Кіріспе
АҚШ Әскери-теңіз күштерінің соғыс кемесі
USS Arthur Middleton (AP 55/APA 25) – «Артур Миддлтон» класындағы шабуылдау-көлік кемелерінің жетекші кемесі болды және 1942 жылдан 1946 жылға дейін АҚШ Әскери-теңіз күштерінде қызмет етті. Ол АҚШ-тың негізін қалаушы әкелерінің бірі Артур Миддлтонның құрметіне аталған және 1973 жылы құрастырылып, жарамсыз деп танылды.
Тарих
Артур Миддлтон – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ Әскери-теңіз күштерінде қызмет еткен, «African Comet» атты коммерциялық жүк/жолаушылар кемесі ретінде іске қосылған көлік кемесі. Кеме, кейіннен пайда болған әріптес кемелерімен бірге, сол кездегі ең ірі толық дәнекерленген жолаушылар/жүк кемесі болды. Кемелердің ішкі безендіруінен басқа айырмашылықтары болған жоқ, олар Нью-Йорк пен Оңтүстік және Шығыс Африка бағытындағы қызметтерге, 116 жолаушыға арналған жайлармен жабдықталған. «American Banker» деп тапсырыс берілген «African Comet» 1940 жылдың 1 шілдесінде Миссисипи штатының Паскагула қаласындағы Ingalls Shipbuilding Corporation компаниясында, Теңіз комиссиясының шарты бойынша (MC hull 106) салынды. 1941 жылдың 28 маусымында Мэри Мод Фарреллдың демеушілігімен суға түсірілді және 1941 жылдың 31 желтоқсанында тапсырылды. Кеме 1941 жылдың 31 желтоқсанында Соғыс кемелерді жөнелту басқармасы American South African Line, Inc. компаниясынан сатып алынып, 1942 жылдың 6 қаңтарында Әскери-теңіз күштеріне өткізілді. Кеме 1942 жылдың 7 қаңтарында Континенталдық конгресс мүшесі және АҚШ Тәуелсіздік декларациясына қол қойған 56 адамның бірі Артур Миддлтонның құрметіне аталды (AP 55). Кеме Хобокендегі Tietjen & Lang Dry Dock Co. кемежайында азаматтық құраммен конвойді жүктеуге арналған көлік ретінде алғашқы түрлендіруден өтті. Оңтүстік Тынық мұхитынан Сан-Францискоға келгеннен кейін, 1942 жылдың маусымында, Union Iron Works (Сан-Франциско, Калифорния) компаниясында жауынгерлік жүк (шабуыл) көлігі ретінде толыққанды қайта жаңартылды. 1942 жылдың 7 қыркүйегінде қолданысқа енгізілді. Әскери-теңіз күштеріне сатып алынғаннан және алдын ала түрлендіруден кейін, бірақ толық түрлендіру мен қолданысқа енгізілгенге дейін, Миддлтон Австралиямен Оңтүстік Тынық мұхиты байланыс желілерін және маңызды әуе паром бағытын қамтамасыз етуге қатысты кемелердің дағдарысы кезінде қызметке кірісті. Жаңа Каледония («Poppy» кодовый аты), сол желілердегі маңызды нүкте, Виши үкіметінің және жақындағы еркін француздықтардың билігіне өтуімен байланысты жағдайға түскен және жапондықтардың қатеріне тап болған. Тағы бір маңызды арал, Бора-Бора («Bobcat» кодовый аты), 1942 жылдың басында күшті нығайтылуға тиіс болды, бірақ қолданыстағы кемелер жеткіліксіз болды. Мемлекеттік деңгейде кең ауқымды өзгерістер қажет болды. «Bobcat» конвойы Чарльстон (Оңтүстік Каролина) қаласынан кетуге тиіс болды. «Президент Филлмор» кемесінің кемеге отыруынан зақымдануы және жөндеу жұмыстары конвой кестесінен ұзаққа созылуы салдарынан Артур Миддлтон тез арада ауыстырылып, Нью-Йорктан Чарльстонға жіберілді, бірақ жаңадан орнатылған қару-жарақ үшін дұрыс балластың болмауына байланысты. Миддлтон жаңадан орнатылған қару-жарақ үшін жеткіліксіз балластың болуына байланысты қиындықтарға тап болды. Чарльстонға он екі градусқа еңкейіп жүзіп келді, содан кейін сол жерде жұмыс істеді. Миддлтон мен «Президент Тайлер» кемелеріндегі жұмыс, өзі «жағдайдың нашар» екенін көрсетті, конвойдың 15 қаңтардағы кететін уақытын одан әрі кешіктірді, ол 8 қаңтардан бастап 25 қаңтарға дейін кешіктірілді. «Poppy Force» элементтерін тасымалдайтын үлкен конвой Нью-Йорктан кетуге тиіс болды және эскортты үнемдеу үшін Әскери-теңіз күштері «Poppy» конвойын «Bobcat» конвойымен біріктіруді ұсынды, Армия келісті. «Poppy» конвойы Чарльстонға жақындағанда, Әскери-теңіз күштері Миддлтон мен «Hamul» кемелерін 27 қаңтарға дейін теңізге шығуға дайын ете алмайтынын анықтады, содан кейін Миддлтон қайтадан түстен кейінге қалдырылды. Миддлтон Австралияға, содан кейін Бора-Бораға BC.100 конвойымен жүзіп, 17 ақпанда Бора-Бораға жетті. Кемелердің және жүктердің кешігуі Австралия арқылы Жаңа Каледонияға бағытталған БТ.200 конвойының (тағайындалған Task Force 6814) «Poppy Force» күшін алып жүруін талап етті, ол Бора-Бора күшінен бірнеше күн бұрын жеке жүзіп кетті. Сан-Францискода шабуылдық көлікке толыққанды түрлендірілгеннен кейін, кемеге жағалау күзеті мен Әскери-теңіз күштерінің біріктірілген экипажы кірді. Көлік кемесі Сан-Диего (Калифорния) қаласында сынақ жаттығуларын өткізіп, 23 желтоқсанда Алеут аралдарына бағыт алды. 1943 жылдың 12 қаңтарында Амчиткаға жетіп, сол күні әскерлерін түсіргенде, суға батып, қирап кеткен «Worden» (DD 352) кемесінен 175 тірі қалған адамды алып кетті. Алайда, күні аяқталар алдында Артур Миддлтон деңгейден түсіп, жағаға құлады. Құтқару жұмыстары кемеден толық жүк түсіруді, тастарды жарғылауды және кеме батысының астынан алып тастауды, сондай-ақ кеме қабығындағы тесіктерді жамауды қамтиды. Бұл жұмыстың барысында Артур Миддлтонның қайықтары Амчитак портында жабдықтау кемелерін түсіріп, әскер баржаларын жылжытты. Сегіз рет жағаға құлаған кеме жаудың ұшу-қону ұшақтарының шабуылдарын тойтарды және төрт бомбадан қауіпсіз өтті. Аляска суларында Артур Миддлтон шабуылдық көлік ретінде қайта жіктеліп, 1943 жылдың 1 қаңтарында APA 25 болып тағайындалды. Кеме, ақыры, қайта суға көтеріліп, 9 сәуірде «Ute» және «Tatnuck» кемелерінің сүйреуімен Датч-Харбор (Уналаска) қаласына бағыт алды. Сол жерде, уақытша жөндеу жұмыстары 17 маусымға дейін жалғасты. Содан кейін «Puget Sound Navy Yard» (Бремертон, Вашингтон) кемежайына жөндеу үшін «Cree» және тағы бір сауда кемесімен сүйретілді. Артур Миддлтон 6 қыркүйекте Сиэтл (Вашингтон) қаласынан Жаңа Зеландияға бағыт алды. 12 қазан күні Сува (Фиджи аралдары) арқылы Веллингтонға жетті. Кеме теңізшілерді және жүктерді алып, Efate (Жаңа Гебрид аралдары) қаласына орналасу операциялары үшін жүзіп кетті. Содан кейін Тараваға түсу үшін Гилберт аралдарына бағытталды. Кеме 20 қарашадағы осы қатал талас атолдан әскерлерді түсіріп, 29-ына дейін жараланғандарды алып, Гавайиге бағыт алды. 7 желтоқсанда Артур Миддлтон Перл-Харборға жетіп, оқу операцияларын бастады. 1944 жылдың 23 қаңтарында TG 51.1 тобымен бірге Маршалл аралдарына шабуыл үшін теңізшілерді тасымалдады. Көлік кемесі 31 қаңтардан 15 ақпанға дейін Кваджалейн атоллының шығысында әскерлерін түсіруге бұйрық күтіп тұрды, бірақ резервтік күш ретінде олар қажет болмады. Кваджалейн маңында жүзіп тұрғанда, ол эсминецтер мен кішірек кемелерге жабдықтар мен таза су берді, қайықтарын түрлі тапсырмаларға жіберді және зақымдалған қайықтарды жөндеді. Оның командасы лейтенант-коммандер Томас Парке Хьюз болды, ол кейін көрнекті тарихшы болды. 15 ақпанда Артур Миддлтон Эниветок аралдарын басып алуға тапсырылған топпен бірге жүзіп кетті. Атолға 17-сінде жетіп, Энгэби аралына шабуылдық әскерлерді түсірді және жағадағы күштерге қажет болған жүктерін түсірді. Екі күннен кейін, ол Парри аралына шабуыл үшін теңізшілерді алып қойды. Ондағы түсу 21 және 22 күндері өтті, ал ертесі күні кеме американдық жараланғандар мен жапондық соғыс тұтқындарымен бірге Перл-Харборға бағыт алды. Ол 26-сы күні Кваджалейнде тоқталып, көбірек әскерлерді алып, содан кейін Гавайиге сапарын жалғастырып, 8 наурызда Перл-Харборға жетті. Шабуылдық көлік кемесі Гавайи маңында мамырдың соңына дейін оқу жаттығуларын өткізді. 30-ы күні TG 52.3 тобымен бірге Мариан аралдарын басып алуға бағыт алды. Кеме 15 маусымда Саипанға жетіп, сол күні Чаран Каноада жолаушыларын түсірді. Содан кейін ол жүк түсіргенде жараланғандарды алып бастады. Бұл операциялар кезінде жиі ескертулер болғанымен, ешбір жапондық ұшақ көлік кемесінің қаруларының қабылдауына жете алмады. Ол 23 маусымда Саипаннан кетіп, Эниветок және Таравада армия әскерлерін және жапондық тұтқындарды алу үшін тоқтады, содан кейін Перл-Харборға жалғастырып, 9 шілдеде жетті. Жолаушыларын түсіргеннен кейін, ол Сан-Диего мен Хило (Гавайи) арасында екі рет сапар жасады, екі нүкте арасында әскерлер мен жабдықтарды тасымалдады. Бұл шаттл жүрісінің соңында көлік кемесі Адмирал аралдарына бағыт алды. Ол 3 қазан күні Манустың жетіп, Филиппин аралдарын азат етуге қатысты ұзақ күткен операцияларға дайындық бастады. 14 қазанда Артур Миддлтон TG 79.2 тобымен бірге шығып, 20 қазанда Лейте шығанағына жетті. Кеме 24 қазанға дейін әскерлерді түсіріп тұрды, содан кейін Голландияға (Жаңа Гвинея) бағыт алды. Шабуылдық көлік кемесі 14 қарашада Лейтеге қайта оралып, Хо...
Анықтамалар
АПА 25 Артур Миддлтон, Navsource Online сайтынан. "Артур Миддлтон" АП 55 / АПА 25, АҚШ Жағалау күзеті.