Жақ сүйегімен байланысатын хирургиялық импланттар

Тіс имплантациясы – жақ сүйегімен бірігіп, тіс жоғалтқанда немесе протездерді орнатуда қолданылатын титан немесе цирконийдан жасалған конструкция. Osseointegration процесі маңызды.

16 мин оқу

100%

Дереккөз: Dental implant — Wikipedia

Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.

Мазмұны

Кіріспе

Жақ сүйегімен байланысатын хирургиялық компонент

Тіс импланты (сонымен қатар эндоспен имплант немесе бекіткіш деп те аталады) – жақ немесе бас сүйегінің сүйегімен байланысатын протез, тәж, көпір, протез немесе бет протезі сияқты тіс протезін ұстау үшін немесе ортодонтиялық тірек ретінде қолданылады. Қазіргі заманғы тіс имплантаттарының негізі – остеоинтеграция деп аталатын биологиялық процесс, онда титан немесе циркония сияқты материалдар сүйекпен тығыз байланыс құрайды. Имплант бекіткіші алдымен остеоинтеграцияға мүмкіндік беретіндей етіп орналастырылады, содан кейін тіс протезі қосылады. Тіс протезін (тіс, көпір немесе протез) имплантқа бекіту немесе тіс протезін/тәжін ұстайтын тірек орнату алдында остеоинтеграция үшін белгілі бір уақыт қажет. Импланттың сәттілігі немесе сәтсіздігі негізінен имплантты қоршап тұрған сүйек және иегір тіндерінің қалыңдығы мен денсаулығына, сондай-ақ емделуші адамның денсаулығына және остеоинтеграция мүмкіндігіне әсер ететін дәрілерге байланысты. Имплантқа және бекіткішке қалыпты қызмет кезінде түсетін жүктеме де бағаланады. Импланттардың орналасуы мен санын жоспарлау протездің ұзақ мерзімді денсаулығы үшін маңызды, себебі шайнау кезінде туындайтын биомеханикалық күштер маңызды болуы мүмкін. Импланттардың орналасуы көрші тістердің орналасуы мен бұрышына, зертханалық симуляцияларға немесе CAD/CAM симуляцияларымен компьютерлік томография және хирургиялық нұсқауларға (стенттер деп аталатын) сүйене отырып анықталады. Остеоинтеграциялық тіс имплантаттарының ұзақ мерзімді табысты болуының алғышарты – сау сүйек және иегір тіндері. Тіс жоғалғаннан кейін екеуі де атрофияға ұшырауы мүмкін болғандықтан, кейде сүйек пен иегір тіндерін қайта құру үшін синустық көтеру немесе иегір тінінің трансплантациясы сияқты протездік процедуралар қажет болады. Соңғы протез бекітілген болуы мүмкін, яғни адам тіс протезін немесе тістерін аузынан ала алмайды, немесе алынып тасталатын, яғни оны алып тастауға болады. Әр жағдайда имплант бекіткішіне тірек бекітіледі. Протез бекітілген болса, тәж, көпір немесе протез тірекке бұрандалармен немесе тіс цементімен бекітіледі. Егер протез алынып тасталатын болса, екі бөлікті бір-біріне бекіту үшін оған сәйкес келетін адаптер орналастырылады. Импланттық терапиямен байланысты қауіптер мен асқынулар хирургиялық операция кезінде (мысалы, қан кетудің көп болуы немесе жүйке зақымдануы, жеткіліксіз бастапқы тұрақтылық), алғашқы алты айда (мысалы, инфекция және остеоинтеграцияның сәтсіздігі) және ұзақ мерзімді (мысалы, периимплантит және механикалық ақаулар) болып бөлінеді. Сау тіндердің болуы жағдайында, тиісті биомеханикалық жүктемесі бар жақсы интеграцияланған имплант 5 жылдан астам 93-98% өмір сүру деңгейіне және протез тістері үшін 10-15 жылдық қызмет ету мерзіміне ие болуы мүмкін. Жасанды интеллект қазіргі уақытта клиникалық шешімдерді қолдау жүйелерінің негізі ретінде маңызды. Ақылды жүйелер импланттардың сәттілігін анықтауға көмектеседі.

A dental implant (also known as an endosseous implant or fixture) is a prosthesis that interfaces with the bone of the jaw or skull to support a dental prosthesis such as a crown, bridge, denture, or facial prosthesis or to act as an orthodontic anchor. The basis for modern dental implants is a biological process called osseointegration, in which materials such as titanium or zirconia form an intimate bond to the bone. The implant fixture is first placed so that it is likely to osseointegrate, then a dental prosthetic is added. A variable amount of healing time is required for osseointegration before either the dental prosthetic (a tooth, bridge, or denture) is attached to the implant or an abutment is placed which will hold a dental prosthetic/crown. Success or failure of implants depends primarily on the thickness and health of the bone and gingival tissues that surround the implant, but also on the health of the person receiving the treatment and drugs which affect the chances of osseointegration. The amount of stress that will be put on the implant and fixture during normal function is also evaluated. Planning the position and number of implants is key to the long term health of the prosthetic since biomechanical forces created during chewing can be significant. The position of implants is determined by the position and angle of adjacent teeth, by lab simulations or by using computed tomography with CAD/CAM simulations and surgical guides called stents. The prerequisites for long term success of osseointegrated dental implants are healthy bone and gingiva. Since both can atrophy after tooth extraction, pre prosthetic procedures such as sinus lifts or gingival grafts are sometimes required to recreate ideal bone and gingiva. The final prosthetic can be either fixed, where a person cannot remove the denture or teeth from their mouth, or removable, where they can remove the prosthetic. In each case an abutment is attached to the implant fixture. Where the prosthetic is fixed, the crown, bridge or denture is fixed to the abutment either with lag screws or with dental cement. Where the prosthetic is removable, a corresponding adapter is placed in the prosthetic so that the two pieces can be secured together. The risks and complications related to implant therapy divide into those that occur during surgery (such as excessive bleeding or nerve injury, inadequate primary stability), those that occur in the first six months (such as infection and failure to osseointegrate) and those that occur long term (such as peri implantitis and mechanical failures). In the presence of healthy tissues, a well integrated implant with appropriate biomechanical loads can have 5 year plus survival rates from 93 to 98 percent and 10 to 15 year lifespans for the prosthetic teeth. Artificial intelligence is relevant as the basis for clinical decision support systems at the present time. Intelligent systems are used as an aid in determining the success rate of implants.

Медициналық қолданыстар

Тіс имплантаттарының негізгі қолданысы – тіс протездерін (яғни жасанды тістерді) ұстау. Қазіргі заманғы тіс имплантаттары – бұл биологиялық процесс, онда сүйек, титан сияқты нақты материалдардың немесе кейбір керамикалардың бетіне тығыз бітіседі. Имплант пен сүйектің интеграциясы ондаған жылдар бойы физикалық жүктемені сәтсіздіксіз көтере алады. АҚШ-та тіс имплантаттарын қолдану артып келеді, 1999-2000 жылдары кем дегенде бір тісі жоқ пациенттердің 0,7%-ы қолданса, 2015-2016 жылдары бұл көрсеткіш 5,7%-ға жетті және 2026 жылы 26%-ға дейін жетеді деп күтілуде. Имплантаттар жеке тістердің (бір тісті қалпына келтіру), бірнеше тістердің орнын алмастыруға немесе тіссіз жақтарды қалпына келтіруге (имплантқа бекітілген тұрақты көпір, имплантпен қолдауға алынған овердентура) қолданылады. АҚШ-та тіс имплантаттарын қолдану артса да, тіс жоғалуына қатысты басқа да емдеулер бар (тіс жоғалуы, жоғалған тісті алмастыру). Тіс имплантаттары ортодонтияда да бекіту үшін қолданылады (ортодонтиялық мини-имплантаттар). Имплант орнату алдында ортодонтиялық ем қажет болуы мүмкін. Дамып келе жатқан сала – имплантаттарды обтураторларды (ауыз және жоғарғы жақ немесе мұрын қуысы арасындағы байланысты толтыруға арналған алынып тасталатын протез) ұстау үшін пайдалану. Жағдайға қарай, имплант беттің бір бөлігін алмастыратын тұрақты немесе алынып тасталатын протезді ұстап тұру үшін қолданылуы мүмкін.

Бір тісті қалпына келтіру

Жеке тісті қалпына келтіру – басқа тістерге немесе имплантаттарга қосылмаған, жеке тұрған қондырғы, ол жоғалған жеке тісті алмастыру үшін қолданылады. Тіс имплантаттары да сондай-ақ, бекітілген тіс көпірі немесе алынып тағылатын протездер түрінде көп тісті тіс протезін ұстап тұру үшін пайдаланылуы мүмкін. Импланттарға тірелген жеке тіс тіктемелерінің, тіс тірегіндегі жартылай тіс тіктемелерінен (FPD) ұзақ мерзімді нәтижелерде жақсырақ екенін көрсететін шектеулі дәлелдер бар. Дегенмен, тиімділіктің және шығынның қатынасын, сондай-ақ имплантаттардың жоғары тірі қалу көрсеткішін ескере отырып, тіс имплантациясы жеке тісті алмастыру үшін бірінші кезектегі емдеу стратегиясы болып табылады. Имплантаттар тіссіз аймаққа жақын орналасқан тістердің сақталуын қамтамасыз етеді, және бір тіс жоғалған жағдайда тіс имплантациясымен емделу, тіс тірегіндегі FPD-ге қарағанда уақыт өте келе арзан әрі тиімдірек екені көрсетілген. Тіс имплантациясының басты кемшілігі – хирургиялық араласу қажеттігі.

Имплант ұстап тұрған тұрақты көпір немесе имплант қолданатын көпір

Имплантпен қамтамасыз етілген көпір (немесе тұрақты протез) – бұл тістер тобы, ол пайдаланушы протезді алып тастай алмайтындай тіс имплантаттарына бекітіледі. Олар дәстүрлі көпірлерге ұқсас, бірақ протезді табиғи тістердің орнына бір немесе бірнеше имплантаттар ұстап тұрады. Көпірлер әдетте бірнеше имплантатқа жалғанады және тістерді де тірек нүктесі ретінде пайдалануы мүмкін. Әдетте, тістердің саны тіректер деп аталатын имплантаттардың үстіне тікелей орналасқан тістермен және тіректер арасындағы тістермен – зәкірлермен салыстырғанда көп болады. Имплантпен қамтамасыз етілген көпірлер имплант тіректеріне бір тісті имплантпен ауыстырғандай бекітіледі. Тұрақты көпір кемінде екі тісті (бұл тұрақты жартылай протез деп те аталады) алмастыра алады және тістердің бүкіл доғасын алмастыруға дейін кеңейтілуі мүмкін (бұл тұрақты толық протез деп те аталады). Екі жағдайда да протез тұрақты деп есептеледі, өйткені оны протезді киген адам алып тастай алмайды. Бұл – тістерді алмастыратын, қолдауды, бекітуді және тұрақтылықты арттыру үшін имплантаттарды пайдаланатын алынып тасталатын протез. Олар көбінесе тіс қақпақтарын қалпына келтіру үшін қолданылатын толық протездер (жартылай протездерге қарағанда). Тіс қозғалғаны үшін, оған қажетті бағытта күш түсіру керек. Бұл күш тіс периодонттық байланысының жасушаларын сүйек қайта құрылуына ынталандырады, тіс қозғалған бағытта сүйекті алып тастап, пайда болған кеңістікке қосады. Тіске күш түсіру үшін, қозғалмайтын тірек нүктесі қажет. Имплантаттарда периодонттық байланыс болмағандықтан және кернеу түсіргенде сүйек қайта құрылуы стимулдалмайтындықтан, олар ортодонтиядағы тірек нүктесі ретінде өте қолайлы. Ортодонтиялық қозғалыс үшін арналған имплантаттар әдетте кішкентай болады және толыққанды остеоинтеграцияланбайды, емдеуден кейін оңай алып тастауға мүмкіндік береді. Олар емдеу уақытын қысқарту қажет болған жағдайларда немесе ауыздан тыс тіреу құралдарына балама ретінде қолданылады. Мини-имплантаттар көбінесе тістердің түбірлері арасына орналастырылады, бірақ ауыздың төбесіне де орналастырылуы мүмкін. Содан кейін тістерді жылжытуға көмектесу үшін олар тірекке жалғастырылады.

An implant supported bridge (or fixed denture) is a group of teeth secured to dental implants so the prosthetic cannot be removed by the user. They are similar to conventional bridges, except that the prosthesis is supported and retained by one or more implants instead of natural teeth. Bridges typically connect to more than one implant and may also connect to teeth as anchor points. Typically the number of teeth will outnumber the anchor points with the teeth that are directly over the implants referred to as abutments and those between abutments referred to as pontics. Implant supported bridges attach to implant abutments in the same way as a single tooth implant replacement. A fixed bridge may replace as few as two teeth (also known as a fixed partial denture) and may extend to replace an entire arch of teeth (also known as a fixed full denture). In both cases, the prosthesis is said to be fixed because it cannot be removed by the denture wearer.) is a removable prosthesis which replaces teeth, using implants to improve support, retention and stability. They are most commonly complete dentures (as opposed to partial), used to restore edentulous dental arches. For teeth to move, a force must be applied to them in the direction of the desired movement. The force stimulates cells in the periodontal ligament to cause bone remodeling, removing bone in the direction of travel of the tooth and adding it to the space created. In order to generate a force on a tooth, an anchor point (something that will not move) is needed. Since implants do not have a periodontal ligament, and bone remodelling will not be stimulated when tension is applied, they are ideal anchor points in orthodontics. Typically, implants designed for orthodontic movement are small and do not fully osseointegrate, allowing easy removal following treatment. They are indicated when needing to shorten treatment time, or as an alternative to extra oral anchorage. Mini implants are frequently placed between the roots of teeth, but may also be sited in the roof of the mouth. They are then connected to a fixed brace to help move the teeth.

Кіші диаметрлі имплантаттар (мини-имплантаттар)

Кіші диаметрлі имплантаттар стоматологтарға тіссіз және ішінара тіссіз науқастарға тіс жоғалған жерге орналастырылатын уақытша протездерді бірден қолдануға мүмкіндік берді, ал нақты тіс протездері дайындалып жатқанда. Осы имплантаттарды ұзақ мерзімді пайдаланудың сәттілігін бағалау үшін көптеген клиникалық зерттеулер жүргізілді. Көптеген зерттеулердің нәтижелеріне сәйкес, шағын тіс имплантаттары қысқа және орта мерзімде (3-5 жыл) өте жақсы тірі қалу көрсеткіштерін көрсетеді. Бар дәлелдерге қарағанда, олар төменгі жақ протездерін бекіту үшін тиімді емдеу тәсілі болып табылады.

Жалпы ескертулер

Тіс имплантаттарын жоспарлау науқастың жалпы денсаулық жағдайына, шырышты қабықтар мен жақ сүйектерінің жергілікті денсаулық жағдайына, жақ сүйектерінің, іргелес және қарсы тістердің пішініне, мөлшеріне және орналасуына бағытталды. Имплантаттарды орнатуға толығымен кедерес келтіретін денсаулық жағдайлары аз, бірақ сәтсіздік қаупін арттыратын белгілі бір жағдайлар бар. Жақ гигиенасы нашар, көп темекі шегетін және диабетпен ауыратын адамдар имплантаттарға әсер ететін тіс еті ауруының – периимплантит деп аталатын түріне шалдығу қаупі жоғары, бұл ұзақ мерзімді сәтсіздіктерге әкелуі мүмкін. Стероидтарды ұзақ қолдану, остеопороз және сүйекке әсер ететін басқа да аурулар имплантаттардың ерте сәтсіздікке ұшырау қаупін арттырады. Дегенмен, 2016 жылы жарияланған жүйелі зерттеуде ауыз қуысының сәулеленген аймағына орнатылған тіс имплантаттары, егер науқас жақ гигиенасын сақтап, асқынулардың алдын алу үшін тұрақты бақылаудан өтетін болса, жоғары тірі қалу көрсеткішіне ие болуы мүмкін деген қорытынды жасалды.

Биомеханикалық ескертулер

Имплантаттардың ұзақ мерзімді сәттілігі олар қолдайтын күштермен анықталады. Имплантаттарда тіс периодонтты байланысы болмағандықтан, шағу кезінде қысым сезімі болмайды, сондықтан туындайтын күштер жоғары болады. Бұл кемшіліктің орнын толтыру үшін имплантаттардың орналасуы олар қолдайтын протездерге күшті тең бөлуі керек. Күштердің шоғырлануы протездің сынуына, имплантат компоненттерінің зақымдануына немесе имплантатқа жақын орналасқан сүйектің жоғалуына әкелуі мүмкін. Имплантаттардың соңғы орналасуы биологиялық (сүйек түрі, маңызды құрылымдар, денсаулық) және механикалық факторларға негізделеді. Төменгі жақ сүйегінің алдыңғы бөлігіндегідей қалың, берік сүйекке орналастырылған имплантаттардың сәтсіздік деңгейі, жоғарғы жақ сүйегінің артқы бөлігіндегідей тығыздығы төмен сүйекке орналастырылған имплантаттарға қарағанда төмен. Тісін кешіретін адамдар имплантатқа түсетін күшті арттырып, оның сәтсіздікке ұшырау ықтималдығын жоғарылатады. Клиникалық бағалаудан асып түсетін нақты жоспар қажет болған жағдайда, стоматолог операциядан бұрын импланттың оптималды орналасуын бағыттайтын акрилдік нұсқау (стент деп аталады) жасайды. Көптеген стоматологтар жақ сүйектерін және барлық қолданыстағы протездерді компьютерлік томографиядан өткізіп, содан кейін CAD/CAM бағдарламалық қамтамасымен операцияны жоспарлайды. СТ-ден алынған деректерді компьютерлік жоспарлаудан кейін стент стереолитография әдісімен жасалуы мүмкін. Күрделі жағдайларда компьютерлік томография қолдану хирургқа төменгі альвеолярлық нерв және қуыс сияқты маңызды құрылымдарды анықтауға және олардан аулақ болуға көмектеседі.

Бисфосфонат дәрілері

Сүйек құрылымын нығайтуға арналған препараттардың, мысалы бифосфонаттардың және RANKL-ға қарсы препараттардың қолданылуы имплантация кезінде ерекше назар қажет етеді, себебі олар жақ сүйегінің дәрілік остеонекрозы (MRONJ) деп аталатын аурумен байланысты. Бұл препараттар сүйек айналымын өзгертеді, бұл оралма хирургиясынан өткен адамдарда сүйек тінінің өліміне алып келуі мүмкін деп есептеледі. Әдеттегі дозаларда (мысалы, остеопорозды емдеу үшін қолданылатын дозалар) препараттардың әсері айлар немесе жылдар бойы сақталуы мүмкін, бірақ қауіп деңгейі өте төмен болып көрінеді. Осы екі жақтылықтың нәтижесінде стоматологтар арасында имплантация кезінде MRONJ қаупін қалай басқару туралы белгісіздік бар. 2009 жылғы Американдық ауыз және жақ-бет хирургиялық қоғамының ұстанымында, төмен дозадағы ауызша емдеуден (немесе ұзақ әсерлі инъекциялардан) туындаған MRONJ қаупінің жаққа жасалатын кез келген процедура үшін (имплантация, тіс жұлу және т.б.) 0,01-0,06% аралығында екендігі айтылған. Вена арқылы енгізілген емдеу кезінде, төменгі жақ сүйегіне жасалған процедураларда, басқа денсаулық мәселелері бар адамдарда, стероидтар қабылдағандарда, күшті бифосфонаттар қолданғандарда және препаратты үш жылдан астам қабылдаған адамдарда қауіп жоғары. Бұл ұстанымда қатерлі ісіктерді емдеу үшін жоғары дозада немесе жиілікпен венаға енгізілетін ем қабылдаған адамдарға имплантация жасауға кеңес берілмейді. Әйтпесе, имплантация жасауға болады және бифосфонаттарды қолдану имплантацияның сәттілігіне әсер ететін сияқты көрінбейді. Операцияға дейін және кейін пентоксифиллин мен токоферол қолдану арқылы қосымша сақтық шараларын қабылдауға болады.

Имплант орнату

Көптеген имплантация жүйелерінің әрбір имплантты орналастыру үшін бес негізгі қадамы бар: қоршаған сүйекті артық жүктемелемеу үшін нақты күшпен (артық жүктелген сүйек өлшеуі мүмкін, бұл сүйек некрозы деп аталады, ол импланттың жақ сүйегімен толық интеграциялануына немесе байланысуына әкелуі мүмкін). Тіннің бейімделуі: қызғылт иек айналасындағы импланттың барлық бөлігіне бейімделеді, емделуші тіректің айналасында қалың, сау тіндер қабатын қамтамасыз етеді. Алайда, имплантты "жабу" да мүмкін, онда импланттың жоғарғы жағы қаптамалы бұрандамен жабылады және тіндер оны толық жабу үшін жабылады. Кейінірек имплантты ашу үшін екінші процедура қажет болады.

Тістерді алғаннан кейінгі имплантаттардың уақыты

Тіс жоғалғаннан кейін тіс имплантациясын жүргізудің әр түрлі тәсілдері бар. Бұл тәсілдер: – Тіс сығудан кейін бірден имплант орнату. – Тіс сығудан кейін кейінгі сәтке шақталған имплант орнату (сығудан кейін екі аптадан үш айға дейін). – Кеш имплантация (тіс сығудан кейін үш ай немесе одан да көп). Сүйек тінін сақтау және емдеу мерзімін қысқарту мақсатында, жақында сығылған тіс орнына имплант орнату жиі қолданылады. Бір жағынан, бұл емдеу мерзімін қысқартады және жұмсақ тіндердің қаптамасын сақтай отырып, эстетикалық нәтижені жақсартады. Екінші жағынан, импланттардың бастапқы сәтсіздік деңгейі сәл жоғары болуы мүмкін. Дегенмен, бұл мәселе бойынша нақты қорытынды жасау қиын, себебі бірнеше ғана зерттеулер деректерге сүйене отырып, жедел және кешіктірілген имплантацияны ғылыми тұрғыдан салыстырған. Импланттарды әзірлеудің бастапқы кезеңдерінде (1970–1990 жылдар) имплант жүйелері екі кезеңді тәсілді қолданды, оның арқасында импланттың алғашқы тіршілік ету мүмкіндігі артады деп есептелді. Кейінгі зерттеулер көрсеткендей, бір және екі кезеңді хирургиялық араласып кірісулер арасында импланттың тіршілік ету деңгейінде ешқандай айырмашылық жоқ. Сондықтан, хирургияның бірінші кезеңінде имплантты «жабу» немесе жаппау мәселесі жұмсақ тіндерді (тінтірек) басқаруға байланысты таңдауға айналды. Тінтірек жетіспеген немесе тістердің жоғалуынан зақымданған жағдайда, импланттар орнатылып, остеоинтеграцияға мүмкіндік беріледі, содан кейін тінтіректерді емдеуге дайын тіректердің айналасына хирургиялық түрде жылжыту жүргізіледі. Екі кезеңді тәсілдің кемшілігі – қосымша хирургиялық араласып кірісу қажеттігі және қайталамалы операциялардың салдарынан тіндердегі қан айналымының бұзылуы. Қазіргі таңдағы бір немесе екі кезеңді таңдау жоғалған тістердің айналасындағы жұмсақ тіндерді қалпына келтірудің ең тиімді жолына байланысты жасалады.

Имплантаттың орнындағы жетіспейтін сүйекті күшейту үшін қосымша процедуралар

Импланттың сүйекке бірігуі үшін оның айналасында жеткілікті мөлшерде сау сүйек болуы қажет. Ұзақ мерзімді тіршілік етуі үшін, оның айналасында қалың және сау жұмсақ тіндер (ісік) қабығы болуы керек. Көбінесе, сүйек немесе жұмсақ тіндердің жетіспеушілігі соншалық, хирург имплантты орнату алдында немесе орнату кезінде оларды қайта жаңартуға мәжбүр болады.

Қатты тіннің (сүйектің) қалпына келтіруі

Сүйек жетіспеген жағдайда сүйек трансплантациясы қажет. Сонымен қатар, ол имплантаттың тіршілік ету ұзақтығын арттыру және сүйек деңгейінің шектес жоғалуын азайту арқылы имплантатты тұрақтандыруға көмектеседі. Имплантаттардың жаңа түрлері, мысалы, қысқа имплантаттар және компромисске мүмкіндік беретін техникалар әрқашан дамып келеді, бірақ жалпы емдеу мақсаты – сүйек биіктігінде кемінде және енінде кемінде болуы. Сондай-ақ, сүйек ақаулары А-дан D-ге дейін жіктеледі (A=10 мм-ден жоғары сүйек, B=7–9 мм, C=4–6 мм және D=0–3 мм), мұнда импланттың сүйекке остеоинтеграциялану ықтималдығы сүйектің дәрежесіне байланысты. Сүйектің қажетті ені мен биіктігіне қол жеткізу үшін әртүрлі сүйек трансплантациялау техникалары әзірленді. Ең көп қолданылатыны – басқарылатын сүйек трансплантациясы, онда ақау табиғи (өз сүйегіңізден алынған немесе автотрансплантат) сүйекпен немесе аллотрансплантат (донор сүйегі немесе синтетикалық сүйек орнына) жабылады, жартылай өткізгіш мембранамен жабылып, жазылуына мүмкіндік беріледі. Жазылу кезеңінде табиғи сүйек трансплантаттың орнына жаңа сүйек негізін қалыптастырады. Вертикалды/горизонтальді альвеолалық кеңейту үшін таңдалған жағдайларда ортодонтиялық экструзия немесе ортодонтиялық имплантат орнын дамыту қолданылуы мүмкін.

Жұмсақ тіндерді (түйін) қалпына келтіру

Тіс қызыл иектерін қоршап тұрған тісте 2–3 мм қалыңдығында, жарқыраған қызғылт түсті, өте берік жабысқан шырышты қабық бар, содан кейін қараңғырақ, кеңірек аймақтағы жабыспаған шырышты қабық, ол жаққа бүктеледі. Тіс имплантатымен ауыстырылғанда, импланттың ұзақ мерзімді денсаулығын сақтау үшін берік жабысқан иек қабығының болуы қажет. Бұл имплантаттар үшін ерекше маңызды, себебі имплант айналасындағы қанмен қамтамасыз ету нашарлайды және тіске қарағанда (биологиялық ені ұзағырақ болғандықтан) жарақаттануға осал болады. Егер жеткілікті жабысқан тіндер болмаса, оны жұмсақ тінді трансплантациялау арқылы қалпына келтіруге болады. Жұмсақ тінді трансплантациялаудың төрт әдісі бар. Имплантқа жақын тінді орама (палаталық орама деп аталады) иекке (бакальдық) қарай жылжытуға болады, палатадан иек қабығын трансплантациялауға болады, палатадан терең байланыстырушы тінді трансплантациялауға болады немесе, егер үлкен тіндік бөлік қажет болса, палатадағы қан тамырларына негізделген (васкуляризацияланған интерпозициялық периостеальдық байланыстырушы тіндік (VIP CT) жапсырмасы деп аталатын) тіндік саусақ аударуға болады. Сонымен қатар, имплант эстетикалық түрде жақсы көрінуі үшін, импланттың екі жағындағы кеңістікті толтыру үшін толық, көлемді иек қабығының болуы қажет. Жұмсақ тіндердің ең көп кездесетін асқынуы – «қара үшбұрыш» деп аталады, онда папилла (екі тістің арасындағы кішкентай үшбұрышты тіндік бөлік) кішірейіп, имплант пен көрші тістердің арасында үшбұрышты бос кеңістік қалады. Стоматологтар тек 2–4 мм биіктіктегі папилланы астыңғы сүйектен күтеді. Егер тістер мен сүйек арасындағы қашықтық одан көп болса, қара үшбұрыш пайда болуы мүмкін. Орфодонтиялық әдіспен имплантацияға жақын тіссіз аймақтағы сау тістерді жылжытып, имплантат орналастыру үшін қажетті сүйек көлемін жасауға болады. Орфодонтиялық тіс жылжытуы жаңа сүйектің өсуіне ықпал етеді. Бұл тістерді қоршап тұратын және альвеолалық сүйекке бекітілген периодонтальды байланыстың (PDL) талшықтарының арқасында, PDL-дегі созылған талшықтар остеобластарды жаңа альвеолалық сүйек қалыптастыруға ынталандырады. Мысалы, орфодонтиялық күшпен көтерілген тістер сүйекті тік бағытта кеңейтіп, имплант орнату алдында қажетті сүйек трансплантациясының мөлшерін азайтуға болады. Сол сияқты, сүйек жетіспейтін тіссіз аймақта, осы аймаққа жақын орналасқан сау тістерді жылжытып, тіссіз кеңістікті жауып, бір мезгілде имплант орналастырылатын орынға жақын жеткілікті сүйекті жасауға болады.

The gingiva surrounding a tooth has a 2–3 mm band of bright pink, very strong attached mucosa, then a darker, larger area of unattached mucosa that folds into the cheeks. When replacing a tooth with an implant, a band of strong, attached gingiva is needed to keep the implant healthy in the long term. This is especially important with implants because the blood supply is more precarious in the gingiva surrounding an implant, and is theoretically more susceptible to injury because of a longer attachment to the implant than on a tooth (a longer biologic width). When an adequate band of attached tissue is absent, it can be recreated with a soft tissue graft. There are four methods that can be used to transplant soft tissue. A roll of tissue adjacent to an implant (referred to as a palatal roll) can be moved towards the lip (buccal), gingiva from the palate can be transplanted, deeper connective tissue from the palate can be transplanted or, when a larger piece of tissue is needed, a finger of tissue based on a blood vessel in the palate (called a vascularized interpositional periosteal connective tissue (VIP CT) flap) can be repositioned to the area. Additionally, for an implant to look esthetic, a band of full, plump gingiva is needed to fill in the space on either side of implant. The most common soft tissue complication is called a black triangle, where the papilla (the small triangular piece of tissue between two teeth) shrinks back and leaves a triangular void between the implant and the adjacent teeth. Dentists can only expect 2–4 mm of papilla height over the underlying bone. A black triangle can be expected if the distance between where the teeth touch and bone is any greater. can only be used when there is an edentulous area adjacent to healthy teeth that can be moved orthodontically into the edentulous site and generate healthy bone volume for implant placement. Orthodontic tooth movement can generate new bone. This is because of the fibres of the periodontal ligament (PDL) surrounding the teeth and attached to the alveolar bone, the stretched fibres in the PDL stimulate the osteoblasts depositing new alveolar bone. For instance, the orthodontic forced eruption of hopeless teeth can augment the bone vertically and eliminate or reduce the amount of bone graft required prior to implant placement. Similarly, where there is a bone deficient edentulous site, it is possible to move the healthy adjacent teeth into this area, closing the edentulous space and simultaneously creating an implant site with enough bone adjacent to where implant placement was originally planned.

Қайтару

Протездік фаза имплант жақсы интеграцияланғаннан кейін (немесе интеграцияланатынына сенімді болғанда) және оны шырышты қабық арқылы шығару үшін тірек орнатылғаннан кейін басталады. Тіпті ерте жүктеме жағдайында (3 айдан кем) көптеген дәрігерлер сүйек тінімен бірігу расталғанға дейін уақытша тістер орнатады. Имплантты қалпына келтірудің протездік кезеңі хирургиялық кезеңмен бірдей техникалық біліктілікті талап етеді, себебі биомеханикалық факторларды ескеру қажет, әсіресе бірнеше тісті қалпына келтіру қажет болғанда. Тіс дәрігері тіс қабысуының тік өлшемін, күлімсірдің эстетикасын және импланттардың күштерін тең бөлу үшін тістердің құрылымдық тұтастығын қалпына келтіруге ұмтылады.

Жалғыз тістер, көпірлер және тұрақты тіс тістері

Қолданылу жағдайына байланысты тірек таңдалады. Көптеген жеке тәждер мен бекітілген жартылай протездер (көпірлер) жағдайында арнайы тіректер қолданылады. Импланттың жоғарғы бөлігінің ізбесі, көршілес тістермен және қызыл иекпен бірге алынады. Содан кейін тіс зертханасы бір уақытта тірек пен тәжді дайындайды. Тірек имплантқа орнатылады, бұранда тірек арқылы өтіп, импланттың ішкі бұрандасына бекітіледі (қашықтық бұрандасы). Мұнда да өзгерістер болуы мүмкін, мысалы, тірек пен имплант корпусы бір бөліктен жасалған жағдай немесе (қалыпты) тірек қолданылған кезде. Арнайы тіректер қолмен жасалуы, құйма металлдан жасалуы немесе металл немесе циркониядан жоңдалған болуы мүмкін, олардың барлығының сәттілік деңгейі шамалы. Тірек материалына немесе техникаға қарамастан, тіректің ізбесі алынып, тірекке тіс цементімен бекітілген тәж орнатылады. Тірек/тәж моделінің тағы бір нұсқасы – тәж бен тірек бір бөліктен жасалған болса, онда қашықтық бұрандасы екі бөлікті де кесіп өтіп, бір бөлікті импланттың ішкі бұрандасына бекітеді. Сәттілік тұрғысынан қарағанда, цементпен бекітілген және бұрандамен бекітілген протездердің арасында ешқандай айырмашылық байқалмайды, алайда соңғысын күту оңай (және протездің сынуы жағдайында ауыстыру ыңғайлы), ал біріншісі жоғары эстетикалық көрсеткіштерді ұсынады. Балама ретінде, алынбалы протездерді ұстап тұру үшін қалыпты тіректер қолданылады, олар имплантқа бекітілген еркек адаптер мен протездегі әйел адаптер арқылы бекітіледі. Адаптерлердің екі кең таралған түрі – шарлы және ұялы ұстағыш және түймелі адаптер. Бұл типтегі қалыпты тіректер протездің қозғалуына мүмкіндік береді, бірақ дәстүрлі протездермен салыстырғанда, протезді ұстап тұруға жеткілікті күштілікпен, өмір сапасын жақсартады. Адаптердің түріне қарамастан, протезде орналасқан адаптердің әйел бөлігін мерзімдік ауыстыру қажет, бірақ адаптердің саны мен түрі пациенттің протезге қанағаттану деңгейіне әсер етпейді.

An abutment is selected depending on the application. In many single crown and fixed partial denture scenarios (bridgework), custom abutments are used. An impression of the top of the implant is made with the adjacent teeth and gingiva. A dental lab then simultaneously fabricates an abutment and crown. The abutment is seated on the implant, a screw passes through the abutment to secure it to an internal thread on the implant (lag screw). There are variations on this, such as when the abutment and implant body are one piece or when a stock (prefabricated) abutment is used. Custom abutments can be made by hand, as a cast metal piece or custom milled from metal or zirconia, all of which have similar success rates. Regardless of the abutment material or technique, an impression of the abutment is then taken and a crown secured to the abutment with dental cement. Another variation on abutment/crown model is when the crown and abutment are one piece and the lag screw traverses both to secure the one piece structure to the internal thread on the implant. There does not appear to be any benefit, in terms of success, for cement versus screw retained prosthetics, although the latter is believed to be easier to maintain (and change when the prosthetic fractures) and the former offers high esthetic performance. Alternatively, stock abutments are used to retain dentures using a male adapter attached to the implant and a female adapter in the denture. Two common types of adapters are the ball and socket style retainer and the button style adapter. These types of stock abutments allow movement of the denture, but enough retention to improve the quality of life for denture wearers, compared to conventional dentures. Regardless of the type of adapter, the female portion of the adapter that is housed in the denture will require periodic replacement, however the number and adapter type does not seem to affect patient satisfaction with the prosthetic for various removable alternatives.

Сақтау

Имплантаттарды орнатқаннан кейін, оларды (табиғи тістер сияқты) кез келген тіс тақтасын жою үшін периодонтальді скалермен тазалау қажет. Жылы қанмен қамтамасыз етілуі нашар болғандықтан, тіс жібін қолданғанда сақ болу керек. Имплантаттар ауыздағы табиғи тістер сияқты сүйек тінін жоғалтады (мысалы, егер біреудің периодонт ауруы болса, имплантатқа да сондай ауру әсер етуі мүмкін), бірақ әйтпесе ұзақ қызмет етеді. Таңбалардағы фарфордың түсі өзгеріп, сынуы немесе жөндеуді қажет етуі мүмкін, бұл шамамен он жыл сайын болуы мүмкін, бірақ тіс таждардың қызмет ету мерзімі ауыздағы орналасуына, қарсы тістерден түсетін күшке және қалпына келтіру материалына байланысты айтарлықтай өзгеруі мүмкін. Егер имплантаттар толық протезді бекіту үшін қолданылса, жалғау түріне қарай, жалғауларды бір-екі жылда ауыстыру немесе жаңарту қажет. Имплантаттардың гигиенасын сақтау үшін тістерді тазалауда қолданылатын бірдей әдістер ұсынылады, оларды қолмен немесе кәсіби түрде орындауға болады. Мысалы, жұмсақ тіс щеткаларын немесе нейлон қапталған интерпроксимальді щеткаларды пайдалануға болады. Бұл ауру периимплант мукозиті деп аталатын қайтымды жағдай ретінде басталады, бірақ емделмесе периимплантитке айналып, имплантаттың сәтсіздігіне әкелуі мүмкін. Тіпті, максиллярлық қуыстың шырышы имплантпен тесілген жағдайда да, ұзақ мерзімді синусит сирек кездеседі. Имплантатты сүйекке орналастыру мүмкін болмаса, имплантаттың тұрақтылығын қамтамасыз ету (имплантаттың бастапқы тұрақтылығы деп аталады) сүйекке сіңудің сәтсіздік тәуекелін арттырады. Имплантаттың бастапқы тұрақтылығы хирургиялық операциядан кейінгі алғашқы апталарда имплант айналасындағы сүйек тінінің қайта өсуімен біртіндеп төмендейді, нәтижесінде екінші тұрақтылық пайда болады. Екінші тұрақтылық бастапқы тұрақтылықтан өзгеше, себебі ол имплантта сүйек тінінің қайта өсуінің (остеоинтеграция) үздіксіз процесінен туындайды. Бұл емделу процесі аяқталғаннан кейін бастапқы механикалық тұрақтылық биологиялық тұрақтылыққа айналады. Имплантаттың сәттілігі үшін сүйек тінінің қайта өсуіне дейін бастапқы тұрақтылық өте маңызды, бұл импланттың механикалық және биологиялық қолдауын арттырады. Қайта өсу әдетте имплантациядан кейін 3-4 апта ішінде жүзеге асады. Бастапқы тұрақтылықтың жеткіліксіздігі немесе импланттың жоғары қозғалмалылығы сәтсіздікке әкелуі мүмкін.

After placement, implants need to be cleaned (similar to natural teeth) with a periodontal scaler to remove any plaque. Because of the more precarious blood supply to the gingiva, care should be taken with dental floss. Implants will lose bone at a rate similar to natural teeth in the mouth (e. g. if someone has periodontal disease, an implant can be affected by a similar disorder) but will otherwise last. The porcelain on crowns should be expected to discolour, fracture or require repair approximately every ten years, although there is significant variation in the service life of dental crowns based on the position in the mouth, the forces being applied from opposing teeth and the restoration material. Where implants are used to retain a complete denture, depending on the type of attachment, connections need to be changed or refreshed every one to two years. The same kinds of techniques used for cleaning teeth are recommended for maintaining hygiene around implants, and can be manually or professionally administered. Examples of this would be using soft toothbrushes or nylon coated interproximal brushes. This disease begins as a reversible condition called peri implant mucositis but can progress to peri implantitis if left untreated, which can lead to implant failure. Even when the lining of the maxillary sinus is perforated by an implant, long term sinusitis is rare. An inability to place the implant in bone to provide stability of the implant (referred to as primary stability of the implant) increases the risk of failure to osseointegration. The relevance of primary implant stability decreases gradually with regrowth of bone tissue around the implant in the first weeks after surgery, leading to secondary stability. Secondary stability is different from the initial stabilization, because it results from the ongoing process of bone regrowth into the implant (osseointegration). When this healing process is complete, the initial mechanical stability becomes biological stability. Primary stability is critical to implantation success until bone regrowth maximizes mechanical and biological support of the implant. Regrowth usually occurs during the 3–4 weeks after implantation. Insufficient primary stability, or high initial implant mobility, can lead to failure.