карсон әдеби редакциялауды аяқтап, кітапты соңғы ұсыныстар үшін таңдалған адамдарға жіберіп, жарнамалауды жоспарлады. "Тынық көктем" кітабында Карсон Нью-Йорк штатының екі органикалық шаруашылықтарының иелері, Марджори Спок пен Мэри Ричардс, сондай-ақ биодинамикалық шаруашылықты қолдайтын Эренфрид Пфайффердің дәлелдеріне сүйенді. Карсонның басты аргументі – пестицидтердің қоршаған ортаға зиянды әсері бар, оларды тиісінше "биоцидтер" деп атау керек, өйткені олардың әсері көбінесе зиянкестерді ғана жоюмен шектелмейді. ДДТ – бұл жарқын мысал, бірақ басқа синтетикалық пестицидтердің көпшілігі биоаккумуляцияға ұшырайды. Карсон химиялық өнеркәсіпті қасақана түрде дұрыс емес ақпарат таратумен және мемлекеттік қызметкерлерді өнеркәсіптік талаптарды сынсыз қабылдаумен айыптайды. Кітаптың көп бөлігі пестицидтердің табиғи экожүйелерге тигізетін әсеріне арналған, бірақ төрт тарау адамдардың пестицидтермен улануы, қатерлі ісік және басқа да аурулар туралы жағдайларды сипаттайды. ДДТ және қатерлі ісік туралы Карсон былай дейді:

"Жануарларға жасалған зертханалық сынақтарда ДДТ күдікті бауыр ісіктерін тудырды. Бұл ісіктерді тапқан Тамақ және дәрі-дәрмек басқармасының ғалымдары оларды қалай жіктеуге болатынына көз жеткізе алмады, бірақ олардың "төмен дәрежелі бауыр клеткалық карциномаларын" қарастыруға себеп болатын бірнеше дәлелдер бар екенін сезінді". Доктор Гупер [кәсіби ісіктер және олармен байланысты аурулардың авторы] қазір ДДТ-ге "химиялық канцероген" деген нақты баға береді. Карсон болашақта салдардың күшеюін болжайды, әсіресе зиянкестер пестицидтерге төзімділікке ие болса және әлсіреген экожүйелер күтпеген басқын түрлердің құрбаны болса. Кітап пестицидтерге балама ретінде биотикалық бақылауға шақырумен аяқталады. Карсон ДДТ-ге толық тыйым салуды талап еткен емес. Ол "Тынық көктем" кітабында ДДТ және басқа да инсектицидтердің қоршаған ортаға зиянды әсері болмаған жағдайда да, олардың шексіз қолданылуы кері нәтиже беретінін, себебі бұл пестицидтерге төзімділікті тудырып, оларды зиянкестерді жоюда пайдасыз ететінін айтты:

"Ешбір жауапты адам жәндіктер арқылы таралатын ауруларды елемеуге шақырмайды. Қазіргі кезде өзекті мәселе – бұл мәселені шешудің әдістері оны одан да нашарлатады ма, әлде жауапкершілікпен шешуге болады ма?" Әлем жәндіктерді бақылау арқылы аурумен күрестің жеңісі туралы көп естіген.

Саясат

Кітап жазылған кезде экологиялық мәселелер Америкадағы басты саяси талқылаулардан тыс қалған еді. Дегенмен, Карсон үкіметтер саясатты іске асыру алдында оның қоршаған ортаға қандай әсер ететінін қарастыруы керек деп ойлады. Мысалы, 10-тарауда ол 1957 жылғы өрт құмырсқаларының таралуын бақылауға бағытталған пестицидтер бағдарламасын сипаттайды. 1957 жылы АҚШ Ауыл шаруашылығы министрлігі тарихындағы ең ірі жарнамалық кампаниялардың бірін бастады. Өрт құмырсқасы күрт түрде үкіметтік хабарламалардың, кинофильмдердің және үкіметтің ықпалымен жазылған мақалалардың нысанына айналды, олар оны оңтүстік шаруашылығына зиян келтіруші және құстарды, мал мен адамдарды өлтіруші ретінде бейнеледі. Үкімет оңтүстік штаттарындағы шамамен 20 миллион акр жерді өңдеуге келісім берді. Пестицидтердің қолдануынан қоршаған ортаға болатын зиянды қарастыру жөніндегі сарапшылардың шақыруларына қарамастан, Ауыл шаруашылығы департаменті наразылықтарды елемей, бағдарламаны жалғастырды: Көптеген штаттық табиғатты қорғау департаменттері, ұлттық табиғатты қорғау ұйымдары, экологтар және тіпті кейбір энтомологтар сол кездегі Ауыл шаруашылығы министрі Эзра Бенсонға бағдарламаны кем дегенде гептахлор мен диелдриннің жабайы және үй жануарларына тигізетін әсерін анықтау үшін зерттеулер жүргізілгенге дейін кейінге жылдыруға шақырды, сондай-ақ құмырсқаларды бақылау үшін қажетті ең төменгі мөлшерді анықтауды ұсынды. Бұл шақырулар ескерілмеді және 1958 жылы бағдарлама іске қосылды. Бірінші жылы 1 миллион акр жер өңделді. Кез келген зерттеудің бағдарламадан кейін жүргізілетіні анық болды. Бағдарламадан кейін пестицидтер шашырылған аудандарда құстардың, сиырлардың, жылқылардың және басқа да жабайы жануарлардың өлі денелері табылды. Жағдайды одан да нашарлатқан нәрсе – шашырылған гептахлор мен диелдрин ешқандай нәтиже бермеді, керісінше, ластану аумағын кеңейтті. Егер үкімет химиялық заттардың жануарлар мен өсімдіктер әлеміне тигізетін әсерін зерттегенде, өлім-жітім мен экологиялық зиянды болдырмауға болар еді, сонымен қатар салық төлеушілердің ақшасын да үнемдеуге мүмкіндік болар еді. Жалпы алғанда, «Үнсіз көктем» кітабы пестицидтердің қоршаған ортаға тигізетін көптеген теріс әсерлерін ғана емес, сонымен қатар экологиялық мәселелерді саяси аренада талқылау және оларға қатысты мәселелерді қабылдау қажеттігін көрсетті.

Жарнама және қабылдау

Карсон және «Тынық көктем» басылымына қатысы бар басқалар қатты сынға ұшырауын күтіп, жала жабу үшін сотталу мүмкіндігінен қауіптенді. Карсон қатерлі ісігіне байланысты сәулелік терапиядан өтуде және өз жұмысын қорғауға және сыншыларға жауап беруге күші жетпейді деп күтті. Күтілетін шабуылдарға дайындық ретінде Карсон мен оның агенті кітап жарыққа шығар алдында белгілі қолдаушыларды жинауға тырысты. Кітаптың ғылыми тарауларының көп бөлігі тиісті білімі бар ғалымдар тарапынан қарастырылды, және Карсон олардың арасында зор қолдау тапты. Карсон 1962 жылдың мамыр айында Ақ үйдің табиғатты қорғау жөніндегі конференциясына қатысты; «Houghton Mifflin» баспасы көптеген делегаттарға «Тынық көктемнің» сынақ нускаларын таратты және «The New Yorker» журналында жариялануын жарнамалады. Карсон сондай-ақ Жоғарғы Сот судьясы Уильям О. Дугласқа сынақ нускасын жіберді, ол ұзақ жылдар бойы қоршаған ортаны қорғаушы болып келген, Лонг-Айлендтегі пестицидтерді шашыру ісін соттың қабылдамауына қарсы шығып, Карсонға гербицидтер туралы тарауына енгізілген материалдардың бір бөлігін ұсынған еді. «Тынық көктем» кітабының алдын ала жарнамасының арқасында қызығушылық жоғары болғанмен, 1962 жылдың 16 маусымында жарық көрген сериалдық басылымы оны одан да күшейтті. Бұл кітап химия өнеркәсібі мен оның лоббистерінің, сондай-ақ американдық қоғамның назарына іліккен. Сол кезде Карсон «Тынық көктем» қазан айының кітабы болып таңдалғанын білді; ол бұл кітаптың «кітап дүкендерінің тіпті бар екенін білмейтін елдің шалғай ауылдары мен фермаларына жететінін» айтты. Басқа да жарнамалық шараларға «The New York Times» газетінде жарық көрген оң пікір және «Audubon Magazine» журналында жарияланған сериалдық нұсқаның үзінділері кірді. Шілде және тамыз айларында химиялық компаниялар жауап берген кезде тағы бір жарнамалық толқын болды. Кітап жарыққа шығар алдында талидомид дәрісінен туған туа біткен кемшілік туралы хабар тарады, бұл Карсон мен дәрінің АҚШ-та сатылуын тоқтатқан Тамақ және дәрі-дәрмектер басқармасының сарапшысы Фрэнсис Олдхэм Келсині салыстыруға мүмкіндік берді. 1962 жылдың 27 қыркүйегінде кітап жарыққа шығар алдындағы апталарда химия өнеркәсібі «Тынық көктемге» қарсы күшті қарсылық көрсетті. ДДТ және 2,4 D-нің ірі өндірушісі «DuPont» және хлордан мен гептахлорды өндіретін жалғыз компания «Velsicol Chemical Company» алғашқылардың бірі болды. «DuPont» кітап туралы баспасөз жарияланымдары мен қоғамдық пікірге тигізетін ықтимал әсері туралы кең ауқымды есеп дайындады. «Velsicol» «Houghton Mifflin» баспасына, «The New Yorker» және «Audubon Magazine» журналына қарсы заңдық шаралар қолданамыз деп қорқытты, егер олар жоспарланған «Тынық көктем» туралы материалдарды жарияламайды десе. Химия өнеркәсібінің өкілдері мен лоббистер бірқатар нақты емес шағымдар айтты, олардың кейбіреуі анонимді болды. Химиялық компаниялар мен олармен байланысты ұйымдар пестицидтерді қолдануды насихаттайтын және қорғайтын буклеттер мен мақалалар шығарды. Алайда Карсон мен баспагерлердің адвокаттары «Тынық көктем» басылымының мұқият тексерілгеніне сенімді болды. Журнал мен кітап жарыққа шығу жоспары өзгеріссіз қалды, сондай-ақ «Ай кітабының» үлкен таралымы да өзгеріссіз қалды, оған Уильям О. Дугластың кітапты қолдайтын буклеті қоса берілді. «American Cyanamid» биохимигі Роберт Уайт Стивенс және бұрынғы «Cyanamid» химигі Томас Жукс Карсонның ДДТ талдауына ең қатал сыншылардың қатарында болды. Уайт Стивенс: «Егер адам Мисс Карсонның ұстанымдарын ұстанса, біз қараңғы ортағасырларға қайта оралар едік, ал жәндіктер, аурулар мен зиянкестер тағы да жерді иеленер еді». Тарихшы Линда Лирдің сөзіне сәйкес, АҚШ-тың бұрынғы Ауыл шаруашылығы министрі Езра Тафт Бенсон бұрынғы президент Дуайт Д. Эйзенхауэрге жолдаған хатында: «Неге баласы жоқ қарт қыз генетикаға соншалықты алаңдаулы?» деп сұрады. Бенсонның қорытындысы бойынша Карсон «бәлкім, коммунист» болған. «Monsanto» компаниясы 1962 жылы «Шөлге айналған жыл» атты пародиянның 5000 данасын шығарды, онда пестицидтерге тыйым салғаннан туындаған ашаршылық пен аурулар әлемі бейнеленген. Көптеген сыншылар Карсонның барлық пестицидтерді жоюға шақыратынын қайта-қайта айтты, бірақ ол мұны қолдамайтынын, керісінше, химиялық заттардың экожүйелерге тигізетін әсерін ескере отырып, жауапты және мұқият басқарылатын пайдалануды ұстанып, осы мәселеге назар аударуды көтермелегенін нақты айтты. Ол ДДТ туралы бөлімін «Тынық көктем» кітабында тұрақсыздықтың дамуын шектеу үшін мүмкіндігінше аз шашыру туралы кеңестермен аяқтады. Марк Хамильтон Лайтл Карсонның «соғыстан кейінгі американдық мәдениетті анықтаған ғылыми прогрестің парадигмасын күдікке салуды мақсат еткен кітап жазуға әдейі шешім қабылдағанын» жазды. Шамамен он миллионнан он бес миллионға дейін көрермендердің реакциясы басым көпшілігінде оң болды және бұл бағдарлама пестицидтердің зияндылығын зерттеу үшін конгресске шақыруға және президенттің ғылыми кеңес комитетінің пестицидтер туралы есебін жариялауға түрткі болды. Жарыққа шыққаннан бір жыл өткен соң, кітапқа және Карсонға жасалған шабуылдар күшін жоғалтты. Соңғы қоғамдық сөздерінің бірінде Карсон президент Джон Ф. Кеннедидің ғылыми кеңес комитеті алдында куәлік берді, ол 1963 жылдың 15 мамырында Карсонның ғылыми тұжырымдамаларын көбінесе қолдайтын есеп жариялады. Есеп жарық көргеннен кейін Карсон АҚШ Сенатының кіші комитеті алдында саясатты ұсыну үшін куәлік берді. Карсон жүздей басқа да сөз сөйлеу шақыруларын алғанмен, денсаулығы нашарлап, қысқа ғана уақытқа жақсарғандықтан көп бөлігін қабылдай алмады. Ол мүмкіндігінше көп сөйледі және «The Today Show» бағдарламасына қатысты, сондай-ақ оның құрметіне өткізілген бірнеше кеште сөз сөйледі. 1963 жылдың соңында ол бірқатар марапаттар мен құрметтерге ие болды: Ұлттық «Audubon Society» қоғамынан алған «Audubon» медалі, «American Geographical Society» қоғамынан алған «Cullum Geographical» медалі және «American Academy of Arts and Letters» академиясына қабылдануы. Мария Попова Карсон туралы: «Оның көркем жазуы оны табиғат әлемінің қарапайым аудармашысы ғана емес, ғылымның болаттарын таңғажайып алтынға айналдыратын алхимик етті» деп жазды.

Экологияны қорғаушы қоғам және ЭҚҚ

Карсонның еңбегі экологиялық қозғалысқа зор әсер етті. "Тынық көктем" 1960-шы жылдары жаңа әлеуметтік қозғалыстың бірігу ортасы болды. Экологиялық инженер және Карсон зерттеушісі Х. Патрисия Хайнстың айтуынша, "Тынық көктем әлемдегі күш тепе-теңдігін өзгертті. Ешкім содан бері ластануды прогрестің қажетті жағы ретінде оңай немесе сынсыз сата алмайды". Карсонның жұмысы және ол шабыттандырған белсенділік 1960-шы жылдардан бері терең экология қозғалысының және халықтық экологиялық қозғалыстың күшіне жартылай жауапты. Бұл экофеминизмнің және көптеген феминист ғалымдардың дамуына да ықпал етті. Карсонның экологиялық қозғалысқа тікелей әсері – АҚШ-та ДДТ-ны қолдануға тыйым салу науқаны және оның қолданылуын шектеу немесе тоқтату жөніндегі әрекеттер. 1967 жылы Қоршаған ортаны қорғау қорының құрылуы ДДТ-ға қарсы науқандағы алғашқы маңызды қадам болды. Ұйым "азаматтардың таза ортаға құқығын" орнату үшін үкіметке қарсы сотқа жүгінді, ал ДДТ-ға қарсы аргументтер көбінесе Карсонның дәлелдерімен сәйкес келді. 1972 жылы Қоршаған ортаны қорғау қоры және басқа да белсенді топтар АҚШ-та ДДТ қолданылуын кезең-кезеңмен тоқтатуға қол жеткізді, төтенше жағдайларды қоспағанда. 1970 жылы Никсон әкімшілігінің Қоршаған ортаны қорғау агенттігін құруы Карсон жазған тағы бір мәселені шешті. Осыған дейін АҚШ Ауыл шаруашылығы департаменті (USDA) пестицидтерді реттеуге және ауыл шаруашылығы саласының мүдделерін қорғауға жауапты болды; Карсон мұны мүдделердің қақтығысы деп қарады, өйткені агенттік жануарлар дүниесіне немесе ауыл шаруашылығы саясатынан тыс экологиялық мәселелерге әсер етуге жауапты емес еді. Құрылғанына 15 жыл өткен соң бір журналист Қоршаған ортаны қорғау агенттігін "Тынық көктемнің созылған көлеңкесі" деп сипаттады. Агенттіктің алғашқы жұмыстарының көп бөлігі, мысалы, 1972 жылғы Федералдық инсектицидтер, фунгицидтер және кеміргіштерге қарсы заңның орындалуын қамтамасыз ету Карсонның жұмысымен тікелей байланысты болды. Пестицидтер өнеркәсібінің ұстанымына қайшы, Қоршаған ортаны қорғау агенттігінің (Уильям Реккелсхаус басқарған) ДДТ-ны кезең-кезеңмен тоқтату шарасы ДДТ қолданылуын тиісті түрде реттеудің жолы жоқ екенін көрсетті. Реккелсхаус ДДТ-ны қауіпсіз пайдалану мүмкін емес деген қорытындыға келді. Тарих профессоры Гэри Кролл былай деп жазды: "Рейчел Карсонның "Тынық көктем" еңбегі экологияны "субверсивті тақырып" ретінде, материализмге, ғалымдыққа және табиғатты технологиялық тұрғыдан бақылауға қарсы келетін көзқарас ретінде түсіндіруде үлкен рөл атқарды". 2013 жылғы сұхбатында Реккелсхаус ДДТ-ны төтенше жағдайларда пайдалануды қоспағанда, оған тыйым салу туралы шешімін қысқаша айтып берді. Карсонның кітабында ДДТ туралы айтылғанын және осы себепті бұл мәселе көпшіліктің назарын аударды. Америка Құрама Штаттарының бұрынғы вице-президенті және экологиялық белсенді Аль Гор 1992 жылы шыққан "Тынық көктем" кітабына кіріспе жазды. Ол былай деп жазды: "Тынық көктемнің зор әсері болды. Шын мәнінде, Рейчел Карсон менің қоршаған ортаға деген саналылығымды арттырып, экологиялық мәселелерге белсенді қатысуыма себеп болды. Оның менің бойымда қалдырған әсері өте зор". Бұл аргументтерді Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының бұрынғы ғалымы Сократ Лициос "аса қайратты" деп жоққа шығарды. Иллинойс университетінің энтомологы Мей Беренбаум: "ДДТ-ге қарсы шыққан экологиялық белсенділерді Гитлерден де көп өлімге кінәлау – жауапкершіліктен де жаман". Тергеуші журналист Адам Сарвана және басқалар бұл пікірді негізінен Бейт тарапты "миф" деп сипаттайды. 1990 және 2000-шы жылдары кітапқа қарсы науқандар күшейді, ішінара темекі өнеркәсібінің темекі тартуға тыйым салуға қарсы тұру үшін ғылымға негізделген саясатқа күмән келтіруге тырысуына байланысты. 2009 жылы корпорация қаржыландырған CEI веб-сайтын ашып, Карсонды безгек салдарынан болған өлімдерге кінәлады. Бұл биограф Уильям Судердің "Тынық көктемге" қарсы науқаншылардың бұрмалауларын қарастырғаннан кейін, бір-бірінен дәлелденді. 2012 жылы "Табиғат" журналында Роб Данн "Тынық көктемнің" 50 жылдығын атап өтіп, содан бері жасалған экологиялық саясаттағы прогрессивті өзгерістерді қорытындылады, бұл Энтони Тревавас және Кристофер Ливер, Брюс Эймс және Питер Лакман сияқты 10 басқа адамдар қол қойған хатқа жауап берді. Олар "жаман түсінілген дәлелдерге негізделген қате қорқыныштардың нәтижесінде" 60-тан 80 миллионға дейін адамның қаза болғанын болжады. Биограф Гамильтон Лайтл бұл бағалаулар шындыққа сай емес деп санайды, тіпті Карсонды бүкіл әлем бойынша ДДТ саясаты үшін кінәлауға болса да. Джон Куиггин мен Тим Ламберт былай деп жазды: "Карсонға қарсы айыптаудың ең таң қалдырарлық ерекшелігі – оны оңай жоққа шығару мүмкіндігі". ДДТ ешқашан безгекке қарсы қолдану үшін тыйым салынбаған, ал 1972 жылы АҚШ-та ауыл шаруашылығында қолдануға тыйым салу АҚШ-тан тыс жерлерге немесе безгекке қарсы шашыруға қатысты емес. ДДТ және басқа да органохлорлық пестицидтердің көп бөлігін тыйым салатын 2001 жылғы Стокгольм конвенциясы (2004 жылы күшіне енген) қолжетімді алмастырғыштар табылғанша безгекке қарсы күресу үшін ДДТ қолдануға рұхсат берді. Құбылысқа байланысты, жәндіктердің өте қысқа өрбу циклы мен көптеген балапандарының болуына байланысты, ең төзімді жәндіктер тірі қалады және өздерінің генетикалық қасиеттерін балапандарына береді, бұл пестицидтерден өлген жәндіктерді салыстырмалы түрде жылдам алмастырады. Ауыл шаруашылығында пестицидтерді шашыру жетіден он жыл ішінде пестицидке төзімділікті тудырады. Кейбір сарапшылар ДДТ-ның ауыл шаруашылығында қолдануына шектеу қою безгекке қарсы күресте оның тиімділігін арттырды деп мәлімдеді. ДДТ-ны қолдайтын адвокат Амир Аттаранның пікірінше, (2004 жылы күшіне енген) Стокгольм конвенциясы ДДТ-ны ауыл шаруашылығында қолдануға тыйым салғаннан кейін "бұрынғы жағдайдан жақсы. Бірінші рет, енді тек векторларды бақылау үшін ғана қолданылатын инсектицид бар, яғни төзімді жәндіктердің таңдалуы бұрынғыдан баяу болады".

Мұра

"Сыбырлы көктем" ХХ ғасырдың ең үздік ғылыми-танымдық кітаптарының көптеген тізімдеріне енген. Ол Modern Library тізіміндегі 20 ғасырдың ең үздік ғылыми-танымдық кітаптарының ішінде бесінші орынды, ал National Review тізіміндегі 100 ең үздік ғылыми-танымдық кітаптың ішінде 78-ші орынды иеленді. 2006 жылы Discover Magazine журналының редакторлары "Сыбырлы көктемді" барлық уақыттағы 25 ең ұлы ғылыми кітаптың бірі деп атады. 1996 жылы Х. Ф. ван Эмден мен Дэвид Пикаллдың бірлесіп жазған "Сыбырлы көктемнен әрі" атты кітабы жарық көрді. 1967 жылы Джордж Ньюсон Лондон зообағында жазылған құстардың әнін негізгі материал ретінде пайдаланып, "Сыбырлы көктем" таспалық композициясын жасады. Оның тұсаукесері 1968 жылдың қаңтарында Королева Елизавета залында өтті. "Сыбырлы көктем" Лю Цысиньнің 2008 жылғы "Үш дене проблемасы" ғылыми-фантастикалық романында, сондай-ақ Tencent 2023 және Netflix 2024 телесериалдарындағы бейімдемелерінде еске алынған. 2011 жылы американдық композитор Стивен Стаки кітаптың жарық көргеніне 50 жыл толуына арнап "Сыбырлы көктем" атты симфониялық поэмасын жазды. Бұл туындының әлемдік тұсаукесері 2012 жылдың 17 ақпанында Питтсбургте өтті, дирижер Манфред Хонек Питтсбург симфониялық оркестріне жетекшілік етті. 2019 жылы "The Simpsons" анимациялық комедиясының "Bobby, It’s Cold Outside" атты эпизодында Fox News телеарнасының каминінде жанып жатқан заттардың бірі ретінде "Сыбырлы көктемнің" бір данасы көрсетілді. Табиғатты зерттеуші Дэвид Аттенбороу "Сыбырлы көктем" Чарльз Дарвиннің "Түрлердің пайда болуы" кітабынан кейін ғылыми әлемді ең көп өзгерткен кітап болды деп мәлімдеді. Sonic Flower Groove – шотландтық Primal Scream рок-тобының 1987 жылдың 5 қазанында шыққан тұңғыш студиялық альбомы. Онда "Сыбырлы көктем" атты ән бар. Топтың жетекші әншісі Бобби Гиллеспи 2021 жылдың соңында жарық көрген "Tenement kid" кітабында әннің атауын осы кітапқа арнағанын айтады.