Кіріспе

Астерикс сериясындағы алғашқы комикс кітабы. "Астерикс галл" – Рене Госсиньнидің (хикаялар авторы) және Альберт Удерзоның (суретші) Астерикс комикс сериясының бірінші томы. 1999 жылы француздық Fnac сауда желісі мен Париждің Le Monde газеті жүргізген «Ғасырдың 100 кітабы» сауалнамасында «Галлиялық Астерикс» XX ғасырдың ең ұлы кітаптарының 23-орынында тізілді.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Галлияның барлық аймағы Римнің бақылауында, Арморикадағы (қазіргі Бретань) бір кішкентай ауылды қоспағанда, оның тұрғындары Друид Гетафикс мерзімді түрде жасайтын сиқырлы дәмдік сусын арқасында жеңіске жетеді. Галлдардың күш-қуатының құпиясын білу үшін, Рим гарнизонының қолбасшысы, жүзбасы Крисмус Бонус, бекітілген Компендиум лагеріндегі шпион, легионер Калигула Минусты, галл кейпінде ауылға жібереді. Римдіктің кім екені жалған мойыны жоғалғаннан кейін, және ол сиқырлы дәмдік сусынның бар екенін білгеннен кейін ашылады; ол дереу жүзбасыға осы жайтты хабарлайды. Крисмус Бонус Юлий Цезарды құлатуды жоспарлап, Гетафикске тұтқынға алып, рецепті білу үшін сұраққа тартып, бірақ нәтижеге қол жеткізе алмайды. Басты кейіпкер Астерикс Гетафикс тұтқынға алынғанын арба сатушыдан естіп, соңғысының арбасымен Рим лагеріне кіріп, Крисмус Бонус өзінің көтерілісі туралы өзінің оң қолы Маркус Гинандтоникке айтқанын естиді. Астерикс ұсынғандай, Гетафикс жүзбасының сұрауына келіскендей болады, ал Астерикс азаптауға мойынсұнып, маусымдық емес ингредиентті – клубниканы талап етеді. Крисмус Бонус сарбаздары клубника табуға тырысқанда, Астерикс пен Гетафикс салыстырмалы түрде жайлы жағдайда демалады; клубника келгенде, олардың барлығын жеп, Крисмус Бонусты осы сусынсыз да жасауға болатынына көндіреді. Барлық ингредиенттер табылып, шашты және сақалды тез өсіретін дәмдік сусын дайындалады. Римдіктер осы сусынды ішіп, көп ұзамай барлығының шаштары мен сақалдары ұзарады. Крисмус Бонус Гетафикске қарсы дәрі жасауды өтінгенде, друид көкөніс сорпасынан қазан жасайды (шаш өсу сусынының әсері тез тоқтатылатынын біліп), сондай-ақ Астерикс үшін нағыз сиқырлы сусыны аз мөлшерде дайындайды. Гетафикс пен Астерикс қашып бара жатқанда, Юлий Цезар басқаратын үлкен римдік әскер тоқтатады. Астерикс пен Гетафикспен кездескеннен кейін, Цезарь Крисмус Бонус өзіне қарсы ниеттері туралы естіп, Крисмус Бонусты және оның гарнизонын Сыртқы Моңғолияға жер аударады; және оған ақпарат бергені үшін Астерикс пен Гетафикске бостандық береді, оларға олар әлі де жау екенін еске салады. Екі галл өз ауылдарына оралады, онда олардың көршілері олардың оралуын тойлайды.

Даму

Бұл тұңғыш альбом болғандықтан, көптеген сюжеттік тұстар мен кейіпкерлердің сипаттамалары әлі қалыптасу кезеңінде. Шын мәнінде, оның бастапқы, сериялық табиғатына байланысты, кейбіреулері оқиға дамыған сайын өзгеріп, жетіледі: Римдік екінші тұлға бірнеше беттен кейін күрт өзгеріп кетеді. Гетефикс оқиғаның басында орман ішіндегі үңгірде тұрып, стереотиптік үңгір адамына ұқсайды. Ол сонымен қатар таяққа сүйеніп жүреді. Обеликс алғашқы рет пайда болғанда балта ұстаған күйінде көрінеді. Кейін ол енді көрінбейді. Ол Астерикске бір шошқаны жеуге көмектесуге ғана риза. Обеликс бірінші альбомда тек қана екіншілік кейіпкер, ал Астерикске серігі болатын рөлін келесі альбомда ғана атқарады. Ол кейінгі оқиғалардағыдан әлдеқайда көп тас көтеріп жүреді. Астерикс және басқа ауыл тұрғындары осы эліксірді үнемі қолданып тұрады, бірақ эліксірдің жасалуын көру – ерекше оқиға саналады. Толықавтоматты металл өңдейді, тіпті қолымен де. Ол кейінірек бейнеленген кейіпіне де ұқсамайды. Бард Какофоникс музыка ойнап, биге шақырады, ал соңында той дастарқанына отырады. Кейінгі альбомдарда оған ән айтуға рұқсат берілмейтін жағдай қалыптасады (мысалы, «Астерикс және норманндар», «Құдайлардың сарайлары» және «Астерикс және сиқырлы кілем» сияқты туындылардан басқа), сондықтан тойларда оны байлап, аузын жауып қояды. Ол алғаш рет прологта таныстырылғанда, Цезарьдің келбеті серияның қалған бөлігінде, оның ішінде осы альбомның соңында мүлдем басқаша болады.

Британдық комикстердің бейімделуі

Valiant comics saved #59 (16 қараша 1963 ж.) Астерикстің британдық нұсқасын, тек аттары ауыстырылған күйінде бір кезде артқы бетінде (сол себепті түсті болды) жариялады. Ол "Шағын Фред пен Ұлы Эд" деп аталды және олар Nevergiveup деген британдық ауылда тұрды, друидтың аты Hokus Pokus, ал римдік басшының аты Помпус еді.

Фильмге бейімделу

Кітап 1967 жылы экранға шыққан фильмге бейімделді. Фильм түсірілімі барысында Госкини мен Удерзомен ақылдаспады, ал олар фильм туралы бірінші рет бірнеше ай бұрын естіген, оларға фильмнің дайын үлгісі көрсетілгенде. Фильм көбінесе жақсы қабылданбады, сондай-ақ сол анимациялық топ жасауға жоспарлаған «Астерикс және Алтын Орақ» фильмінен бас тартылды.