Кіріспе
АҚШ-тың теңіз асты кемесі (USS Batfish) – теңіз түбінде қозғалатын балықшаның атымен аталатын АҚШ Әскери-теңіз күштерінің алғашқы кемесі. "Батфиш" Екінші дүниежүзілік соғыста қызмет етті. Оның соғыс операциялары 1943 жылдың 11 желтоқсанынан 1945 жылдың 26 тамызына дейін жалғасты, осы кезеңде ол жеті соғыс патрулін аяқтады. "Батфиш" Жапонияның шығысында, Филиппин теңізінде, Лусон бұғазында және Оңтүстік Қытай теңізінде жүргенде 10 658 тонна салмақты тоғыз жапондық кемені батырғандығы айтылады. "Батфиш" төрт күннің ішінде Оңтүстік Қытай теңізінде үш жапондық су асты кемесін батырған алтыншы соғыс патрулі үшін Президенттік награданы алды.
{|
submerged USS Batfish is the first vessel of the United States Navy to be named for the batfish, a type of anglerfish that crawls about on the sea floor. Batfish served during World War II. Her war operations spanned a period from 11 December 1943 to 26 August 1945, during which she completed seven war patrols. She is credited with having sunk nine Japanese ships totaling 10,658 tons while operating east of Japan and in the Philippine Sea, Luzon Strait, and South China Sea. Batfish received the Presidential Unit Citation for her sixth war patrol during which she sank three Japanese submarines in the South China Sea in four days.
Құрылыс және іске қосу
Бастапқыда Acoupa деп аталған SS 310 корпусы 1942 жылдың 24 қыркүйегінде Batfish деп қайта аталды, ал 1942 жылдың 27 желтоқсанында Мэн штатындағы Китеридегі Портсмут теңіз кеме жасаушылығында шағылысы салынды. Ол 1943 жылдың 5 мамырында Нелли В. Фортиердің демеушілігімен суға түсірілді және 1943 жылдың 21 тамызында лейтенант-коммандер Уэйн Р. Меррилл басшылығымен құрамына қабылданды.
Екінші дүниежүзілік соғыс
"Батфиш" кемесі іске қосылғаннан кейін, экипажға суға түсу, шабуыл жасау, қашу және зақымды бақылау бойынша жауынгерлік процедураларды үйрету үшін кең ауқымды сынақтан өтті және дайындық кезеңінен өтті. Ол 1943 жылдың қыркүйек айының ортасында Портсмут теңіз кемежайынан шығып, Ньюпортта (Род-Айленд штаты) торпедалық полигонда жаттығу үшін қысқа ғана тоқталды, содан кейін Нью-Лондонға (Коннектикут штаты) жолын жалғастырды. 1943 жылдың 26 қыркүйегінде ол сол жерге жетіп, жөндеу жұмыстарынан кейін су асты кемелерімен күрес бойынша қосымша оқудан өтті. "Батфиш" 15 қазанда Тынық мұхитындағы соғысқа қосылу үшін Нью-Лондоннан кетті. Панама каналының солтүстік-шығысында "Батфиш" тағы бір су асты кемесін көріп, оны неміс су асты қайығы деп ойлап, оған торпеда атып, бірақ торпеда өтпеді, ал екінші су асты кемесі көзден жоғалды. "Батфиш" Панама каналына жақындағанда, АҚШ Әскери-теңіз күштерінің патрульдік бомбалаушы ұшағы оны неміс су асты қайығы деп жаңылыстырып, оған бомба тастауға асықты. 1943 жылдың 1 қарашасында "Батфиш" Панама каналы аймағындағы Коко-Солода түнгі тоқталым жасады, содан кейін каналдан өтіп, кішігірім жөндеулер мен демалыс үшін каналдың Тынық мұхиты жағындағы Балбоада бір апта өткізді. 1943 жылдың 8 қарашасында "Батфиш" саяхатын жалғастырды, оның экипажы күнделікті жаттығулар жасаған тәуелсіз сапарға шықты. Ол 1943 жылдың 19 қарашасында Гавайи штатының Перл-Харбор портына жетті. АҚШ Тынық мұхиты флотының су асты күштерінің командиріне баяндағаннан кейін, "Батфиш" Перл-Харбордағы "Гриффин" су асты кемесімен бірге бес күн жөндеу жұмыстарын жүргізді. Содан кейін ол АҚШ Тынық мұхиты флотының процедуралары бойынша қарқынды оқудан өтті.
Бірінші соғыс патрулі
Batfish Pearl Harbor-дан 1943 жылдың 11 желтоқсанында шығып, алғашқы соғыс патрулін бастады – Honshu, Жапонияның оңтүстігіндегі ашық теңіздегі патруль. Ол жолдың көп бөлігінде тайфундармен күресті, бірақ 1943 жылдың 28 желтоқсанында патрульдік аймағына жетті. Дегенмен, нашар ауа райы оның операцияларын қиындатып, көріп қалған бірнеше жапондық конвойларын шабуылдау мүмкін болмады. 1944 жылдың 14 қаңтарында оның радары үлкен нысанды анықтады. Ақпараттық қызметтер оны Жапон императорлық теңіз күштерінің (ЖИТК) «Ямато» жауынгерлік кемесі деп анықтады, ол әлемдегі ең ірі екі соғыс кемесінің бірі. Меррилл жауынгерлік кеменің үстінен жақындап шабуылдау үшін күшті толқындарды пайдаланбастан, суға сүңгіп кетуді жөн көрді, ал Batfish-тің су астындағы баяу жылдамдығы оны «Ямато» мен оның сүйемелдеуші кемелерінің қашықтығынан тез шығарды. 1944 жылдың 19 қаңтарында сағат 12:00-ден кейін көкжиегінде төрт жапон кемесі пайда болды, ал түн құйынында Batfish шабуылға жақындау үшін жоғары жылдамдықта беттік жүгірді. Ол екі жүк кемесіне әрқайсысына үш торпедадан атты, біреуін батырып, екіншісін мүкісітті. Қалған екі кеме қашып кетті, бірақ Batfish келесі күні таңертең 5 486 тонналық «Хидака Мару» жүк кемесін батыру үшін сол жерде қалды. Соғыстан кейінгі жапон кемелерінің жоғалғандары туралы бағалауда Batfish-ке осы соңғы батыру ғана есептелді. Batfish 1944 жылдың 24 қаңтарында патрульдік аймағынан шығып, тайфундардан өтіп, Гавай аралдарының солтүстік-батысындағы Мидвей атоллына бет алды, онда 1944 жылдың 30 қаңтарында жетті. Мидвейде ол екі апталық жөндеуден өтті, содан кейін бір апталық оқудан өтті.
Екінші соғыс патрулі
1944 жылғы 22 ақпанда "Батфиш" Мидуэй атолынан Хонсюдің оңтүстігіндегі тағы бір патрульдік аймаққа бағыт алды. Осы патруль сәтсіз аяқталды, себебі үнемі соққан қатты жел мен толқындар жапондықтарды портта ұстап тұрғандай болды. "Батфиш" 1944 жылғы 3 сәуірде патрульдік аймағынан кетуге мәжбүр болды, бірде-бір үлкен кемемен – тек қана сампанмен ғана кездесті. Ол жөндеуге Пёрл-Харборға бет бұрды, ол жерге 1944 жылғы 15 сәуірде келгеннен кейін жұмыстар басталды. "Протеус" су асты кемесінің резервтік экипажы "Батфиш" экипажына екі апта демалыс беру үшін кемені басқаруды өз қолына алды. Жөндеу жұмыстары ұзартылды, бірақ ақыры 1944 жылғы 10 мамырда "Батфиш" Пёрл-Харбордан Мидуэй атолына және қосымша оқуларға қайта бағыт алды. Мидуэйде лейтенант-командир Джон К. "Джейк" Файф Мерриллді қызметтен босатып, командалыққа өзі кірді.
Үшінші соғыс патрулі
1944 жылғы 26 мамырда «Батфиш» Мидуэй атолынан шығып, Кюсю, Шикоку және Хонсюдың оңтүстік жағалауларын қамтитын аймақты қарауылдауға бағытталды. Ауа райы өте қолайлы болды. 1944 жылғы 10 маусымда ол жапондық жүк кемесіне шабуыл жасады және оны оқу кемесі ретінде пайдаланғанын ойлады, бірақ бұл ақпарат расталмады. Жапондық ұшақтар мен патрульдік қайықтардың тереңдік зарядтарымен жасаған қарсы шабуылдары «Батфишке» зақым келтіре алмады, ол қарауылдауын жалғастырды. 1944 жылғы 18 маусымда ол екі жапон кемесін – жағалаудағы жүк кемесі мен аз ғана, бірақ толы жүк тасыған танкерді байқады. Хонсю жағалауынан көрініп тұрса да, «Батфиш» жақындасып, жүк кемесін баттырғанын мәлімдеді. 1944 жылғы 22 маусымда «Батфиш» Жапония жағалауымен өздігінен келе жатқан үлкен жапондық жүк кемесін көрді. Ол кемеге үш торпеданы іске қосты, бірақ барлығы да кеменің артынан өтті. Бірінші нысана Андакино мүйісін айналып, алыстағанда, «Нагарагава Мару» атты үлкен жапондық жүк кемесі оны қарама-қарсы бағытта кесіп өтті. «Батфиш» «Нагарагава Маруға» төрт торпеда атып, оның теңізге жылдам қашуына мүмкіндік берді. «Нагарагава Мару» мұртымен суға батты. Бірақ жапондық патрульдік қайық дереу «Батфиштің» артынан қуа бастады, оны тереңдік зарядтарынан қашу үшін суға сүңгігіш нысанаға айналдыруға мәжбүр етті. Анықталғанындай, «Батфиштің» теңіз карталары дұрыс емес еді: олар аймақтағы тереңдікті 122 метр деп көрсеткен, бірақ «Батфиш» 240 метр тереңдіктегі су астындағы жанартау шыңына тіреліп қалды. «Батфиш» жылдам артқа және жоғары қарай қозғалды, бірақ жерге тірелу салдарынан 50-ден астам тереңдік зарядтарымен тоқтап, сегіз сағат бойы бетке шыға алмады және зақымдануын тексеруге мүмкіндік болмады. Тереңдік зарядтары ешқандай зақым келтірмеді, бірақ жерге тірелу оң жақ гидролокаторды бұзды, су астындағы есту қабілетін төмендетті, сондай-ақ оң жақ винт білігі мен винтті бүктірді. Дегенмен «Батфиш» қарауылдауын жалғастырды. 1944 жылғы 28 маусымда ол жапондық конвойды байқады, бірақ шабуылға қолайлы жағдайға жеткенге дейін жапондықтар оған торпедалармен және әуе бомбаларымен шабуыл жасады, конвойдың қашуына мәжбүр етті. Бірақ 1944 жылғы 29 маусымда ол тағы бір мақсатты тапты – жүк кемесі басты нысана болған жапондық конвой. Жапондықтар олардан қашу үшін маневр жасағанда «Батфиш» үш торпеда атып, нысанадан тыс қалды. Бұл конвой да қашып құтылды. 1944 жылғы 2 шілдеде «Батфиш» қарауылдық аймағынан Мидуэй атолына қайтар жолда екі жапон кемесін – эскорт ретінде пайдаланылатын қайта жаңартылған яхтамен бірге келе жатқан шағын траулерді байқады. «Батфиш» су бетінен шабуыл жасады, оның қарулары траулерді тесіктеп, жарылысқа әкелмеді. Эскорт жоғары жылдамдықпен «Батфишке» шабуыл жасады, ол шұғыл жылдамдықпен артқа шегініп, соқтығысудан мүжілді. «Батфиштің» атыстан келген тесіктермен толы яхта өртке ұшырап, тез суға батты. «Батфиш» бір шығынға ұшырады – фармацевт көмекшісі, су бетіндегі қару қолдану кезінде палубада тұрғанда тізесіне оқ тиді, нәтижесінде күзет катерлері «Камои Мару» және No. 5 «Исусугава Мару» жойылды. «Батфиш» Мидуэй атолына оралды, онда «Протеус» қасында 16 күндік жөндеу жұмыстарынан өтті. Оның экипажы жаңа Mark 18 электр торпедасын атқылауда оқытылды.
Төртінші әскери қарауыл
1944 жылғы 1 тамызда "Батфиш" Мидуэй атолынан төртінші әскери патрульге шықты. Оның тағайындалған аймағында лайықты нысаналар табылмады, бірақ Палау аралдарының солтүстігінде жапондық эсминецінің тұрып қалғаны туралы хабар оны зерттеу үшін Веласко рифіне жіберді. Ол жерде ол екі жапондық кемені – мина тасушы және көлік кемесін – рифке жанасқан күйде тапты, ал жапондық эсминец "Самидаре" атоллдың қарсы жағындағы жағажайда 18 тамыз 1944 жылы жағаға ілініп қалған еді. Жапондық су үстіндегі ұшақ, екі буксир, екі қарауыл қайығы және "Батфиш" екінші жойғыш деп таныған мина сыпырушы кеме болды. "Батфиш" алғашқы нысана ретінде көлік кемесін таңдады, бірақ нашар көріну, жаңбыр және толқынды теңіз кедергі келтірді. 1944 жылғы 23 тамызда, жаңбырлы дауыл кезінде көлік кемесін қайта табуға тырысқанда, "Батфиш" мина сыпырушыны тапты, оның экипажы әлі де оны жойғыш деп санайды. Ол соғыс кемесіне тиген үш торпеданы атып, оны 1944 жылғы 30 желтоқсанда алтыншы әскери патрульге жіберді. Су асты кемелері 9 қаңтарда Гуамдағы Апра портына келді, бірақ 10 қаңтарда теңізге қайта оралды. 1945 жылғы 23 қаңтарда шабуыл тобы шағын жонк флотымен радиолокациялық байланыс орнатты. "Батфиш" су бетінен шығып, үлкен жонктердің біріне оқ атып, содан кейін төрт жонкке шабуыл жасады, бірақ олардың ішінде зиянсыз қытай балықшыларынан басқа ештеңе таба алмады. Жонктерге азық-түлік берген соң, "Батфиш" олармен қосылмау үшін оңтүстікке қарай қарауылдауға кірісті. Соғыста американдықтардың алға жылжуы мен жапондық қорғаныстың әлсіздігіне байланысты жапондық конвойлар осы кезде үнемі азайып бара жатқандықтан, "Батфиш" тек кішкентай және оқшауланған көлік кемелеріне тап болды, ал оларға жасаған шабуылдары нашар ауа райынан немесе торпедалардың нысанадан өтіп кетуінен тоқтатылды. 1945 жылғы 2 ақпанда "Батфиштің" патрульдеу аймағы Лусонның солтүстігіндегі Бабуян мен Калайянға ауысты. Станцияға келгеннен кейін ол Формозаға қарай солтүстік бағытта келе жатқан жапондық шағын қону баржасын көріп, су бетінен шабуыл жасады. Ол баржаны батыра алмады, бірақ кемеде өрт шығарып, оны артына қалдырмас бұрын, оқпен жақсылап жауып тастады. 1945 жылғы 3 ақпанда "Батфишке" жапондық кемелерге сақ болу туралы ескерту жасалды. 4 ақпанда Жапонияның 6-шы флотының қолбасшысы вице-адмирал Шигейоши Мива жапондық "Ro 46", "Ro 112", "Ro 113" және "Ro 115" су асты кемелеріне патрульді тоқтатуға, Формозадағы Такаоға барып, торпедалар мен оқ-дәрілерді түсіруге, содан кейін Апарри аймағына барып, эвакуацияланғандарды тасымалдауға бұйрық берді. Құтқарушы кемемен ұштасқаннан кейін, "Батфиш" 1945 жылғы 9 ақпанға дейін байланыс жасамады, ол кезде 22:50-де оның SJ радары 310 градусқа қарай қозғалатын сигналды байқай бастады – яғни, Апарриден алыстап, Формозаға қарай. Ro 115 Миваның бұйрығын мойындамады және Такаоға ешқашан келмеді, және ол эвакуацияға қатысқаны туралы ешқандай дәлел жоқ; жойғыш эскорт "Ульверт М. Мур" оны Маниладан оңтүстік-батысқа қарай 1945 жылғы 31 қаңтарда баттырды. Ro 46 эвакуациялық миссиясын сәтті аяқтады және кем дегенде 1945 жылдың сәуіріне дейін аман қалды. Жапондық "Ro 55" су асты кемесі, эвакуацияға қатыспаған, бірақ Апарриде оқ-дәрілерді түсіру үшін болған, мүмкін үміткер болып табылады. Патруль кезінде Файф "Батфиштің" жапондық ұшақтардың көп санын көргенін, бірақ олар оған шабуыл жасамай өткенін, бұл мінез-құлықты ол жапондық ұшқыштардың "Батфишке" қарағанда сол аймақтағы американдық ұшақтардың көптігіне көбірек алаңдаушылық танытқанын айтты. Файф оны достастық атыс деп бағалады, ұшақ оны жапондық су асты кемесімен шатастырды, бір ұшақ "Батфишті" соңынан ілесіп, PBY-ді байқады, ал PBY торпеданы түсірді. Әртүрлі деректерге сүйенсек, 1945 жылғы 13 ақпанда "Батфиш" SJ радарлық байланысқа түсті. Маре аралында орналасқан.
During the patrol, Fyfe noted that Batfish sighted a significant number of Japanese aircraft, but that they passed her without attempting an attack, a behavior he attributed to what he presumed was the Japanese pilots being more concerned about the large number of American planes also in the area than with Batfish. Fyfe assessed it as a probable friendly fire incident, in which the aircraft had mistaken her for a Japanese submarine, one of the fighters had spotted for the PBY by following Batfish down her track, and the PBY had dropped the torpedo. according to different sources, on 13 February 1945, Batfish gained SJ radar contact at a range of There were no survivors from any of the three Japanese submarines. berthed at Mare Island.
1952-1969 жылдар
1952 жылы қаңтарда Batfish қайта жандандырудан өтті және 7 наурызда лейтенант-коммандер Роберт Дж. Джексон басқаруымен қайтадан қызметке кірісті. Алты апталық оқу-жаттығудан кейін ол Панама каналы арқылы Флорида штатының Ки-Уэст қаласына бағыт алды. 1952 жылы 21 сәуірде ол АҚШ Атлантика флотының 122-ші суасты кемелер дивизиясына бекітілді. Ол қызмет еткен қалған уақытында Кариб теңізінде және АҚШ-тың шығыс жағалауында жаттығу операцияларын жүргізді.
Сатып алу
Алабама штатының Мобил қаласындағы Дабыл мұражайына 300 мыңнан астам төлем жасаған келушілер келгенін естіп, Екінші дүниежүзілік соғыстың АҚШ теңіз күштерінің су асты кемелерінің ардагерлерінің Оклахома бөлімшесі 1969 жылы Оклахома-Сити және Тулса бөлімшелерінен делегация жіберіп, АҚШ Теңіз күштерінен зейнеткерлікке шыққан су асты кемесін қабылдауға бола ма деп сұрады. Сол кезде Жаңа Орлеандағы Теңіз күштерінің қолдау орталығында Пиранья болды, және Теңіз күштері олар сыйлық беру талаптарын орындаса, оны оларға беруге келісті. Оклахома штатының сенаторы Джеймс Инхоф, Пираньяны өз туған қаласына әкелгісі келіп, Оклахома үшін су асты кемесін қабылдау туралы заң жобасын қолдауға келісті. Batfish ресми түрде 1973 жылдың мамыр айының соңындағы Еске алу күні демалысында ашылды. 1973 жылдың тамыз айының соңына қарай, ол аптасына мыңдаған келушілерді тартты, ал алғашқы жеті аптада төленген билеттерден түскен табыс екі есеге артты. Оның басқару мұнарасынан басқа барлық бөліктері жақсы қалпына келтірілді. 2019 жылдың мамырына дейін ол жыл бойы жұртшылыққа ашық болды. Парк пен аумағы келушілерге ашық болса да, Batfish су тасқынынан зақымдалғандықтан жұртшылыққа жабық қалды, жөндеу жұмыстары үшін қаражат жиналып жатыр. 2021 жылдың қарашасында Мускогидегі Үш Форк портына музейдегі жәдігерлермен және музей аумағындағы заттармен бірге Batfish-ты көшіру жоспары жарияланды. Көшіру операциясының мерзімі үш-бес жыл деп белгіленді.