Кіріспе

"Астерикс Британияда" ("Астерикс британдықтар елінде") – Астерикс комикстері сериясының сегізінші кітабы. Ол 1965 жылы "Pilote" журналының 307–334 нөмірлерінде бөлім-бөлім жарияланды, ал 1966 жылы альбом түрінде жарық көрді. Бұл Астерикс пен Обеликске Римдіктер басып алған Британияға жасаған саяхатының оқиғасын айтады.

Қысқаша мазмұны

Юлий Цезарь Британияға басып кірді және оны жаулап алды; бірақ Кенттегі бір ғана ауыл тәуелсіздігін сақтап қалды. Ауылдың бір мүшесі Антиклимакс, ағылшын көтерілісшілеріне сиқырлы дәрмен беру үшін друид Гетафикстің көмегін алуға Астерикс ауылына жіберіледі. Астерикс (Антиклимакс – бірінші туыс, бір буын алыс) және Обеликс оған еріп, дәрмендік баррелін тасымалдауға көмектесуге келіседі; бірақ Англия жолындағы римдік галереясын жеңген кезде Обеликс миссияны айтады, ол Британиядағы римдік жоғары командасына жеткізіледі. Британияда, Діпсоманияксқа тиесілі пабтың жертөлесінен дәрмені бар баррел тәркіленеді, сондай-ақ Лондиниумдағы баррелдегі "жылы сыра" (ащы) және шарап римдіктермен тартылып алынады. Олар дұрыс баррелді табу үшін баррелдердің дәмін татып көреді. Көп ұзамай, сынаққа тағайындалған бөлімнің барлығы мас болып құлайды; содан кейін Астерикс пен Обеликс Діпсоманиякс есімімен белгіленген баррелдерді ұрлайды, бірақ Обеликс өзі мас болып, кешіп бара жатқан римдік сарбаздармен төбелес бастайды. Дүрлік кезінде бір ұры баррелдері бар арбаны ұрлап кетеді. Антиклимакс пен Астерикс Обеликсті Діпсоманиякс пабында мас күйден арылу үшін қалдырады; бірақ Антиклимакс пен Астерикс ұрыны іздеп кеткенде, римдіктер ұйықтап жатқан Обеликс пен Діпсоманияксты тұтқынға алады және пабты қиратады. Лондиниум мұнарасында Обеликс оянып, өзін және Діпсоманияксты түрмеден босатады, үш батыр іздеуден кейін дәрменді регби командасының күшін арттыру үшін қолданылып жатқанын табады. Бұл команда ойынды жеңгеннен кейін, кейіпкерлер дәрменді алып қашады және Темза өзенімен жүзеді, онда римдіктер баррелді жойып, дәрменді суға жібереді. Тәуелсіз ауылда Астерикс британиялықтардың көңілін көтеру үшін дәрменді қайта жасағандай болады, Гетафикстен алған шөптермен (кейіннен ол шай екені анықталады). Психологиялық қолдаумен ауыл римдіктерге қарсы жеңіске жетеді, ал Астерикс пен Обеликс тойлау үшін үйлеріне оралады.

Комментарийлер

Кітапта да, мультфильмде де Камулодун командасының көк және ақ формасы Колчестер Юнайтед ФК-нің қазіргі үй киімдерімен бірдей. Антиклимакс тайпасының басшысы, Микингдомфоран (аты "атқа арналған патшалығым" деген сөздің ойнақы қолданысы; француз тілінде оның есімі Зебигбос, "үлкен босс" деген сөздің ойнақы қолданысы) – Уинстон Черчилльдің карикатурасы. The Beatles сонымен қатар бардтар ретінде эпизодтық рөлде пайда болады. Астерикс сериясындағы көптеген кітаптар басқа еуропалық халықтармен айналысатынына қарамастан, альбомның ағылшын тіліндегі нұсқасында авторлардың ерекше ескертуі болды. Олар атақты қарсыластарын (ағылшындарды) қорлауды емес, тек жалпы стереотиптерді паш етуді мақсат етеді. Авторлар кейінірек дәл осылай істейді (бұл жолы француз тіліндегі басылымда) – «Корсикадағы Астерикс» кітабында. Француз тіліндегі нұсқада британиялықтар ағылшын тіліндегі «Je dis!» («Мен айтайын!») сияқты тіркестерді әдепкі сөздер ретінде қолданады, сондай-ақ француз тіліндегідей есімдерден кейін емес, есімдер алдында сын есімдерін қояды (ағылшын тіліндегідей). Антеа Белл мен Дерек Хокридж осы әңгімені ағылшын тіліне аударғанда, галдар мен британиялықтар арасындағы тілдік айырмашылықты британиялықтардың кейбіреулерінің (әсіресе Антиклимакс) тек қана «жоғарғы сыныптың» ағылшын тілінде сөйлеуі арқылы көрсетті, мысалы: «Бұл қызықты жағдай, ә, не?» және «Мен айтайын, шын мәнінде, жақсы дос». Әсіресе, Антиклимакс жиі қолданатын «не?» деген сөз Обеликске «Не үшін?» деп сұрауға себеп болады. Антиклимакс оған: «Сен не екеніңді білмейсің бе?» деп әзілмен жауап береді. Антиклимакс британиялықтардың Англия арнасының астында туннель салуда екенін айтады. Англия арнасының туннелі 1994 жылы, кітап жарық көргеннен кейін 28 жыл өткен соң аяқталды. Лондиниум қаласы шамамен 47 жылы, комикстің оқиғасы орын алғаннан кейін бір ғасырдан кейін ғана құрылды.

Бейімделулер

Кітап 1986 жылы шыққан сол аттас анимациялық фильмге бейімделді. Адаптация кітапқа ұқсас (басты айырмашылығы – Догматикс өзінің иесімен бірнеше басқалармен бірге Ұлыбританияға барады). Екінші, ойыншы фильм 2012 жылы жарық көрді. «Астерикс және Обеликс: Құдай Британияны сақтасын» кітаптың сюжетін негізге алады, бірақ бірнеше өзгерістер енгізеді: Бас Микингдомфораньостың орнына Англия королевасы келеді, ал Антиклимакс тайпасы тартан кильт киген шотландтар ретінде бейнеленеді. Оқиға «Астерикс пен Нормандтар» элементтерімен біріктірілген – атап айтқанда, Витальстатистикстің жүрегі жақын туысы Жюстфоркикс Астерикс пен Обеликспен бірге Ұлыбританияға сапар шегеді. Антеа Белл бейімдеген және Уилли Раштон оқыған «Британиядағы Астерикс» аудиокітабы 1987 жылы EMI Records Listen for Pleasure лейблінде шықты.

Басқа тілдерде

Бастапқыда француз тілінде жазылған "Астерикс Британияда" астурия, бенгал, босния, бретон, каталон, хорват, чех, дания, голланд, ағылшын, фин, галисия, неміс, грек, иврит, венгр, исланд, итальян, ирланд, латын, норвег, поляк, португал, румын, шотланд, шотланд гаэль, серб, испан, швед және уэльс тілдеріне аударылған.