Дэвид Сузуки: Қоршаған ортаны қорғаушы ғалымның өмірі мен қызметі

Кіріспе

Канадалық ғалым және эколог, биолог Дэвид Такаёши Судзуки (24 наурыз 1936 жылы туған) – канадалық ғалым, ғылымды насихаттаушы және қоршаған ортаны қорғаушы белсенді. Судзуки 1961 жылы Чикаго университетінде зоология ғылымы бойынша докторлық диссертациясын қорғап, 1963 жылдан 2001 жылға дейін Британдық Колумбия университетінің генетика кафедрасында профессор болып жұмыс істеді. 1970-ші жылдардың ортасынан бастап Судзуки теледидар мен радиодағы бағдарламалары, табиғат және қоршаған орта туралы деректі фильмдері мен кітаптары арқылы танымал болды. Ол CBC телеарнасының танымал және ұзақ жылдар бойы көрсетіліп келе жатқан "Жаратылыстың мәні" ғылыми бағдарламасының жүргізушісі және баяндаушысы ретінде 40-тан астам елде белгілі. Сондай-ақ, ол қоршаған ортаны қорғау жөніндегі шараларға жеткіліксіз назар аударғаны үшін үкіметтерді сынап-қана қоймай, оларға қарсы белсенді түрде күреседі. Жаһандық климаттың өзгеруін тоқтатуға ұзақ жылдар бойы белсенділік танытқан Судзуки 1990 жылы "Дэвид Судзуки қорын" құрды, ол "қоғамның бізді күтіп келе жатқан табиғи әлеммен үйлесімде өмір сүру жолдарын табу" мақсатында жұмыс істейді. Қордың басымдықтары: мұхиттар мен тұрақты балық аулау, климаттың өзгеруі және таза энергия, тұрақты даму және Судзукидің табиғатқа деген шақыруы. Сондай-ақ, қор Deepwater Horizon сияқты ірі мұнай апаттарынан мұхиттарды қорғау жолдарымен де айналысады. Судзуки 1982 жылдан 1987 жылға дейін Канаданың Азаматтық бостандықтар қауымдастығының директоры болып қызмет етті. 2009 жылы Судзукиге "Right Livelihood Award" сыйлығы табысталды. Оның 2011 жылы жарық көрген "The Legacy" кітабы "Nautilus Book Award" сыйлығын жеңіп алды. Ол Канада орденінің серігі. 2004 жылы Судзуки CBC телеарнасының көрермендері "барлық уақыттағы ең ұлы канадалық" деп таңдаған сериясында соңғы үміткерлердің тізімінде бесінші орынға ие болды.

Ерте өмір

Судзукидің Марсия есімді егіз әпкесі, сондай-ақ Джеральдин (қазіргі Айко) және Доун есімді тағы екі бауыры бар. Ол 1936 жылы Британдық Колумбияның Ванкувер қаласында Сетсу Накамура мен Каору Карр Сузуки отбасында дүниеге келді. Судзукидің анасы мен әкесінің ата-бабалары ХХ ғасырдың басында Хиросима және Айчи префектураларынан Канадаға көшіп келген. Үшінші буын жапон канадасы ("канад сансейі") Судзукидің отбасы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде 1945 жылы соғыс аяқталғанға дейін Британдық Колумбияда тұтқындалды. 1942 жылдың маусым айында үкімет Судзуки отбасының құрғақ тазалау бизнесін сатты, содан кейін Судзукиді, анасын және екі әпкесін Британдық Колумбияның ішкі аймағындағы Слокан лагеріне қамады. Оның әкесі екі ай бұрын Британ Колумбиясының оңтүстік аймағындағы Солсквадағы еңбек лагеріне жіберілген еді. Оның әпкесі Доун осы лагерьде дүниеге келді. Соғыстан кейін Судзукидің отбасы, басқа жапон канадалықтар сияқты, Роки тауларының шығысына көшуге мәжбүр болды. Олар Онтарио штатында, Этобикок, Лимингтон қалаларында болып, ақырында Лондонға қоныстанды. Судзуки сұхбаттарында әкесінің өзін табиғатқа баулып, оған деген сезімталдық қабілетін дамытқанын үнемі айтады. Судзуки Милл-стрит бастауыш мектебінде және Лимингтон округінің орта мектебінде 9-сыныпты бітірген соң, Лондон, Онтариоға көшіп, Лондон орта мектебінде оқуын жалғастырды.

Академиялық мансап

Судзуки 1958 жылы Массачусетс штатындағы Амхерст колледжінде биология мамандығы бойынша бакалавр дәрежесін алды, онда ол генетикаға алғашқы қызығушылығын дамытты, ал 1961 жылы Чикаго университетінде зоология ғылымдарының докторы дәрежесін алды. 1961-1962 жылдары Судзуки Оук-Ридж Ұлттық зертханасында жұмыс істеді. 1962-1963 жылдары Альберта университетінде ассистент-профессор болды. Ол 1963 жылдан 2001 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін, шамамен қырық жыл бойы Британ Колумбия университетінің генетика кафедрасында профессор болып жұмыс істеді, содан бері университет зерттеу институтының профессор-эмеритусы қызметін атқарып келеді. Ғылыми жолының басында ол генетиканы танымал модельдік организм – Drosophila melanogaster (жеміс шыбындары) арқылы зерттеді. Ол ашқан жаңа гендерді атау үшін өзінің әріптерін пайдалану мақсатында басым температураға сезімтал (DTS) фенотиптерді зерттеді. Джонс Хопкинс университетіндегі лекциясында ол әзілдеп, басқа тақырыптың «(қатыгез) қалың тері» екенін айтты.

Телерадио мансабы

Судзуки 1971 жылдың 10 қаңтарында «Судзуки on Science» атты апталық балалар бағдарламасымен теледидардағы қызметін бастады. 1974 жылы ол «Quirks & Quarks» радио бағдарламасын құрды және 1975 жылдан 1979 жылға дейін CBC AM радиосында (CBC Radio One-нің алдағысы) оны жүргізді. 1970 жылдары ол ересек көрермендерге арналған «Science Magazine» апталық бағдарламасын жүргізді. 1979 жылдан 2023 жылға дейін Судзуки CBC телеарнасының «Жаратылыстың мәні» сериалын жүргізді, ол дүние жүзіндегі елуге жуық елде көрсетілді. Осы бағдарламада Судзукидің мақсаты – табиғат әлеміне қызығушылықты ояту, адамның және жануарлардың өміріне қауіп төндіретін мәселелерді көрсету және тұрақты қоғамды құру үшін адамзатқа балама жолдар ұсыну. Судзуки жаңаруға болатын энергия көздерін және экологиялық тұрғыдан қауіпсіз жолдарды ынталандырушы болды. Судзуки 1993 жылы PBS арнасында жоғары бағаланған «Тіршілік құпиясы» сериалын жүргізді. 1985 жылы шыққан «Алуға болатын планета» сериалы әр бөліміне орташа есеппен 1,8 миллионнан астам көрермен жинады және оған Біріккен Ұлттар Ұйымының Қоршаған ортаны қорғау бағдарламасының медалі табысталды. Осы сериядағы оның көзқарасы мына сөзінде жиынтықталған: «Біздің мәдениетімізде жабайы табиғат пен кеңістіктің маңыздылығын сезінеміз, сонымен қатар оның шексіз екеніне сенеміз, сондықтан уайымдаудың қажеті жоқ». Ол табиғатпен және жабайы жерлермен қарым-қатынасымыздағы үлкен «қабылдау өзгерісіне» шақырумен аяқталады. Судзукидің 1997 жылы жарық көрген және кейіннен Канаданың қоғамдық теледидарында бес сағаттық телефильмге айналған «Киелі тепе-теңдік» кітабы 2002 жылы көрсетілді. Қазір Судзуки «Сізде күш бар» атты жарнамалық кампанияға қатысып, флуоресцентті шамдар сияқты түрлі үй шаралары арқылы энергияны үнемдеуді насихаттап жатыр. Discovery Channel үшін Судзуки 1997 жылы «Yellowstone to Yukon: The Wildlands Project» фильмін жасады. Табиғатты қорғау биологиясына негізделген бұл деректі фильм Дейв Форменнің «Жабайы жерлер» жобасына назар аударды, ол биологиялық әртүрлілікті сақтау үшін үлкен жабайы табиғат қорықтары арасында дәліздер мен буферлік аймақтар құруды қарастырады. Форман бұл жобаны 1990 жылы «Жерді қорғау!» ұйымынан кеткеннен кейін жасады (оның негізін қалаушысы болған). Бұл жобаға сонымен қатар Майкл Соуле және Рид Носс сияқты табиғатты қорғау биологтары да тікелей қатысты. 2022 жылдың қазанында Судзуки 2023 жылдың көктемінде «Жаратылыстың мәні» сериалынан зейнеткерлікке шығатынын хабарлады.

Suzuki began in television on January 10, 1971 with the weekly children's show Suzuki on Science. In 1974, he founded the radio program Quirks & Quarks, which he also hosted on CBC AM radio (the forerunner of CBC Radio One) from 1975 to 1979. Throughout the 1970s, he also hosted Science Magazine, a weekly program geared towards an adult audience. From 1979 to 2023, Suzuki hosted The Nature of Things, a CBC television series that has aired in nearly fifty countries worldwide. In this program, Suzuki's aim is to stimulate interest in the natural world, to point out threats to human well being and wildlife habitat, and to present alternatives to humanity for achieving a more sustainable society. Suzuki has been a prominent proponent of renewable energy sources and the soft energy path. Suzuki was the host of the critically acclaimed 1993 PBS series The Secret of Life. His 1985 hit series, A Planet for the Taking, averaged more than 1.8 million viewers per episode and earned him a United Nations Environment Programme Medal. His perspective in this series is summed up in his statement: "We have both a sense of the importance of the wilderness and space in our culture and an attitude that it is limitless and therefore we needn't worry." He concludes with a call for a major "perceptual shift" in our relationship with nature and the wild. Suzuki's The Sacred Balance, a book first published in 1997 and later made into a five hour mini series on Canadian public television, was broadcast in 2002. Suzuki is now taking part in an advertisement campaign with the tagline "You have the power", promoting energy conservation through various household alternatives, such as the use of compact fluorescent lightbulbs. For the Discovery Channel, Suzuki also produced "Yellowstone to Yukon: The Wildlands Project" in 1997. The conservation biology based documentary focused on Dave Foreman's Wildlands Project, which considers how to create corridors between and buffer zones around large wilderness reserves as a means to preserve biological diversity. Foreman developed this project after leaving Earth First! (which he co founded) in 1990. The conservation biologists Michael Soulé and Reed Noss were also directly involved. In October 2022, Suzuki announced his retirement from The Nature of Things series in spring 2023.

Климаттың өзгеруіне қарсы белсенділік

2008 жылдың ақпан айында ол Макгилл университетінің студенттерін климаттың өзгеруіне қарсы әрекет жасамайтын саясаткерлерге қарсы сөйлеуге шақырды. "Климаттың өзгеруіне қарсы әрекет жасамайтын, бізді басқарып отырғандарды түрмеге тастаудың заңдық жолын табуға күш салыңыз," деді ол. Судзуки климаттың өзгеруі өте нақты және шұғыл проблема екенін, ал "ғалымдардың басым көпшілігі" адамның әрекеттері осыған себепші екеніне келіседі деп мәлімдеді. Дэвид Судзуки қорының сайтында бұл туралы нақты айтылған: Климаттың өзгеруінің шындығы туралы пікірталас аяқталды. Әлемнің түкпір-түкпірінен келіп жатқан айғақтар – соның ішінде ауа райының қалыптан тыс құбылыстары, рекордтық температуралар, мұздықтардың қысқаруы және теңіз деңгейінің көтерілуі – климаттың өзгеруі қазірде жүріп жатыр және бұрынғы есептеулерден де жылдам қарқынмен өрбуде екенін көрсетеді. Климаттың өзгеруін зерттейтін ғалымдардың басым көпшілігі климаттың өзгеруіне адамның әрекеттері себеп екеніне келіседі. Біріккен Ұлттар Ұйымының Климаттың өзгеруі жөніндегі үкіметаралық тобы (IPCC) – 130-дан астам елден келген 2500-ден астам ғалымнан тұратын, ғылыми мәселені зерттеу үшін құрылған ең ірі халықаралық ғылыми ұйым. IPCC соңғы 50 жылда байқалған жылынудың көп бөлігі адамның әрекеттеріне байланысты деген қорытындыға келді. Оның тұжырымдамаларын G8 елдерінің ғылым академиялары, сондай-ақ Қытай, Үндістан және Бразилияның ғылым академиялары қолдады. Судзукидің айтуынша, осы консенсусқа қарамастан, көп жылдар бойы көптеген адамдар мен БАҚ ғылымға күмәнданып отырғандай көрінді. Судзукидің пікірінше, климаттың өзгеруі туралы дұрыс түсініксіздіктің себебі – ғылым туралы қасақана таратылған дұрыс емес ақпарат. "Көп емес бір топ сыншылар" климаттың өзгеруінің болмауына және адамның оған қатысы жоқ екеніне қарсы шығады. Судзукидің сөзіне сенсек, климаттың өзгеруін жоққа шығарушылар климатты зерттейтін ғалымдар емес, олар өз зерттеулерін рецензияланған ғылыми журналдарда жарияламайды, керісінше, бұқаралық ақпарат құралдарына, жалпы жұртшылыққа және саясаткерлерге үн қосады. Олардың мақсаты – "климаттың өзгеруіне қарсы шаралар қабылдауды кешіктіру". Судзукидің айтуынша, олар көмір және мұнай компанияларынан, соның ішінде ExxonMobil компаниясынан қаржылық қолдау алады. Олар "өнеркәсіптік қаржыландырылатын лоббилік топтармен" байланысты, мысалы, "Environment Information Council (ICE)" сияқты ұйымдар, олардың мақсаты – "глобалдік жылынуды теория (факт емес) ретінде көрсету". Судзуки экоцидтің Халықаралық қылмыстық сотта қылмыс ретінде танылуын қолдайды, "Экоцид – тек өмірге қарсы қылмыс ғана емес, ол біз үшін өзімізге қарсы жасалған қадам, себебі біз табиғаттың қызметіне толық тәуелдіміз". Судзуки көміртегі шығарылымдарына қарсы айтқанмен, өзінің көміртегі ізі зор өмір салтын сақтап отырғаны үшін сындарға ұшырады. Судзуки өзінің климаттық жауапкершілік туралы хабарламасын тарату үшін үнемі саяхаттап жүргендіктен, "көктегі шегінен жүздеген тоннаға асып кеткенін" мойындайды. Ол шетелге демалуға бармайтынын және көміртегі ізін азайту үшін баяндамаларын біріктіруге тырысатынын айтады. Ол мүмкіндігінше бейнеконференция арқылы қатысуды қалайды. Судзуки экономика ғылымын қоршаған ортаны бағаламағаны үшін сынады. 2021 жылы ол климаттық шаралар қабылданбаса, құбырлар "жарылатын" болады деді, кейіннен ол кешірім сұрады.

In February 2008, he urged McGill University students to speak out against politicians who fail to act on climate change, stating, "What I would challenge you to do is to put a lot of effort into trying to see whether there's a legal way of throwing our so called leaders into jail because what they're doing is a criminal act." Suzuki is unequivocal that climate change is a very real and pressing problem and that an "overwhelming majority of scientists" now agree that human activity is responsible. The David Suzuki Foundation website has a clear statement of this:
The debate is over about whether or not climate change is real. Irrefutable evidence from around the world – including extreme weather events, record temperatures, retreating glaciers, and rising sea levels – all point to the fact climate change is happening now and at rates much faster than previously thought. The overwhelming majority of scientists who study climate change agree that human activity is responsible for changing the climate. The United Nations Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) is one of the largest bodies of international scientists ever assembled to study a scientific issue, involving more than 2,500 scientists from more than 130 countries. The IPCC has concluded that most of the warming observed during the past 50 years is attributable to human activities. Its findings have been publicly endorsed by the National Academies of Science of all G8 nations, as well as those of China, India and Brazil. Suzuki says that despite this growing consensus, many in the public and the media seemed doubtful about the science for many years. The reason for the confusion about climate change, in Suzuki's view, was due to a well organized campaign of disinformation about the science involved. "A very small number of critics" denies that climate change exists and that humans are the cause. These climate change deniers, Suzuki says, tend not to be climate scientists and do not publish in peer reviewed scientific journals but rather target the media, the general public, and policy makers. Their goal: "delaying action on climate change." According to Suzuki, deniers have received significant funding from coal and oil companies, including ExxonMobil. They are linked to "industry funded lobby groups", such as the Information Council on the Environment (ICE), whose aim is to "reposition global warming as theory (not fact)." Suzuki has supported ecocide becoming a crime at the International Criminal Court stating "Ecocide is not only a crime against life, it is suicidal for us because we are the apex predator that is utterly dependent on nature's services." Suzuki has attracted criticism for maintaining a lifestyle with a substantial carbon footprint while proselytizing against carbon emissions. Suzuki himself laments that in travelling constantly to spread his message of climate responsibility, he has ended up "over his [carbon] limit by hundreds of tonnes." He says that he has stopped vacationing overseas, and aims to "cluster" his speaking engagements together to reduce his carbon footprint. He would prefer, he says, to appear solely by video conference. Suzuki has criticized the discipline of economics for not valuing the environment. In 2021, he said that pipelines would be "blown up" if climate action was not taken; he later apologized.

Генетикалық модификацияланған азық-түлік

Судзуки ГМО-ға қатысты псевдонаулық сенімдері үшін сынға ұшырады. Судзуки былай деп жазған: "Биотехнология өнімдері қоғамдық талқылаусыз және үкіметтердің тікелей қолдауымен, тіпті қаржыландыруымен біздің тамағымызға, егістігімізге және дәрі-дәрмегімізге күштеп енгізілуде. Бірақ бұл әрекеттің денсаулық, экология және экономика салаларына терең әсері бар." 1999 жылғы CP Wire мақаласында Судзуки: "Бұл өнімдердің қауіпсіз екенін айтқан саясаткер немесе ғалым өте ақымақ немесе жалған айтуда" деген сөздері келтірілген. CBC телеарнасына берген сұхбатында Судзуки ГМО-ның қауіпсіз екенін көрсететін ғылымның "өте нашар ғылым" екенін және ГМО-ны коммерцияландырудың "ақшамен жетектелетінін" айтады. Оның қорының сайтында "ГМО-ны түсіну" деген бетте "ГМО азық-түліктерінің қауіпсіздігі дәлелденбеген және осы азық-түліктерді денсаулық мәселелерімен байланыстыратын зерттеулер саны артып келеді" деп мәлімделеді.

Фукусима қаласы

2013 жылы Альберта университетінде су саясаты туралы сөйлеген сөзінде Судзуки Фукусима Дайичи атом электр станциясындағы екінші төтенше жағдай Солтүстік Американың батыс жағалауын эвакуациялауды талап ететінін айтты. Үш айдан кейін ол бұл сөзін "ойша айтқандығын" мойындады. Дегенмен, Судзуки Фукусимада тағы бір жер сілкінісі жаңа ядролық апатты тудыруы мүмкін деп санайды, себебі ол бұрын айтқан Альберта университетіндегі сөйлеген сөзінде Жапонияның Атом энергиясы жөніндегі комиссиясының құжатына сілтеме жасап, мұндай апат 10 миллионнан астам жапон тұрғынын эвакуациялауды қажет ететінін мәлімдеген еді.

Канаданың сот жүйесі

2013 жылдың қыркүйегінде Австралияның ABC телеарнасында Тони Джонс берген сұхбатында Судзуки Канадалық БАҚ-тағы Харпер үкіметінің қылмыс көрсеткіштері төмендеп бара жатқан күйінде түрмелер салуда деген мәлімдемені қайталады. Ол бұл түрмелердің Стивен Харпердің экологиялық белсенділерді түрмеге қамау үшін салынған болуы мүмкін деп болжады. Қоғамдық қауіпсіздік министрі Стивен Блейнидің өкілі Жан Кристоф Де Ле Ру бұл мәлімдемелерді жоққа шығарып, Канада үкіметінің қазіргі уақытта түрме салып жатқан жоқ екенін, сондай-ақ, мұндай жоспарлары да жоқ екенін мәлімдеді.

Жеке өмір

Судзуки 1958 жылдан 1965 жылға дейін Сэцуко Джоан Сунахарамен үйленген, олардың үш баласы болды. 1973 жылы Судзуки Тара Элизабет Куллиспен екінші рет үйленді, одан екі қызы болды: Северн Куллис Судзуки және Сарика Куллис Судзуки. 2022 жылға дейін ол он немеренің әкесі, олардың ішінде сноубордшы және кинорежиссер Тамо Кампос та бар. Оның туысының балалары – Монреаль Канадиенс командасының капитаны Ник Сузуки және Каролина Харрикейнз ойыншысы Райан Сузуки. Судзуки дінсіз. Судзукиді National Post бірнеше үйге ие болғаны үшін сынады, "өйткені ол жиі минимализмнің пайдасын айтады".

Марапаттар мен құрметтер

Судзуки Канада орденінің иегері, алдымен офицер (1976), кейін 2006 жылы серіктес мәртебесіне көтерілді, Британ Колумбиясы ордені (1995), ЮНЕСКО-ның ғылымды насихаттау үшін Калинга сыйлығының (1986) және көптеген канадалық және халықаралық наградалардың иегері. 1977 жылы Канаданың Елизавета II күміс мерейтойының медалі. 1992 жылы Канада Конфедерациясының 125 жылдығы медалі. 2002 жылы Елизавета II Алтын мерейтойы медалінің канадалық үлгісі. 2012 жылы Елизавета II Алмаз мерейтойы медалінің канадалық үлгісі. 2004 жылы Судзуки CBC телеарнасы көрермендерінің пікірінше, "Үлкен канадалықтардың" ондығына енді. Соңғы дауыс беруде ол бесінші орынды иеленді, осылайша ол ең ұлы, қазірде тірі канадалық атанды. Судзуки өзінің дауысын соңында жеңіске жеткен Томи Дугласқа бергенін айтты. 2006 жылы Судзуки Массачусетс штатының Бостон қаласындағы Ғылым мұражайында табыс етілген Брэдфорд Уошберн сыйлығымен марапатталды. 2007 жылы Судзуки Global Exchange ұйымының Халықаралық адам құқықтары сыйлығын алды. 2009 жылы Судзукиге Right Livelihood құрметті сыйлығы табыс етілді. Ол 2010 жылы Стурла Гуннарссонның "Табиғат күші: Дэвид Судзуки туралы фильм" деректі фильмінің басты кейіпкері болды. 2015 жылдың 23 маусымында Судзуки Ванкувер қалалық кеңесінің шешімімен "Қала бостандығы" орденімен марапатталды, бұл оған Ванкувер қаласының құрметті азаматы атағын берді.

Құрметті дәрежелері

Судзуки көптеген университеттерден құрметті дипломдар алды.

Орын Дата Мекеме Диплом
1974 Принс-Эдуард аралы университеті Заң докторы (LL. D)
1979 жылдың маусымы Виндзор университеті Ғылым докторы (D. Sc)
1979 жылдың күзінде Акадия университеті Ғылым докторы (D. Sc)
1981 жылдың күзінде Трент университеті Заң докторы (LL. D)
1986 Калгари университеті Заң докторы (LL. D)
1986 Губернаторлар мемлекеттік университеті Гуманитарлық ғылымдар докторы (DHL)
1986 Лейкхед университеті Ғылым докторы (D. Sc)
1987 жылдың маусымы Макмастер университеті Ғылым докторы (D. Sc)
1987 Король университеті Заң докторы (LL. D)
1987 Карлтон университеті Ғылым докторы (D. Sc)
1989 Амхерст колледжі Ғылым докторы (D. Sc)
16 сәуір 1997 Гриффит университеті Университет докторы (D. Univ)
1999 Уитман колледжі Ғылым докторы (D. Sc)
2000 Юнити колледжі Қоршаған ортаны қорғау ғылымдарының докторы
2000 Саймон Фрейзер университеті Заң докторы (LL. D)
2005 жылдың көктемі Йорк университеті Ғылым докторы (D. Sc)
2005 Квебек университеті (Монреаль) Ғылым докторы (D. Sc)
2005 Флиндерс университеті Ғылым докторы (D. Sc)
2007 Райерсон университеті Коммуникация докторы
2007 Монреаль университеті Ғылым докторы (D. Sc)
10 тамыз 2007 Батыс Онтарио университеті Ғылым докторы (D. Sc)
2008 Лэмбтон колледжі Баламалы энергия инженерлік технологиясы бойынша диплом
2009 жылдың мамыры Ньюфаундленд университеті Ғылым докторы (D. Sc)
2010 Университет Сент-Анн Докторантура
2011 Университет Лаваль Коммуникация докторы
25 қараша 2011 Британдық Колумбия университеті Ғылым докторы (D. Sc)
2012 жылдың маусымы Гуелф университеті Заң докторы (LL. D)
2015 Виннипег университеті Ғылым докторы (D. Sc)
7 маусым 2018 Альберта университеті Ғылым докторы (D. Sc)