Кіріспе

Америкалық ғалым және солшыл белсенді (1896–1977)

Бертрам Дэвид Вольф (19 қаңтар 1896 – 21 ақпан 1977) – американдық ғалым, көрнекті коммунист, кейіннен көрнекті антикоммунист. Ол коммунизм тақырыбында көптеген еңбектердің авторы, оның ішінде Владимир Ленин, Иосиф Сталин, Леон Троцкий және Диего Ривераның өмірбаяндары бар.

Өмірбаян

Бертрам Вольф 1896 жылғы 19 қаңтарда Нью-Йорк штатының Бруклин қаласында дүниеге келген. Оның анасы туған американдық, ал әкесі – 13 жасында АҚШ-қа келген неміс еврейі иммигрант. Вольф ағылшын әдебиеті мен жазуды оқытуға дайындалды және Нью-Йорк қалалық колледжінен, Колумбия университетінен және Мексика университетінен диплом алды. Нью-Йорктегі жетекші коммунистерді Ласк комитеті ұйымдастырған қуғын-сүргін кезеңінде Вольф Калифорнияға қашып кетті. 1920 жылы ол Сан-Франциско аспаздар одағының мүшесі болды. 1928 жылдың желтоқсан айының соңында, сайлау науқаны аяқталғаннан кейін, Вольфті Америка Коммунистік партиясының Ловстоун басымдығындағы Орталық Атқару Комитеті Коммунистік Интернационалдың (ECCI) Атқару Комитетіне өкіл ретінде жіберді, онда ол Дж. Луис Энгдальды алмастырды. Осы қызметте ол Джей Ловстоунның американдық ұйымды бақылауда ұстау әрекетіне қатысты, бірақ Жозеф Сталин мен Вячеслав Молотовтың қарсылығына тап болды. Ақырында олар Уильям З. Фостер мен Александр Биттельман басқаратын қарсы топты қолдады. Бенджамин Гитлоудың 1940 жылғы "Мен мойындап жатымын" атты естеліктерінде айтылғандай, 1929 жылдың сәуір айында Коминтерн Вольфті Мәскеудегі лауазымынан босатып, сол кездегі жапондық үкімшілік астындағы Кореяға қауіпті тапсырмаға жіберуді тапсырды. Бұл Америка Коммунистік партиясындағы Ловстоун тобына қарсы науқанның бір бөлігі болды. Вольф тапсырмадан бас тартып, ECCI-ге бұл шешімінің себептерін жазбаша түсіндірді, деді Гитлоу. Ал КП(б) солдан одан да алыстады, бірнеше рет атауын өзгертті және 1938 жылы Американың Тәуелсіз Еңбек Лигасына айналды. 1940 жылдың соңында Ловстоун мен Вольф арасындағы Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысты түсініспеушіліктер туындады – Ловстоун американдық араласуды жақтаса, Вольф империалистік соғыс деп санағандықтан қолдау көрсетпеді, нәтижесінде ұйым таратылды.

Қырғи қабақ соғыс

Алайда, Вулфтың саяси көзқарасы уақыт өте келе өзгерді, және "Қырық жылдық соғыс" кезінде ол коммунизмге қарсы күрестің жетекшісі болды. 1950 жылдары ол "Америка дауысының" басшысы болған Мемлекеттік департаменттің Халықаралық хабар тарату кеңсесінде идеологиялық кеңесші болып жұмыс істеді. Бертрам өзінің "Екі ғасырдағы өмір" атты өмірбаянында былай деп жазды: "1950-1954 жылдары "Америка дауысына" жұмыс істеуге барған кезде, Шығыс Еуропадағы коммунистік үкіметтерде діни басшылар мен сенушілер негізсіз айыпталып, азапталып, концлагерлерге жіберілді. Мен сценарий жазушыларымнан осындай қудалауға ұшыраған дін қызметкерлерінің және адал сенушілердің діни бостандығын қорғау үшін тиімді радио хабарларын жазуды сұрадым, бірақ оларға қажетті сезімді жеткізу үшін мен өзім сценарийлерді жазуға мәжбүр болдым. Мен қудаланғандардың сенімдерімен келіспедім, бірақ олардың өз сенімдерін кедергісіз ұстануға және оны іске асыруға құқығы бар екеніне сендім". Кейін ол Стэнфорд университетінің Гувер институтының Соғыс, революция және бейбітшілік кітапханасына славян зерттеулері бойынша аға ғылыми қызметкер ретінде қосылды және 1966 жылы институттың аға зерттеушісі болды. Ол сондай-ақ Колумбия және Калифорния университеттерінде арнайы профессор болып жұмыс істеді. 1973 жылы Вулф Гуманистік манифест II-ге қол қойғандардың бірі болды.

Жеке өмір және өлім

1917 жылы Вольф Элла Голдбергке (10 мамыр 1896 – 8 қаңтар 2000) үйленді. Вольф 1977 жылғы 21 ақпанда киімі өртенгеннен алған күйіктен көз жұмды. Ол қайтыс болған кезде 81 жаста болды.